Intervistë e Presidentit Topi për Emisionin “Ora e debatit”, të gazetarit Alfred Peza, në Televizionin “Ora News”.
10 prill 2009
Gazetari: Zoti President, faleminderit që pranuat ftesën e Televizionit “Ora News” dhe Emisionit “Ora e debatit” për t’ju intervistuar menjëherë sapo Shqipëria mori ftesën në NATO.
Presidenti Topi: Padyshim, është kënaqësi si gjithmonë t’ju jap intervistë.
Gazetari: Faleminderit dhe natyrshëm pyetja e parë lidhet pikërisht me anëtarësimin në NATO. Ju, veç të tjerash do të mbaheni mend si Presidenti i Shqipërisë që ishte përfaqësuesi zyrtar në momentin e anëtarësimit në NATO, një nga evenimentet, të quajtura tashmë nga të gjithë, si historike për Shqipërinë. Si e përjetuat? Çfarë do të thotë të ishit në atë pozicion?
Presidenti Topi: Natyrisht, emocion i veçantë, të cilin kurrsesi nuk do ta interpretoja si një shans personal, por si një shans për të gjithë shqiptarët që unë përfaqësoj. Por, për të qenë ekstremisht i sinqertë, njeriu nuk mund t’i ndajë gjërat e mëdha pa emocionet personale. Është një moment historik për Shqipërinë, një moment kur, pas një rrugëtimi shumë të gjatë, pas dilemave të shumta dhe një aspirate të mirëshprehur, nuk ka rëndësi nëse është shifra 94 apo 96 %. Unë mund t’ju them që është rast unikal në vendet e Evropës Lindore, ish-komuniste, që shprehën një dëshirë kaq të zjarrtë dhe të paepur, si ditën e parë kur në Shqipëri triumfoi demokracia, deri në orën e fundit, momentin e anëtarësimit në NATO. Shqiptarët, pavarësisht pozicionimit të tyre politik, të gjithë u sinkronizuan rreth kësaj dëshire, e cila është një dëshirë historike. Dhe kjo është një gjë e madhe, jo thjesht për formatimin në një tryezë të tillë, se sa tek filozofia e kësaj aleance që është më e madhja e paqes dhe e sigurisë në botë. Impresionet janë të jashtëzakonshme, sepse pavarësisht nga përmasat e vendit, jemi midis më të fuqishmëve, për të diskutuar në radhë të parë dhe për të marrë vendime. Dhe filozofia e Aleancës është shumë interesante. Asnjëherë nuk i ka marrë vendimet tek mazhoranca e numrave, por të gjitha vendimet janë konsensuale, çka do të thotë që të gjithë janë koshientë rreth përqafimit të kësaj filozofie, që në thelb është një filozofi e mirëndërtuar mbi bazat e forta të qytetërimeve demokratike që kanë këto vende. Kështu që Shqipëria sot është futur në një fazë të re, në një fazë të konsolidimit të të gjitha gjërave që ka arritur, të perfeksionimit të politikave të saj, dhe mbi të gjitha të politikave që do të jenë në funksion të çdo qytetari, pavarësisht se e kemi thënë. Bile, e bukura e kësaj filozofie është të marrësh në konsideratë atë që është ndoshta në terma figurativë më i papërfilluri, tek qytetari më i thjeshtë, kudo ku ai jeton.
Gazetari: Dy fjalë që lindin pas kësaj që ndodhi, është nëse na integruan apo u integruam, zoti President?
Presidenti Topi: Kjo natyrisht i ka të dyja pa diskutim, sepse, së pari kemi një pozicion mjaft të favorshëm gjeografik në Adriatik, pikërisht në portat hyrëse të Ballkanit, në një rajon tradicionalisht të trazuar, qoftë nga retorikat politike të pozicioneve nacionaliste, shpesh herë radikale, por edhe në situata të luftrave ndëretnike. Por, nga ana tjetër, ky shans që iu dha Shqipërisë, u kthye në një motiv të thellë për të qenë të angazhuar dhe për të plotësuar çdo lloj detyrimi, çdo lloj angazhimi që ka të bëjë me reformat që kërkohen. Por padyshim, përtej vendosjes së Shqipërisë në një pozicion të favorshëm, do të thoja që ka pasur një punë titanike nga të gjithë, për të qenë të gatshëm për të arritur ato standarde që të pranohemi. Sado ti të kesh një pozicion të favorshëm gjeo-strategjik për t’u bërë pjesë e NATO-s, kurrsesi nuk mund të futesh në NATO, pa realizuar standardet dhe detyrimet. Dhe po të kthehemi në restrospektivën e afërt dhe të mesme të të gjitha proceseve politike që kanë ndodhur në Shqipëri, të reformave, qoftë të karakterit legjislativ, të karakterit politik, administrativ, ekonomik, të sistemit të drejtësisë dhe aq më shumë të një konsensusi të gjerë për çështjet madhore, pjesëmarrja e Shqipërisë në misione të përbashkëta japin të kuptosh se Shqipëria de facto ka qenë pjesë e Aleancës, dhe de jure u realizua pikërisht në takimin e Strasburgut e Këlnit, që nga ana e vet, përtej gëzimit, presupozon një rritje të ndjeshme të përgjegjësive dhe të angazhimit, të përgjegjësive individuale, institucionale dhe të projektimit të këtyre përgjegjësive në të gjithë shoqërinë shqiptare.
