Gerdeci, banoret dy vjet larg shtepive
Artan Cena
Per dy vitet e ardhshme, banoret e Gerdecit nuk duhet te kthehen per te jetuar ne zonen e tragjedise, ku dy muaj me pare shpertheu fabrika e demontimit te municioneve, duke sjelle dhe vdekjen e 26 personave. Lajmi eshte bere i ditur nga institucionet qe do te merren me studimin dhe mbajtjen nen vezhgim te fshatit te Gerdecit, token, ujin dhe ajrin e tij, per banoret te cilet duan te kthen e te jetojne aty. Sipas te dhenave, dy vjet do t'i duhet qeverise per te monitoruar nivelin e ndotjes nga shperthimi i depos se municioneve. Te gjitha analizat e kryera deri tani kane qene kontradiktore, gje qe e ben edhe me te pasigurt jeten e banoreve ne kete zone.
Pak dite me pare, ne nje takim te vecante per ceshtjen e Gerdecit, jane urdheruar ministrite pergjegjese te kryejne nje monitorim te detajuar per kete zone. Do te jene kater institucione qe do te merren me kete proces. Sipas burimeve zyrtare, do te jene Instituti i Mjedisit, ai i Shendetit Publik, i Tokave dhe Laboratori i Ushtrise qe do te analizojne ne menyre te pavarur, kontaminimin e mjedisit nga shperthimi i predhave. Vetem pas ketij monitorimi qe do te zgjase minimalisht per 2 vjet, banoret e Gerdecit do te mesojne se toka ku ata kane shtepite eshte ose e jo e rrezikshme per te jetuar. Familjareve qe kane banesat perreth kraterit do t'u paguhet qiraja per nje vit dhe per ata qe jetojne ne Konvaleshence, per kater muaj.
Nderkohe qe pak jave me pare eshte bere e ditur se ne zonen e Gerdecit, me nje siperfaqe te infektuar prej 10 hektaresh dhe ne te gjithe fshatin nuk do te lejohen ndertime nga banoret, pasi ajo eshte shpallur zone e rrezikshme dhe me pasoja. "Zona e kraterit dhe territori perreth saj ka nje perimeter prej 1 kilometer, por qe duhet te vendoset me nje diskutim te perbashket midis agjencive shteterore. Kjo siperfaqe mund te konsiderohet nje zone me ndotje te larte dhe te mos lejohet per rezidence apo per bujqesi", u shprehen specialistet e ketij grupi, pjese e ushtrise dhe ISSHP-se.
"Na kane thene se nuk eshte lende helmuese, por eshte lende djegese", kane thene banoret te cilet tregojne se kane pyetur eksperte, por zyrtarisht nuk jane njoftuar. Nderkaq qe duket se punimet kane nisur nga banoret te cilet duan te kthehen ne shtepite e tyre, per te vazhduar jeten e lene pergjysme ne 15 mars. Nje shtepi qe eshte vetem 300 metra larg kraterit, ka nisur te rikonstruktohet, me nje pjese te parave qe ka marre nga demshperblimi. Specialistet e mjedisit kane sqaruar se elementet kimike si dioksinat, furanet, por edhe poliklorurbifenilet, jane shume te demshem per shendetin e banoreve dhe shkaktojne nje sere semundjesh ku nder me te rrezikshme jane tumoret.
Gjenerali flet per municionet
Zija Bahja, gjenerali i ngarkuar me dergimin e municioneve ne Gerdec dhe qytetet e tjera ku ka depo armatimesh, ka deklaruar se personat pergjegjes kane qene te informuar ne lidhje me municionet qe cmontoheshin aty. Tre jave pasi ka marre urdhrin e shkarkimit nga detyra, nga ministri i Mbrojtjes, Gazmend Oketa, Bahja hedh dyshimin se keto dosje raportuese mund te mos jene konsideruar si relacione rutine.
Per dy vitet e ardhshme, banoret e Gerdecit nuk duhet te kthehen per te jetuar ne zonen e tragjedise, ku dy muaj me pare shpertheu fabrika e demontimit te municioneve, duke sjelle dhe vdekjen e 26 personave. Lajmi eshte bere i ditur nga institucionet qe do te merren me studimin dhe mbajtjen nen vezhgim te fshatit te Gerdecit, token, ujin dhe ajrin e tij, per banoret te cilet duan te kthen e te jetojne aty. Sipas te dhenave, dy vjet do t'i duhet qeverise per te monitoruar nivelin e ndotjes nga shperthimi i depos se municioneve. Te gjitha analizat e kryera deri tani kane qene kontradiktore, gje qe e ben edhe me te pasigurt jeten e banoreve ne kete zone.
Pak dite me pare, ne nje takim te vecante per ceshtjen e Gerdecit, jane urdheruar ministrite pergjegjese te kryejne nje monitorim te detajuar per kete zone. Do te jene kater institucione qe do te merren me kete proces. Sipas burimeve zyrtare, do te jene Instituti i Mjedisit, ai i Shendetit Publik, i Tokave dhe Laboratori i Ushtrise qe do te analizojne ne menyre te pavarur, kontaminimin e mjedisit nga shperthimi i predhave. Vetem pas ketij monitorimi qe do te zgjase minimalisht per 2 vjet, banoret e Gerdecit do te mesojne se toka ku ata kane shtepite eshte ose e jo e rrezikshme per te jetuar. Familjareve qe kane banesat perreth kraterit do t'u paguhet qiraja per nje vit dhe per ata qe jetojne ne Konvaleshence, per kater muaj.
Nderkohe qe pak jave me pare eshte bere e ditur se ne zonen e Gerdecit, me nje siperfaqe te infektuar prej 10 hektaresh dhe ne te gjithe fshatin nuk do te lejohen ndertime nga banoret, pasi ajo eshte shpallur zone e rrezikshme dhe me pasoja. "Zona e kraterit dhe territori perreth saj ka nje perimeter prej 1 kilometer, por qe duhet te vendoset me nje diskutim te perbashket midis agjencive shteterore. Kjo siperfaqe mund te konsiderohet nje zone me ndotje te larte dhe te mos lejohet per rezidence apo per bujqesi", u shprehen specialistet e ketij grupi, pjese e ushtrise dhe ISSHP-se.
"Na kane thene se nuk eshte lende helmuese, por eshte lende djegese", kane thene banoret te cilet tregojne se kane pyetur eksperte, por zyrtarisht nuk jane njoftuar. Nderkaq qe duket se punimet kane nisur nga banoret te cilet duan te kthehen ne shtepite e tyre, per te vazhduar jeten e lene pergjysme ne 15 mars. Nje shtepi qe eshte vetem 300 metra larg kraterit, ka nisur te rikonstruktohet, me nje pjese te parave qe ka marre nga demshperblimi. Specialistet e mjedisit kane sqaruar se elementet kimike si dioksinat, furanet, por edhe poliklorurbifenilet, jane shume te demshem per shendetin e banoreve dhe shkaktojne nje sere semundjesh ku nder me te rrezikshme jane tumoret.
Gjenerali flet per municionet
Zija Bahja, gjenerali i ngarkuar me dergimin e municioneve ne Gerdec dhe qytetet e tjera ku ka depo armatimesh, ka deklaruar se personat pergjegjes kane qene te informuar ne lidhje me municionet qe cmontoheshin aty. Tre jave pasi ka marre urdhrin e shkarkimit nga detyra, nga ministri i Mbrojtjes, Gazmend Oketa, Bahja hedh dyshimin se keto dosje raportuese mund te mos jene konsideruar si relacione rutine.