Evropa dhe neglizhenca dashamirese
Qe kur u zgjodh Presidenti Obama i zgjati doren botes myslimane ne teresi ne Kine ne Turqi ne Iran por i ka kushtuar energji te vaket diplomatike Evropes.Ne shume menyra ai eshte i pari president postatlantik qe udhehiqet nga temperamenti sendertimi dhe rrethanat qe te fokusohesh diku tjeter.Evropa eshte objekt i neglizhences dashamirese amerikane - thote Kamille Grand analiste e njohur parisiene per mbrojtjen. Obama nuk ka vendosur apo rivendosur marredhenie strategjike me asnje vend evropian apo Evropen ne pergjithesi - thote ajo.Obama mbetet mjaft popullor me evropianet edhe nese pasioni marramendes ka tejkaluar nivelin e tille te pasionit mirepo udheheqesit politike evropiane ndjehen te lene anash.Obama supozohej se do ti tejkalonte carjet me evropianet qe i shkaktoi presidenti Bush i cili favorizoi aleanca me ata qe donte ai e jo aleancat e vjetra. Mirepo Obama nuk i tejkaloi keto carje.
Komanda Qendrore ne Florida qe udheheq luften afgane dominon mbi NATO-n. Iniciativa e re per paqe ne Lindjen e Mesme eshte nisur eshte vendosur strategjia e re afgane pa u dhene asnje shenje evropianeve.Franca ndonese ende sadopak e inatosur mbetet e heshtur. Nicolas Sarkozy eshte presidenti me proamerikan nga Republika e peste.Ai riktheu Francen ne komanden e NATO-s hodhi poshte cinizmin e njohur te diskursit politik francez drejt SHBA-ve dhe iu afrua Obames. Per te gjitha keto Sarkozy nuk mori asgje nga Obama.Ai me siguri e degjon fantazmen e De Golit qe gjate nates i thote Te thashe qe ashtu do te ndodhe.Ne Londer britaniket po dridhin koken e tyre. Kryeministri David Cameron duke e njohur ftohtesine e Obames pret pak nga marredheniet me SHBA-te mirepo ai po shikon mundesite per riforcimin e marredhenieve speciale qe jane tronditur nga lufta ne Irak.Marredheniet e vecanta jane ne telashe serioze - thote Julian Lindlay ndash Franch nje ekspert i mbrojtjes ne Akademine e Ushtrise Mbreterore Holandeze.Mund te kuptohet sjellja e SHBA-ve Evropa eshte ne paqe dhe ngurron qe te shpenzoje per fushen e mbrojtjes. Gati 2000 trupa holandeze po largohen nga Afganistani ne nje kohe kritike.
NATO-ja qe eshte ne kerkim te nje doktrine relevante eshte kthyer ne nje dileme ekspertesh te vjetruar. Franca dhe Britania jane vende te vogla edhe pse perbejne 43 te shpenzimeve te BE-se per mbrojtje.Ne bote ka xhihadiste qe duhet luftuar dhe nje ekonomi amerikane te thyer qe duhet rregulluar. Megjithate neglizhenca dashamirese ndaj Evropes eshte nje qasje e gabuar e SHBA-ve. Eumlshte shkurtpamese dhe e rrezikshme.Marredheniet atlantike mbesin guri themeltar i stabilitetit boteror derisa fuqi te reja po dalin ne siperfaqe. Me borxhin e saj shume te madh Amerika ka nevoje per ndikim qe mund ta perballoje.Aleatet perendimore jane menyra per ta gjetur kete ndikim. Perendimi perben vlerat dhe ka institucionet si qender per te fituar luften.Amerika ka nevoje per nje treshe te mbrojtjes britanike ndash franceze ndash gjermane perkrah saj dhe per ti dhene fund kerkimit per strategjine e NATO-s.Perpos BE-se a ka diku ndonje grumbull shtetesh qe duan te punojne aq afer dhe pergjithmone me SHBA-te ne pothuajse te gjitha ceshtjet globale dhe rajonale - pyeti Wolfgang Isinger ish-ambasadori gjerman ne Uashington. Do te doja qe Obama ta thoshte pikerisht kete.