Guvernatoret e Rajonit, hartojne planin antikrize
Blerina Hoxha
Kriza ne tregjet financiare nderkombetare ka mbledhur keto dy dite ne Sofje te Bullgarise, guvernatoret e 10 vendeve te rajonit. Ne kuader te nje forumi periodik te mbledhur sistematikisht keto dy vitet e fundit kreret e bankave qendrore te rajonit kane biseduar rreth harmonizimit te masave dhe mjeteve per t'i balle corientimit te tregut financiar nderkombetar. Guvernatoret e bankave qendrore u shprehen se, pasojat e trazirave ne tregjet financiare nderkombetare, te cilat filluan ne vitin 2007 dhe jane intensifikuar gjate muajve te fundit, kane pasur deri ne keto momente ndikime te terthorta ose te kufizuara mbi ekonomite e vendeve te Evropes Juglindore. Aktualisht, bankat me prani te larte ne rajon nuk kane ekspozim te drejtperdrejte ndaj tregjeve, qe po ndikohen nga kjo krize. Kreret e bankave qendrore te rajonit dolen me konkluzionin se, ekonomite e vendeve te Evropes Juglindore vijojne te deshmojne qendrueshmeri, rritje te larte ekonomike dhe rezistence ndaj mjedisit te perkeqesuar financiar dhe ekonomik ne bote. Megjithate, ata kane pranuar gjithashtu, pranine e pasigurive te medha per te ardhmen e ekonomive te vendeve te Evropes Juglindore, qe rrjedhin nga ngadalesimi i metejshem dhe i mundshem i normave te rritjes te prodhimit dhe te tregtise boterore, ne rast se kriza financiare globale do te shtrihet ne kohe. Ne kete kontekst, guvernatoret theksuan rendesine e te pasurit, baza te shendosha financiare dhe ekonomike ne rajon. Ne shume vende te rajonit problem mbetet kredia, per te cilen Guvernatoret thane se, autoritetet e tyre mbikeqyrese po monitorojne nga afer kushtet e likuiditetit te bankave dhe zhvillimet e kredise, me qellim sigurimin e cilesise se portofolit te kredive te bankave dhe ruajtjen e stabilitetit financiar. Ata rane dakord, qe ne shume vende te rajonit, te forcohen politikat reformuese ne fushen fiskale, strukturore dhe ne ate se te ardhurave, me qellim mbajtjen nen kontroll te presioneve inflacioniste dhe te zhbalancimeve ne llogarine e jashtme korrente. Ne fund te takimit dy ditet guvernatoret kane firmosur nje plan te ri bashkepunimi ne themel te te cilit qendron shkembimi i informacionit dhe forcimi i rregullave te mbikeqyrjes per grupet e medha bankare qe operojne ne rajon. Firmetare te planit mbrojtes nga kriza kane qene Guvernatori i Bankes Kombetare te Bullgarise, Ivan Iskrov, ai i Bankes se Shqiperise, i Bankes Kombetare te Bullgarise, i Bankes Qendrore te Bosnje-Hercegovines, i Bankes Qendrore te Qipros, i Bankes Kombetare te Republikes se Maqedonise, i Bankes Qendrore te Greqise, i Bankes Qendrore te Malit te Zi, i Bankes Kombetare te Rumanise, i Bankes Kombetare te Serbise, si dhe drejtuesit e Agjencive Bankare te Bosnje-Hercegovines dhe te Republikes Serbe. Dekaden e fundit shume banka perendimore jane te pranishme ne Rajonin e Ballkanit nepermjet degeve te tyre. Ne vendin tone, te dhenat e fundit per bankat qe zoterohen nga grupet bankare evropiane, nuk reflektojne humbje financiare apo probleme qe e kane origjinen ne krizen financiare qe po kalojne tregjet e zhvilluara. Situata e mire e likuiditetit te bankave qe operojne ne vendin tone si edhe perdorimi mjaft i kufizuar i financimit nga ana e grupit, jane faktore shtese, te cilet pengojne transferimin e elementeve te krizes ne banka dhe ne institucione te tjera financiare te vendit. Megjithate, ekspertet vleresojne se, mundesia e percjelljes se krizes se sektorit financiar ne sektorin real te ekonomive partnere ne tregti, paraqet nje burim rreziku per sektorin bankar shqiptar.
Guvernatoret vendosen qe:
1. Te shkembehet informacion sasior dhe cilesor mbi zhvillimin e sistemit bankar ne vendet e Evropes Juglindore.
2. Te pergatitet dhe ruhet nje liste e mbikeqyresve bankare te linjes per cdo grup bankar, qe operon ne vendet e Evropes Juglindore.
3. Te ngrihet nje grup i vecante ekspertesh, te cilet do te kene per detyre hartimin e metodologjise per kryerjen e stabilitetit financiar ne nivel grupi bankar.
4. Te nxisin me tej funksionimin e kolegjeve te mbikeqyresve per grupet bankare qe operojne ne vendet e Evropes Juglindore, duke u bazuar ne modulin e Komitetit te Mbikeqyresve Bankare Evropiane.
