E Diel, 1 Nëntor 2026

Kriza për të folur shqip...

Nuk besoj të ketë popull tjetër në botë si ne shqiptarët, që i drejtohemi njëri-tjetrit: A merr vesh shqip ti, apo jo?...ose: A e kupton shqipen ti, apo jo?...ose: Ty po të flas shqip, ore?! etj.

Besoj, kjo ndodh, me siguri, ngaqë e kemi të vështirë për tu marrë vesh me njëri-tjetrin, sidomos, edhe kur paraqesim fakte e dokumente të pakundërshtueshme...

 Vini re: Kemi afër 10 muaj që kemi ngecur në një ngërç budalla, në të folur shqip, do të thosha, me dashje... duke sharë e mallkuar majtas e djathtas, si njerëz që nuk e kuptojmë dot gjuhën e prindërve tanë... e cila është, siç thotë poeti, kaq e mirë, kaq me vlerë...!!!

Ndaj, sa herë na ndodh kështu, u mësuam këta njëzet vjet që të thërrasim menjëherë njerëzit e huaj që nuk e flasin dot shqipen tonë, për të na sqaruar frazeologjinë e saj ose për të na shpjeguar e zgjidhur kodin e saj. Dhe, çuditërisht, me ata kuptohemi mirë apo shumë mirë, në qoftë se ata e shpjegojnë ngërçin e gjuhës shqipe, siç do të na vinte neve përshtat. Sepse, ndryshe, do ti shpallnim menjëherë të njëanshëm, të paditur, pse jo edhe armiqësorë ndaj aspiratave madhore të shqiptarëve(!)... Ata flasin me ne anglisht, frëngjisht, holandisht, gjermanisht, serbisht, rusisht, kinezçe... e ku ta di unë çgjuhë ka bota... dhe merremi vesh me ta bukuri... Me shqipen jo e jo!... Vetëm kur flasim të huajt... ne hapim veshët dhe sytë! Përse vallë ndodh kështu me ne, shqiptarët? Njëditëzaj lexova një shkrim vërtet të sinqertë për sa i përket kontributit të madh që ne shqiptarët kemi dhënë e japim, kur jetojmë në vendet e huaja, në fushat, ku aftësitë tona inteligjente, të lindura apo të fituara me zotësi, janë tej mase të vlefshme dhe të shquara për popujt që kanë fatin të gëzojnë shërbimet tona... Kurse, këtu, në vendlindjen tonë, ne jemi haram e të padobishëm, dembelë dhe inatçorë me njeri-tjetrin... Ose, thënë më troç, i bëjmë vetes keq dhe vendit tonë për hesap të të tjerëve... A nuk ndodhi kështu me ne kur eksperimentuam marksizëm-leninizmin për dekada të tëra dhe dolëm për faqe të zezë, ndërsa të tjerët mësuan nga pësimi ynë? A nuk ndodhi e njëjta gjë, kur, për hesap të të tjerëve, e dogjëm Shqipërinë në 1997 dhe po bëhemi gati tia vëmë flakën përsëri me përrallën që na e frymëzojnë ata, humbësit e domenit shqiptar, kur shohin e dëgjojnë për ne shqiptarët se, së shpejti, do të udhëtojmë pa viza nëpër Evropë e botë ose do të fitojmë kandidaturën për në Bashkimin Evropian me E hap, e mbyll kutitë? Me këtë rast, a nuk kam të drejtë të them se vazhdojmë ende të kemi inat dhe armiqësi me njëri-tjetrin, si dikur, nga mallkimi i trashëguar i luftës së klasës, që e eksperimentuam 45 vjet nën diktaturën e proletariatit? Pikërisht, ngaqë se kemi dënuar ende atë kohë dhe ideologjinë e saj, si një të keqe të madhe që na i sollën të tjerët për interesat e tyre antishqiptare, si dhe njerëzit që e praktikuan krimin dhe terrorin çnjerëzor dhe antikombëtar të përçarjes kombëtare me aq zell e shpirtligësi, pa po i përsërisim ato inate dhe armiqësi? Nuk dënuam moralisht dhe fizikisht arsyet dhe njerëzit që e projektuan dhe e zbatuan rebelimin e vitit 1997, pa po vazhdojmë ta kërcënojmë njëri-tjetrin me përsëritjen e atij viti të zi? Nuk dënuam moralisht dhe fizikisht njerëzit që u pasuruan e po pasurohen në mënyrë të padrejtë e korruptive, pa po vuajmë ende nga kriza morale për të folur dhe për tu mirëkuptuar në gjuhën tonë, shqip... sepse paraja dhe pushteti ta lidhin e ta zgjidhin gjuhën si të duan e kur të duan, apo jo?...

 Edhe sa kohë, vallë, na duhet ne, shqiptarëve, për të mos e pësuar nga mallkimi dhe trashëgimia e së kaluarës, duke e mësuar gjuhën tonë të mirëkuptimit e të dashurisë, në dëm të ligësive e të prapësive të të tjerëve, pa kërkuar ndihmën e specialistëve të huaj?

Më shumë nga Analiza

Të gjitha ›