Eurozona ne krize sistemi

Situata gjate debatit te Parlamentit Evropian ne Strasburg te merkuren 16/11/2011 ishte e zymte. Presidenti i Komisionit Evropian Jose Barroso tha se 17 shtetet qe kane euron si monedhe te perbashket po shkojne drejt nje krize sistemike. Vendet duhet te angazhohen me shume se kurre tha Barroso me pamje te rende. Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Jose Barrosso

Kreu i liberaleve ne parlament ish-kryeministri belg Guy Verhofstadt tha se eurozona ka arritur ne nje pike shume te rrezikshme dhe kritike ku cdo gje duket e mundur madje edhe skenare shume dramatike. Kryeministri i Luksemburgut Zhan-Klod Junker kryetari i grupit te eurozones u shpreh perseri ne favor te obligacioneve te perbashketa shteterore te vendeve te eurozones te ashtuquajturit eurobonds. Ky bashkim i borxhit refuzohet sot per sot nga qeveria federale. Nese ne duam te reagojme shpejt atehere duhet te heqim dore nga unanimiteti i votave per ceshtjet financiare kerkoi Juncker.

Arsyeja per keto fjale te forta ne Parlament eshte nje rritje e normave te interesit qe jane te detyruar te paguaje anetaret e eurozones te cilat deri tani konsideroheshin si te qendrueshme. Te marten 2011/11/15 u rriten ndjeshem interesat per Francen Belgjiken Austrine Finlanden dhe Holanden. Kjo nenkupton nje humbje masive te besimit te investitoreve dhe nje vale spekulimesh kunder eurozones ne teresi. Kesaj i shtohen supozimet se pervec se ne Gjermani ekonomia ne eurozone nuk do te rritet. Te marten u rriten 15/11/2011 edhe cmimet per sigurimet kunder pamundesise per te paguar ne eurozone. Ato jane nje tregues per zhvillimin e ardhshem te normave te interesit per obligacionet qeveritare.

Nuk ka besim ne aftesine e Evropes per te vepruar

Investitoret nuk kane besim se zona e euros mund ti zgjidhe problemet e saj. Pse ata kerkojne vendin me te sigurt ku mund ti vendosin parate e tyre. Kjo eshte Gjermania dhe cdo gje tjeter vuan thote analisti Elwin de Groot i Rabobank ne Holande per agjencine e lajmeve Reuters. Ndersa Gjermania duhet te paguaje vetem 177 per qind interes per obligacione shteterore dhjetevjecare Frances i duhet tashme te paguaje dy here me shume. Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Hendeku vazhdon te zgjerohet. Normat e interesit per obligacionet e qeverise italiane megjitheqeverine e re levizin ne nivelin kritik prej shtate per qind. Spanja duhet te paguaje per obligacionet shteterore me shume se gjashte per qind dhe me teper. Banka Qendrore Evropiane ka filluar te bleje serish obligacine shteterore nga Italia dhe Spanja. Austria ka vendosur nje fren per borxhet ne menyre qe deri ne vitin 2020 borxhi i pergjithshem i Austrise te biere ne 60 te prodhimit te brendshem bruto. Hungaria dhe Sllovakia kane veshtiresi ne shitjen e obligacioneve shteterore. Edhe Belgjia duhet te paguaje perqindje te larta interesi per borxhet e shtetit.

Kritike nga SHBA

Presidenti amerikan Barack Obama e kritikoi menaxhimin e krizes nga ana e BE. Sipas tij ende nuk duket ndonje plan i qarte. Sipas Obamas mungon vullneti politik per ta mbrojtur euron si monedhe te perbashket. SHBA beri thirrje ne takimin e fundit te G20 ne Cannes qe Banka Evropiane te angazhohet me teper per shpetimin e euros dhe qe bankat evropiane te emetimit te perdorin rezervat e tyre ne valute dhe ar. Por banka federale gjemane eshte kunder kesaj.

Autor Bernd Riegert rtr ap
Redaktoi Elert Ajazaj