Kriza ne tregjet financiare nderkombetare ka mbledhur keto dy dite ne Sofje te Bullgarise, guvernatoret e 10 vendeve te rajonit. Ne kuader te nje forumi periodik te mbledhur sistematikisht keto dy vitet e fundit kreret e bankave qendrore te rajonit kane biseduar rreth harmonizimit te masave dhe mjeteve per t'i balle corientimit te tregut financiar nderkombetar. Guvernatoret e bankave qendrore u shprehen se, pasojat e trazirave ne tregjet financiare nderkombetare, te cilat filluan ne vitin 2007 dhe jane intensifikuar gjate muajve te fundit, kane pasur deri ne keto momente ndikime te terthorta ose te kufizuara mbi ekonomite e vendeve te Evropes Juglindore. Aktualisht, bankat me prani te larte ne rajon nuk kane ekspozim te drejtperdrejte ndaj tregjeve, qe po ndikohen nga kjo krize. Kreret e bankave qendrore te rajonit dolen me konkluzionin se, ekonomite e vendeve te Evropes Juglindore vijojne te deshmojne qendrueshmeri, rritje te larte ekonomike dhe rezistence ndaj mjedisit te perkeqesuar financiar dhe ekonomik ne bote. Megjithate, ata kane pranuar gjithashtu, pranine e pasigurive te medha per te ardhmen e ekonomive te vendeve te Evropes Juglindore, qe rrjedhin nga ngadalesimi i metejshem dhe i mundshem i normave te rritjes te prodhimit dhe te tregtise boterore, ne rast se kriza financiare globale do te shtrihet ne kohe. Ne kete kontekst, guvernatoret theksuan rendesine e te pasurit, baza te shendosha financiare dhe ekonomike ne rajon. Ne shume vende te rajonit problem mbetet kredia, per te cilen Guvernatoret thane se, autoritetet e tyre mbikeqyrese po monitorojne nga afer kushtet e likuiditetit te bankave dhe zhvillimet e kredise, me qellim sigurimin e cilesise se portofolit te kredive te bankave dhe ruajtjen e stabilitetit financiar. Ata rane dakord, qe ne shume vende te rajonit, te forcohen politikat reformuese ne fushen fiskale, strukturore dhe ne ate se te ardhurave, me qellim mbajtjen nen kontroll te presioneve inflacioniste dhe te zhbalancimeve ne llogarine e jashtme korrente. Ne fund te takimit dy ditet guvernatoret kane firmosur nje plan te ri bashkepunimi ne themel te te cilit qendron shkembimi i informacionit dhe forcimi i rregullave te mbikeqyrjes per grupet e medha bankare qe operojne ne rajon. Firmetare te planit mbrojtes nga kriza kane qene Guvernatori i Bankes Kombetare te Bullgarise, Ivan Iskrov, ai i Bankes se Shqiperise, i Bankes Kombetare te Bullgarise, i Bankes Qendrore te Bosnje-Hercegovines, i Bankes Qendrore te Qipros, i Bankes Kombetare te Republikes se Maqedonise, i Bankes Qendrore te Greqise, i Bankes Qendrore te Malit te Zi, i Bankes Kombetare te Rumanise, i Bankes Kombetare te Serbise, si dhe drejtuesit e Agjencive Bankare te Bosnje-Hercegovines dhe te Republikes Serbe. Dekaden e fundit shume banka perendimore jane te pranishme ne Rajonin e Ballkanit nepermjet degeve te tyre. Ne vendin tone, te dhenat e fundit per bankat qe zoterohen nga grupet bankare evropiane, nuk reflektojne humbje financiare apo probleme qe e kane origjinen ne krizen financiare qe po kalojne tregjet e zhvilluara. Situata e mire e likuiditetit te bankave qe operojne ne vendin tone si edhe perdorimi mjaft i kufizuar i financimit nga ana e grupit, jane faktore shtese, te cilet pengojne transferimin e elementeve te krizes ne banka dhe ne institucione te tjera financiare te vendit. Megjithate, ekspertet vleresojne se, mundesia e percjelljes se krizes se sektorit financiar ne sektorin real te ekonomive partnere ne tregti, paraqet nje burim rreziku per sektorin bankar shqiptar.
Guvernatoret vendosen qe:
1. Te shkembehet informacion sasior dhe cilesor mbi zhvillimin e sistemit bankar ne vendet e Evropes Juglindore.
2. Te pergatitet dhe ruhet nje liste e mbikeqyresve bankare te linjes per cdo grup bankar, qe operon ne vendet e Evropes Juglindore.
3. Te ngrihet nje grup i vecante ekspertesh, te cilet do te kene per detyre hartimin e metodologjise per kryerjen e stabilitetit financiar ne nivel grupi bankar.
4. Te nxisin me tej funksionimin e kolegjeve te mbikeqyresve per grupet bankare qe operojne ne vendet e Evropes Juglindore, duke u bazuar ne modulin e Komitetit te Mbikeqyresve Bankare Evropiane.