Frika e terrorizimit mallrat vonohen ne dogana per shkak te kontrolleve
TIRAN- Lufta kunder terrorizmit dhe masat e marra nga qeveria per parandalimin i akteve te tilla ka filluar te demtoje edhe mbarevajtjen normale te aktivitetit te bizneseve kryesisht atyre qe lidhen me importet. Nje ligj i miratuar ne vitin 2007 qe detyron bizneset te pajisen me nje leje te posacme per importin e mallrave qe importojne te cilat krahas sektorit civil perdoren edhe ne ate ushtarak bashke me qellimin e mire te tij po sjell pengesa te theksuara ne procedurave te importit ne Shqiperi.
Ne rast te mungeses se certifikates nga ana e importuesit autoritetet doganore bejne kontrollin fizik te mallit duke shkaktuar keshtu vonesa. Kontrolli i mallrave behet nga Autoriteti Shteteror i Kontrollit te Eksport-Importeve me synim ndalimin e perdorimit te tyre per qellime terroriste.
Mallrat te cilat kalojne neper keto kontrolle sipas bizneseve perbejne nje pjese te konsiderueshme ne totalin e importeve shqiptare. Kjo ben qe thuajse ne cdo ngarkese qe fusin ne vend ato te perballen me vonesa per shkak te ketyre procedurave ne dogana.
Lista me mallrat per te cilat bizneset duhet te certifikohen per importin apo eksportin e tyre fillojne nga lendet kimike mallrat e elektronike si kompiuterat e celularet qarqet mallrat qe sherbejne per telekomunikacionin e deri tek lazerat sensoret etj. Lista totale perbehet nga rreth 8 mije mallra te tille.
Sipas percaktimeve ligjore te gjitha bizneset te cilat merren me importon e ketyre mallrave te cilat krahas perdorimit ushtarak perdoren edhe ne jeten e perditshme duhet te marrin nje certifikate te posacme nga AKSHE-ja institucion nen varesine e Ministrise se Mbrojtjes. Me marrjen e kesaj certifikate biznesi siguron autoritetet qe mallrat te cilat ata importojne apo eksportojne kane destinacion perfundimtar perdorimin per kryerjen e akteve terroriste.
Marrja e licences nga bizneset duhet te behet te pakten 30 dite nga data kur do te sjellin ngarkesen ne dogane ne rast te kundert malli duhet ti nenshtrohet nje kontrolli fizik ne momentin e hyrjes ne territorin e vendit. Kjo eshte pikerisht ajo per te cilen ankohen bizneset pasi procedurat e kontrollit zgjasin minimumi 24 ore duke bere qe ngarkesa te mos mund te dergohet brenda afateve te percaktuara ne destinacion.
Ne lidhje me kete Dhoma Amerikane e Tregtise zhvilloi dje nje takim me Drejtorin e Autoritetit te Kontrollit Shteteror te Eksporteve Erald Dervishi per te diskutuar per problemet qe po hasin bizneset pas fillimit te aplikimit te ketyre procedurave. Kjo forme kontrolli e mallrave qe quhen te perdorimit te dyfishte ka krijuar nje super dogane dhe na ka krijuar nje barrier te forte dhe po e con Shqiperine ne fund te vendeve te Rajonit.
Na eshte shkaktuar gjate kesaj kohe me shume se 24 ore vonesa ne kontrollet doganore dhe jo per pak por per rreth 75 per qind te mallrave qe vijne nga jashte dhe qe konsiderohen te perdorimit te dyfishte - u shpreh perfaqesuesi i nje kompanie te transportit te mallrave.
Detyrimi per marrjen e certifikates nga AKSHE-ja per bizneset importuese ka filluar qe prej janarit te ketij viti dhe pikerisht gjate kesaj periudhe jane evidentuar edhe problemet e biznesit me vonesat. Por sipas Dervishit vonesat ne dogana behet per shkak se bizneset nuk jane te pajisura me certifikate. Pajisja me certifikate do ti bente ata me te besueshem ne syte e autoriteteve shteterore duke shmangur keshtu edhe vonesat.
fare jane mallrat e perdorimit dyfishte
Mallra te perdorimit te dyfishte jane ato mallra te cilat krahas perdorimit ushtarak sherbejne edhe per qellime civile. Ne kete kategori perfshihen mallra te tille si kompiuterat cipet lendet kimike lendet radioaktive sensoret lazerat etj. Ne liste gjithashtu perfshihen edhe mallrat e teknologjise te cilat krahas ushtrise gjejne perdorim edhe ne jeten e perditshme.
Mallra me perdorim te dyfishte jane lloje produktesh te vecanta pajisje materiale software dhe teknologji qe nuk jane te projektuara posacerisht per qellime ushtarake si dhe per pune e sherbime te lidhura me to te cilat pervec perdorimit civil mund te perdoren per qellime ushtarake ose terroriste apo ne projektimin prodhimin perdorimin e armeve te paracaktuara per qellime ushtarake armeve te shkaterrimit ne mase menyrat e perhapjes se tyre ose e pajisjeve eksplozive berthamore perfshi ketu disa lloje materialesh berthamore agjente kimike bakteriologjike biologjike dhe pergatitja toksike - shpjegohet ne ligjin Per kontrollin shteteror te veprimtarise se import-eksport te mallrave ushtarake dhe mallrave e teknologjive te perdorimit te dyfishte.
Ligji per kontrollin e hyrje-daljeve te ketyre mallrave nga autoritetet shteterore u vendos ne kuader te luftes kunder terrorizmit per te parandaluar renien e tyre ne duart e terroristeve.