Gazetari: Në përgjithësi, diskutimi për anëtarësimin e Shqipërisë në NATO është bërë në nivele politike, akademike, mediatike, dhe ndoshta është pak e vështirë për një qytetar të thjeshtë të kuptojë se çfarë ka humbur vendi dhe çfarë fiton ai vetë nga anëtarësimi në NATO.
Presidenti Topi: Këtu s’bëhet fjalë absolutisht për asnjë lloj doze humbjeje, këtu ka vetëm përfitime. Dhe përfitimi i parë është që, Shqipëria e vogël, me një histori të lavdishme, por në momente të caktuara është mjaft e vështirë, është bërë pjesë, sikurse thashë, e botës së qytetëruar. Vendi ka fituar siguri dhe nëpërmjet sigurisë që fiton Shqipëria dhe me futjen e Kroacisë, edhe Kroacia në Ballkan, iu shtua siguria. Ne shpresojmë që, së bashku me Shqipërinë dhe Kroacinë, shumë shpejt të bëhet realitet edhe futja e Maqedonisë në NATO, duke rritur brezin e sigurisë, dhe jam i bindur që të gjitha politikat e Aleancës janë të tilla që do të kenë një shtrirje edhe me vendet e tjera të Ballkanit, që gradualisht po ikin nga problemet e tyre të shumta dhe po përvijohen në një linjë, e cila do t’i bënte ato më demokratike dhe kjo, presupozohet që do të sjellë në Ballkan një rajon të qetë, ku askush nuk do të mendojë më për luftën, askush nuk do të mendojë më për armatime, por do të mendojë për të zhvilluar komunikimin me infrastruktura, komunikimin me biznese, që ky rajon të kthehet, sikurse janë dhe rajonet e tjera në zemër të Evropës, rajone mjaft të zhvilluara, ku në esencë diskutohet gjithmonë për paqen dhe asnjëherë nuk diskutohet për luftën. Shembulli klasik, mbi të cilin u vendos dhe organizimi i Samitit të NATO-s, në 60-vjetorin e krijimit të tij, është pikërisht Strasburgu dhe Këlni, çka do të thotë bashkëpunimi midis Francës dhe Gjermanisë për ta realizuar këtë Samit, i cili vjen si shembulli më autentik i dy vendeve që kanë zhvilluar në të kaluarën beteja të ashpra, janë bërë shembulli se si dy vende civile, mjaft të zhvilluara kanë ndërtuar një filozofi të re, filozofinë e bashkëpunimit dhe të vendosjes së paqes, dhe të injektimit të kësaj filozofie tek të gjitha kombet e tjera.
Gazetari: Mediat botërore i dhanë një rëndësi shumë të madhe 60-vjetorit të NATO-s dhe gjithashtu, mediat shqiptare është ë natyrshme që i dhanë shumë rëndësi dhe tre ditë me radhë janë pasqyruar të gjitha aktivitetet që u zhvilluan në Samit. Ka pasur momente të ndryshme për paraqitjen në televizionin shqiptar, një prej të cilave lidhet me protokollin. A është zbatuar protokolli, sepse ka pasur shumë diskutime për momentin, që ju jeni paraqitur me Zonjën Tuaj në darkën e Samitit, ndërkohë që Kroacia, vend tjetër që u bë anëtar, u paraqit me Presidentin dhe Kryeministrin.
Presidenti Topi: Unë mund t’ju them që delegacioni ka qenë integral, ka qenë i ndërtuar mbi bazën e një protokolli të shtetit dhe është zbatuar nga të gjithë në mënyrë shumë të disiplinuar. Duhet të dini që protokolli i organizimeve të tilla bëhet pikërisht nga organizatorët dhe kurrsesi nuk mund të ketë hapësirë për keqkuptime. Kemi qenë në harmoni të plotë, sikurse e kërkon rregulli i bashkëpunimit ndërinstitucional, dhe pavarësisht nga komentet që mund të bëhen në media, ju siguroj që delegacioni ka funksionuar në mënyrë shumë serioze, shumë harmonike, gjë që u pa deri në momentin e arritjes në Rinas, të prezantimit dhe të finalizimit të një procesi, i cili ishte sa substancial, aq dhe formal. Në të dyja këto pikëpamje, mendoj që Shqipëria ka bërë një prezantim mjaft dinjitoz, mjaft të bukur, çka demonstron për të gjithë shoqërinë shqiptare, që Shqipëria është një shtet i konsoliduar, mjaft serioz dhe që premton shumë në të gjitha drejtimet.
