Infertiliteti rritje alarmanteShkaktaret mjedisi e stili i jetes
Tashme prej shume kohesh ne vendet perendimore shume cifte te reja te cilat nuk mund te kene femije i drejtohen klinikave per teknika te fekondacionit te asistuar. Ekziston nje trend rritjeje e infertilitetit sidomos per vendet e zhvilluara. Arsyet jane ende te panjohura. Nje nder kryesoret ngelet ndotja mjedisore.
Ndersa ne Indi qeveria shperndan televizore dhe makina falas per kedo qe sterilizohet per shkak te niveleve te larta te te dhenve demografike ne Britanine e madhe ndodh e kunderta. Per 23 Euro cdokush mund te bleje nje bilete llotarie per te marre pjese ne IVF Lottary. Fituesit perfitojne nje trajtim falas ne nje nga klinikat me te famshme britanike te fekondacionit te asistuar. Nje ne shtate cifte ka probleme riprodhimi. Ky eshte paradoksi i koheve moderne. Brenda vitit 2050 popullate boterore do te kape shifrat mbi 9 miliarde banore e ndihmuar nga rritjet e ethshme ne vendet ne zhvillim. Mesatarisht mendohet qe cdo grua ne planet do ti jape jete 3-4 femijeve. Organizata Boterore e Shendetesise publikon se ne vendet e industrializuara cdo grua lind afersisht 1.5 femije dhe 15 e cifteve kane probleme te infertilitetit. Po cilat jane shkaqet qe qendrojne pas kesaj patologjie
Mjedisi dhe ndotesit e tij luan rol thelbesor
Ne studimet e shumta shkencore nje rendesi te vecante i eshte kushtuar lidhjes midis infertilitetit dhe mjedisit. Alarm te madh ka shpallur studimi danez 50 vjecar 1940-1990 ku rezultoi se numri i spermatozoideve ne meshkujt e shendoshe u ul me 50 gjate gjithe kesaj periudhe. Nje studim i koheve te fundit ne Itali arriti te evidentoje nje pjese te faktoreve mjedisore te cilet influencojne fertilitetin. Nder keta perfshihen agjentet kimike dhe fizike qe ndotin ambjentin nepermjet aktiviteteve te ndryshme te industrise si ftalatet substanca qe shtohen ne perberjet plastike per ti bere me te buta pesticidet poliklorobifenili perdorej dikur ne prodhimin e lubrifikanteve apo bojrave te ndryshme etj. Nje pjese e insekticideve psh. organofosfatet shkaterrojne spermatozoidet. Nga ana tjeter perdorimi i celulareve demton motilitetin e tyre. Ekspozimi ndaj agjenteve te jashtem padyshim qe ndikon ne infertilitet ama eshte e veshtire ti atribuojme te gjithe rendesine. Kjo varet edhe nga predispozita individuale. Prandaj kerkimet ne kete fushe vazhdojne ende.
Ne studimin italian te kryer nga nje prej andrologeve me te njohur dhe gjithashtu profesor ne Universitetin e Pizes Itali rezultatet qene shokuese. 30 vjet me pare nje ne dy spermatozoide ishte i levizshem ndersa sot vetem 30 e tyre. Nga studimi verehet qe jane me te prekur meshkujt qe jetojne ne qytete te medha sesa ata qe jetojne ne qendra urbane me te vogla apo zona rurale. Te paret kane nje reduktim deri ne 20 te levizshemrise se spermatozoidit dhe nje rritje prej 15 te anomalive te mundshme. Ndotja e mjedisit nuk duket qe prek vetem meshkujt. Efektet e saj verehen edhe ne ngarkesen ovarike tek femrat. Duket se infertiliteti menopauza e parakohshme dhe endometrioza kane te njejtin faktore risku mjedisin toksik. Ne studimin e bere nga ekipi italian minjve ne eksperiment iu injektua biosfenol A nje substance perberese e plastikes por njekohesisht me aftesi ndervepruese ne nivel endokrin. U pa qe minjte lsquobija kishin nje reduktim te numrit si dhe volumit te folikujve shume prej te cileva keq-funksionuese. Ato zhvilluan menopauze te parakohshme qe perben nje nga shkaqet primare te infertilitetit te femrat. Menopauza e parakohshme ka te njejtat shkaqe.
