Gazeta The Independentvlereson Aksidentine Kadarese
LONDER- Ismail Kadare eshte nje romancier i stilit te larte i cili e sheh veten ne te njejten linje me Shekspirin dhe Danten dhe nje fabulist modernist i cili me ane te alegorise dhe metafores ka nxjerre lakuriq mendjemprehtesish irronite dhe idiotesite e pervojes se koheve te fundit te Ballkanit. Bindja e tij se shakate me te mira jane ato te vjetrat - mizoria xhelozia egoizmi intoleranca - e vendos ate ne radhen e gjate te satirikeve europiane. Per shkak te vendit nga vjen satira mund te kaloje ne tragjedi. Kudo ne bote zhaurima e ngjarjeve qe ndodhnin ne siperfaqe ishte ne kunderti te plote me heshtjen e thellesise shkruan ai ne romanin e tij te ri por askund ajo kunderti nuk ishte aq e madhe sa ne gadishullin Ballkanik.
Aksidenti merr nje motiv te njohur te Kadarese pamundesine e marredhenieve dhe e shnderron ne nje alegori te nje konflikti te koheve te fundit ne Ballkan ne te cilin u perfshi edhe pjesa tjeter e Europes lufta ne Kosove. Ne fillim te romanit dy protagonistet shqiptare nje analist ne Keshillin e Europes Besfort Y. dhe Rovena stazhiere ne Institutin Arkeologjik te Vjenes jane ne taksi rruges per ne aeroportin e Vjenes.
Papritur taksia del nga rruga duke i flakur jashte te dy udhetaret. Hetimi i vdekjes se tyre kalon neper shume duar duke perfshire edhe sherbimet e fshehta serbe dhe shqiptare. Shoferi i plagosur nuk mund te jape ndonje arsye me perjashtim se taksia e tij kishte dale nga rruga pikerisht ne ccedilastin kur ai veshtroi te pasqyreza siper timonit dhe pa se udhetaret po perpiqeshin te putheshin.
Kjo fraze dhe perqafimi fatal i mundimshem qe ajo pershkruan dominon hetimin qe ne fund fare vazhdohet nga nje hulumtues i panjohur per te cilin mund te dyshojme se mund te kete diccedilka te perbashket me romancierin. Hulumtuesi eshte me i vemendshem se sherbimet e fshehta. Tabloja e marredhenies dymbedhjetevjeccedilare te dashnoreve e zhvilluar pergjate Europes ne morine e emrave te hoteleve - Lorelei. Schlosshotel-Lerbach. Ernst Excelsior - eshte e koklavitur e tensionuar nga koha dhe vendndodhja dhe banale e praruar nga shkelqimi i lehte i dhomave te gjumit te hoteleve me pese yje te te brendshmeve te mendafshta dhe bisedave te oreve te vona. Rrefimi i serte i Kadarese i zoteruar mire ne perkthimin e John Hodgson-it vendos ne ekuiliber te plote perberesit erotike dhe emocionale te historise dhe kendshem gozhdon edhe paaftesine e te dy dashnoreve per tu perkushtuar edhe dhuraten e veccedilante te modernizmit ndaj marredhenieve njerezore. Edhe pse i gjendet sherimi ajo mbetet e tille I dukej se askush nuk besonte me ne te te dashuria.
Marredhenia e tyre kumbon me jehonen e konflikteve politike. Kadare e fton lexuesin te luaje nje loje dhe se sa larg mund ta ccediloje alegorine e tij te dashnoreve dhe te Serbi-Kosove. Ccedilfare duhet te lexojme ne zbulesen se pas disa viteve te marredhenies se tyre ccedilifti po kerkonin te maskonin dashurine e tyre pas dukjes lavire-pusht.
Duket se ka nje peshtjellim te vertete dhe te qellimshem ne thelbin e ketij romani ashtu siccedil ka te panjohura ne thelbin e te gjitha marredhenieve dhe marreveshjeve politike. Talenti i admirueshem i Kadarese eshte se Aksidentin halucinativ enigmatik dhe madje edhe irritues ne fillim nuk mund te leshosh nga dora por e ngacmon fort lexuesin qe te perpiqet te kuptoje me shume kuptimin e asaj se ccedilfare saktesisht pa shoferi ne pasqyrezen e tij.
GazetaShqiptare/Balkanweb
Aksidenti merr nje motiv te njohur te Kadarese pamundesine e marredhenieve dhe e shnderron ne nje alegori te nje konflikti te koheve te fundit ne Ballkan ne te cilin u perfshi edhe pjesa tjeter e Europes lufta ne Kosove. Ne fillim te romanit dy protagonistet shqiptare nje analist ne Keshillin e Europes Besfort Y. dhe Rovena stazhiere ne Institutin Arkeologjik te Vjenes jane ne taksi rruges per ne aeroportin e Vjenes.
Papritur taksia del nga rruga duke i flakur jashte te dy udhetaret. Hetimi i vdekjes se tyre kalon neper shume duar duke perfshire edhe sherbimet e fshehta serbe dhe shqiptare. Shoferi i plagosur nuk mund te jape ndonje arsye me perjashtim se taksia e tij kishte dale nga rruga pikerisht ne ccedilastin kur ai veshtroi te pasqyreza siper timonit dhe pa se udhetaret po perpiqeshin te putheshin.
Kjo fraze dhe perqafimi fatal i mundimshem qe ajo pershkruan dominon hetimin qe ne fund fare vazhdohet nga nje hulumtues i panjohur per te cilin mund te dyshojme se mund te kete diccedilka te perbashket me romancierin. Hulumtuesi eshte me i vemendshem se sherbimet e fshehta. Tabloja e marredhenies dymbedhjetevjeccedilare te dashnoreve e zhvilluar pergjate Europes ne morine e emrave te hoteleve - Lorelei. Schlosshotel-Lerbach. Ernst Excelsior - eshte e koklavitur e tensionuar nga koha dhe vendndodhja dhe banale e praruar nga shkelqimi i lehte i dhomave te gjumit te hoteleve me pese yje te te brendshmeve te mendafshta dhe bisedave te oreve te vona. Rrefimi i serte i Kadarese i zoteruar mire ne perkthimin e John Hodgson-it vendos ne ekuiliber te plote perberesit erotike dhe emocionale te historise dhe kendshem gozhdon edhe paaftesine e te dy dashnoreve per tu perkushtuar edhe dhuraten e veccedilante te modernizmit ndaj marredhenieve njerezore. Edhe pse i gjendet sherimi ajo mbetet e tille I dukej se askush nuk besonte me ne te te dashuria.
Marredhenia e tyre kumbon me jehonen e konflikteve politike. Kadare e fton lexuesin te luaje nje loje dhe se sa larg mund ta ccediloje alegorine e tij te dashnoreve dhe te Serbi-Kosove. Ccedilfare duhet te lexojme ne zbulesen se pas disa viteve te marredhenies se tyre ccedilifti po kerkonin te maskonin dashurine e tyre pas dukjes lavire-pusht.
Duket se ka nje peshtjellim te vertete dhe te qellimshem ne thelbin e ketij romani ashtu siccedil ka te panjohura ne thelbin e te gjitha marredhenieve dhe marreveshjeve politike. Talenti i admirueshem i Kadarese eshte se Aksidentin halucinativ enigmatik dhe madje edhe irritues ne fillim nuk mund te leshosh nga dora por e ngacmon fort lexuesin qe te perpiqet te kuptoje me shume kuptimin e asaj se ccedilfare saktesisht pa shoferi ne pasqyrezen e tij.
GazetaShqiptare/Balkanweb