E Diel, 1 Nëntor 2026

Fermeret thone se ndryshimet klimatike po demtojne te korrat

Shkencetaret neper bote parashikojne se ndryshimet klimatike do te kene ndikim shume te madh ne bujqesi ne dekadat e ardhshme. Po ashtu edhe barerat e keqia dhe pesticidet si dhe speciet qe pritet te humbasin prandaj lind nevoja e shtimit te prodhimit ushqimor per nje popullate qe eshte ne rritje. Shkencetaret ne Institutin Nderkombetar te Studimeve Bujqesore jane mes atyre qe perpiqen tu gjejne zgjidhje ketyre problemeve.

Ne nje zone malore tropikale ne Kolumbi fermeri me pervoje te gjate i kafese Nelson Moreno filloi kohet e fundit te kultivoje panxhar sepse ai thote se i duhet te perdore kimikate te shtrenjta per te kultivuar si duhet kafene.

Moti ka ndryshuar shume. shte veshtire te jetosh me kete lloj nxehtesie.

Fermerja Zoraida Mosquera qe punon po ne ate zone eshte dekord. Ajo thote se temperaturat e larta i demtojne te mbjellat perfshire edhe kafene.

Neper kooperativa ajo blehet me cilesi te ulet.

Jo shume larg fermeri Elias Claros Paz thote se temperaturat e larta nuk jane problimi i vetem.

Ne kultivonim me pare domate por e nderpreme kete aktivitet per shkak te barerave te keqia. Per te patur rendimente te mira ne duhet ti sperkatim te mbjellat shtate apo tete here me kimikate me te forta.

Shkencetaret thone se kombinimi i temperaturave te larta dhe kultivimi i nje lloj bime per nje kohe te gjate i shton problemet me barerat e keqia. Erick Fernandes eshte keshilltar per ndryshimet klimatike ne Banken Boterore ne Uashington. Ai thote se barerat e keqia dhe shtimi i perdorimit te insekticideve kane efekte negative per token dhe burimet ujore.

Vrojtimet ne zone sugjerojne se ne kushte ekstreme te motit barerat dhe specjet e demshme jane ne rritje.

Ne Institutin Nderkombetar te Studimeve Bujqesore ne Kali shkencetari Andy Jarvis drejton programin e ndyshimeve klimatike dhe te normativave. Ai thote se shkencetaret e institutit po punojne per permiresimin e rendimentit te mbjelljeve kryesisht nepermejt modifikimeve gjenetike.

Per shembull fasulet jane mjaft delikate ndaj nxehtesise dhe thatesires prandaj ne po shikojme variante te ndryshme per te bere modifikime te tilla gjenetike ne menyre qe bimet tu pershtaten sfidave te se ardhmes.

Por Erick Fernandes i Bankes Boterore thote se jo te gjithe i pelqejne prodhimet e modifikuara gjenetikisht prandaj duhen eksploruar edhe opcione te tjera.

Fernandes thote se krijimi i parcelave me hije rotacioni i mbjelljeve dhe ruajtja e nje balance mjedisore mund te zbutin ndjeshem efektet e ndryshimeve klimatike. Fernandes dhe Jarvis jane dakord se shtimi i popullates perben sfiden me serioze dhe ende mbetet shume per tu bere ne perballimin e saj.

Edhe Qendra Nderkombetare e Bujqesise Tropikane thote se po ben kerkime ne Afrike dhe Azi si dhe ka filluar nje program disa miliona dollaresh per tia pershtatur bujqesine neper bote ndryshimeve klimatike.

Më shumë nga Teknologjia

Të gjitha ›