sg/shqiptarja.com
Ndersa ne Indi qeveria shperndan televizore dhe makina falas per kedo qe sterilizohet per shkak te niveleve te larta te te dhenve demografike ne Britanine e madhe ndodh e kunderta. Per 23 Euro cdokush mund te bleje nje bilete llotarie per te marre pjese ne IVF Lottary. Fituesit perfitojne nje trajtim falas ne nje nga klinikat me te famshme britanike te fekondacionit te asistuar. Nje ne shtate cifte ka probleme riprodhimi. Ky eshte paradoksi i koheve moderne. Brenda vitit 2050 popullate boterore do te kape shifrat mbi 9 miliarde banore e ndihmuar nga rritjet e ethshme ne vendet ne zhvillim. Mesatarisht mendohet qe cdo grua ne planet do ti jape jete 3-4 femijeve. Organizata Boterore e Shendetesise publikon se ne vendet e industrializuara cdo grua lind afersisht 1.5 femije dhe 15 e cifteve kane probleme te infertilitetit. Po cilat jane shkaqet qe qendrojne pas kesaj patologjie
Mjedisi dhe ndotesit e tij luan rol thelbesor
Ne studimet e shumta shkencore nje rendesi te vecante i eshte kushtuar lidhjes midis infertilitetit dhe mjedisit. Alarm te madh ka shpallur studimi danez 50 vjecar 1940-1990 ku rezultoi se numri i spermatozoideve ne meshkujt e shendoshe u ul me 50 gjate gjithe kesaj periudhe. Nje studim i koheve te fundit ne Itali arriti te evidentoje nje pjese te faktoreve mjedisore te cilet influencojne fertilitetin. Nder keta perfshihen agjentet kimike dhe fizike qe ndotin ambjentin nepermjet aktiviteteve te ndryshme te industrise si ftalatet substanca qe shtohen ne perberjet plastike per ti bere me te buta pesticidet poliklorobifenili perdorej dikur ne prodhimin e lubrifikanteve apo bojrave te ndryshme etj. Nje pjese e insekticideve psh. organofosfatet shkaterrojne spermatozoidet. Nga ana tjeter perdorimi i celulareve demton motilitetin e tyre. Ekspozimi ndaj agjenteve te jashtem padyshim qe ndikon ne infertilitet ama eshte e veshtire ti atribuojme te gjithe rendesine. Kjo varet edhe nga predispozita individuale. Prandaj kerkimet ne kete fushe vazhdojne ende.
Ne studimin italian te kryer nga nje prej andrologeve me te njohur dhe gjithashtu profesor ne Universitetin e Pizes Itali rezultatet qene shokuese. 30 vjet me pare nje ne dy spermatozoide ishte i levizshem ndersa sot vetem 30 e tyre. Nga studimi verehet qe jane me te prekur meshkujt qe jetojne ne qytete te medha sesa ata qe jetojne ne qendra urbane me te vogla apo zona rurale. Te paret kane nje reduktim deri ne 20 te levizshemrise se spermatozoidit dhe nje rritje prej 15 te anomalive te mundshme. Ndotja e mjedisit nuk duket qe prek vetem meshkujt. Efektet e saj verehen edhe ne ngarkesen ovarike tek femrat. Duket se infertiliteti menopauza e parakohshme dhe endometrioza kane te njejtin faktore risku mjedisin toksik. Ne studimin e bere nga ekipi italian minjve ne eksperiment iu injektua biosfenol A nje substance perberese e plastikes por njekohesisht me aftesi ndervepruese ne nivel endokrin. U pa qe minjte lsquobija kishin nje reduktim te numrit si dhe volumit te folikujve shume prej te cileva keq-funksionuese. Ato zhvilluan menopauze te parakohshme qe perben nje nga shkaqet primare te infertilitetit te femrat. Menopauza e parakohshme ka te njejtat shkaqe.
sg/shqiptarja.com