Gjendje e palejueshme - Ngerci i drejtesise kosovare ne Veri
Me 20 shkurt te vitit 2008 serbe te revoltuar me aktin e shpalljes se pavaresise se Kosoves paten pushtuar me dhune objektet e gjykates se qarkut asaj komunale dhe prokurorise ne Mitrovice duke i djegur dhe demtuar rende ato. Qe nga ajo kohe keto institucione te gjyqesise kosovare jane pjeserisht funksionale. Per drejtesine ne to vendosin vetem gjyqtare te misionit evropian per sundimin e ligjit ne Kosove EULEX.
Kete e rikonfirmon kryetari i Keshillit Gjyqesor te Kosoves zoti Enver Peci Gjykatat ne pjesen veriore te Kosoves jo vetem gjykata e qarkut por edhe gjykata komunale ne Leposaviq dhe Zubin Potok jane jashte funksionimit. Pjeserisht funksionon gjykata me gjyqtare evropiane ne veri dmth. gjykata e qarkut ndersa te tjerat kane mbetur teresisht jashte funksionit. Pjesa e lendeve qe kane mbetur atje jane ashtu sic kane lene nuk kemi ndonje te dhene edhe pse eshte bere nje sistemim i lendeve por me te vertete eshte nje gjendje shume e rende sqaron Enver Peci.Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Logoja e Eulex-it misioni i BE-se per drejtesine dhe ligjin
Sipas Pecit funksionalizimi i ketyre gjykatave tashme nuk eshte vetem problem i Keshillit Gjyqesor por edhe problem politik. Autoritetet kosovare i kane zhvilluar disa bisedime me faktorin nderkombetar qe ne kete rast eshte vendimmarres sa i perket funksionalizimit te ketyre gjykatave por deri tani nuk ka pasur sukses. Peci kerkon me shume angazhim te politikes. eshtja e gjykatave ne veri e ka tejkaluar edhe Keshillin Gjyqesor te Kosoves dhe ne kete drejtim niveli politik duhet te jete me i angazhuar dhe me i vendosur sa i perket funksionalizimit te ketyre gjykatave nenvizon Peci.
A mund te vije zgjidhja nga bisedimet Prishtine-Beograd
Nderkohe nuk jane te pakte zerat qe thone se organet e drejtesise ne veri te Mitrovices nuk do te funksionalizohen plotesisht pa u ulur Prishtina dhe Beogradi ne tavolinen e bisedimeve per te diskutuar dhe per te gjetur kompromis per kete. Peci rithekson se sistemi gjyqesor i Kosoves eshte unik dhe i pandashem dmth. funksionalizimi dhe zbatimi i ligjeve duhet me qene unik per tere territorin e Kosoves.
Sa i perket zhvillimit te bisedimeve Keshilli Gjyqesor ka nje hezitim ngase ne bisedime nuk guxojme te hyjme ne qofte se pretendohet dicka qe nuk mund te kaperdihet nga pala kosovare. Dmth. shkelja e kushtetutes eshte ne kundershtim te hapur me ato bisedime qe po pretendohen. Ndoshta jane disa ceshtje teknike qe mund te bisedohen qe ndoshta ne ate pjese te Kosoves te punojne nje numer me i madh i gjyqtareve dhe prokuroreve te nacionalitetit serb. Por deri tash presioni i Beogradit ka qene i hatashem sa i perket ketyre gjyqtareve dhe ne momentin kur ne kemi arritur qe sado pak te funksionalizojme me dy gjyqtare shqiptare dy serbe dhe me faktorin nderkombetar menjehere ka ardhur presioni ndaj gjyqtareve te nacionalitetit serb dhe nuk ka pasur sukses.Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Pamje nga Veriu i Mitrovices. Gjyqtaret serbe ketu presin nje sinjal pozitiv nga Beogradi
EULEX pro gjykatave shume etnike ne Veri
Sidoqofte EULEX-i shprehet i vendosur qe gjykata ne veri te jete nje gjykate shumeetnike ku do te punonin gjyqtare shqiptare e serbe. Enver Peci para se te kalonte ne Keshillin Gjyqesor te Kosoves ka qene pjese e stafit te gjykates ne veri. Ai i njeh personalisht gjyqtaret dhe prokuroret serbe. Sipas Pecit ata edhe pse kane deshire qe te rikthehen ne pune presin per kete nje sinjal pozitiv nga Beogradi
Ne bisede e siper me ta pasi qe shumicen e tyre i kam edhe kolege ata personalisht kane deshiren ashtu si edhe popullata ne ate pjese te qytetit ne te cilen me te vertete nuk vepron ligji por anarkia dmth. zbatimi i ligjit eshte i barabarte me zero. Keshtu ata hezitojne te punojne sepse tere kohen presin te marrin nje sinjal pozitiv nga Beogradi. Ata ma kane thene kete edhe decitivisht dhe ne momentin kur ata pranojne qe ne menyre individuale te kycen ne ate gjykate menjehere vjen presioni nga Beogradi dhe nga grupet qe veprojne ne veri te Kosoves konkretisht MUP-it Ministrise se Puneve te Brendshme te Serbise dhe strukturave tjera paralele qe veprojne ne ate pjese te Kosoves.
Mosfunksionimi i gjykatave - dem per qytetaret shkelje e te drejtave te njeriut
Kryetari i Keshillit Gjyqesor te Kosoves thote se me mosveprimin e gjykave ne veri jane kaluar te gjithe kufijte e shkeljes se te drejtave te njeriut dhe konventave nderkombetare prandaj mendon qe viti 2011 Ndoshta eshte momenti i fundit qe duhet te rifunksionalizohen gjykatat se me te vertete jane shkelur te gjitha te drejtat e njeriut sa i perket zbatimit te ligjit dhe te drejtave te qytetareve te Mitrovices. Rajoni i Mitrovices perfshin nje territor bukur te madh dhe si pasoje e mosfunksionalizimit te ketyre gjykatave njerezit kane pesuar si ne aspektin ekonomik por edhe sa i perket realizimit te te drejtave te tyre. Ka te tille qe edhe pse kane kryer vepra penale gjenden nje kohe te gjate ne paraburgim dhe iu jane shkelur te gjitha te drejtat dhe afatet kohore qe i parasheh edhe konventa evropiane.
Autor Esat Ahmeti
Redaktoi Lindita Arapi