Gazetari: Pra, ju i mohoni totalisht zërat që flasin për një anashkalim, ose një spostim le të themi, ose një mungesë harmonie të plotë mes jush dhe Kryeministrit?
Presidenti Topi: Zoti Peza, unë nuk kontestoj. Unë pohoj dhe ju referojuni pohimit tim që delegacioni ka qenë perfekt, harmonik, në të gjitha prezantimet e tij.
Gazetari: Nëdo të duhet të bëjmë një piramidë vlerash për meritat e anëtarësimit të Shqipërisë në NATO, përveç asaj mbështetjeje popullore që ju përmendët pak më lart. Si mund të ishte ajo, si do të ishte ajo?
Presidenti Topi: Unë mund t’ju them që gjërat, me kalimin e kohës vijnë duke u kualifikuar. Mos mendoni që shoqëria shqiptare apo politika shqiptare është në kualitetet e fillimit. Gjithçka vjen duke u përmirësuar. Kjo ndodh kudo, ndodh në çdo familje, ndodh në çdo formacion politik, ndodh në çdo stacion televiziv, por tendenca është për të përmirësuar këto korrigjime. Dhe unë besoj që me kalimin e kohës, janë rritur jo vetëm mundësitë, por janë rritur dhe përpjekjet, janë intensifikuar marrëdhëniet, dhe kjo është meritë në radhë të parë e institucioneve të Shqipërisë. Institucionet e Shqipërisë nuk mund të jenë kurrë institucione të një pjese të popullsisë, por janë institucione të shtetit shqiptar dhe e atyre institucioneve që kanë marrë një mbështetje politike në një moment të caktuar. Unë do ta konsideroja të gjithë këtë përpjekje në vite si një garë stafete. Mund ta konsideroni qoftë për simbolikën e vet, qoftë për ta krahasuar me një garë sportive, qoftë me katër herë katërqind dhe pavarësisht se kush e pret shiritin, kontribues në performancën e kësaj gare, janë të gjitha ekipet. Pra, që kjo është një meritë e padiskutueshme e të gjithëve, sado ata kanë dhënë, por, tek e fundit, kur bëhet simbolika dhe bëhet ai bilanci definitiv, këto janë balance definitive të shtetit shqiptar, të institucioneve të Shqipërisë, të popullit të Shqipërisë. Dhe unë mendoj që cilido duhet ta marrë në këtë sens, sepse është më mirë.
Gazetari: Si President i Republikës, por dhe si një njëri politik, i angazhuar prej vitesh në këtë fushë, a ndjeni ju një lloj përpjekje të njërit apo tjetrit krah, të njërit apo tjetrit faktor për ta privatizuar, le të themi, anëtarësimin e Shqipërisë në NATO, për të marrë më shumë ‘aksione’ siç mund të thuhet në disa raste.
Presidenti Topi: Unë nuk do të dëshiroja të futesha në analizën e mënyrës së sjelljes, sepse, si President i Republikës, më intereson pikërisht ajo që thashë. Dëshiroj që ky mesazh të merret si i tillë nga të gjithë. Ky është zëri i Presidentit të Republikës. Pastaj, çdo formacion politik ka të drejtë të bëjë bilancin e vet. Në mënyrë absolute të prezantohet me performancën e vet dhe është e drejtë e cilitdo. E rëndësishme është që Presidenti i Republikës flet me mesazhin që ka të bëjë me interesin e të gjithë shoqërisë, e të gjitha institucioneve. Në një vend demokratik, institucionet janë më të rëndësishme dhe pavarësisht nga performanca apo rotacioni politik, është e rëndësishme që pushteti të përdoret për të forcuar shtetin dhe në këtë sens, cilido pushtet, jam i bindur që e ka këtë lloj pozicionimi, që të punojë sa më shumë, që të forcojë imazhin e shtetit. Dhe në rastin konkret, imazhi i shtetit, pas anëtarësimit në NATO, është një imazh më i fortë, një imazh do të thoja më premtues për një të ardhme, e cila do të shërbejë edhe për integrimin në Bashkimin Evropian.
Gazetari: Kur mund të konsiderohet i mbyllur kapitulli i tranzicionit në Shqipëri me anëtarësimin në NATO?
Presidenti Topi: Unë besoj që nga pikëpamja politike, në mënyrë absolute po, ndërsa ka çështje të karkterit ekonomik, ka çështje të tjera që gjithmonë do të nxjerrin debate në shoqëri, të cilat do të kërkojnë ende kohë për ta siguruar të finalizuar këtë proces dhe unë nuk mund të futem në partikularitete, në hollësira, por ka çështje që sot e preokupojnë prapë shoqërinë.
Gazetari: Një nga këto çështje, a nuk do të ishte çështja e pronave në vend?
Presidenti Topi: Unë nuk desha të futesha, por meqë e thatë, e konfirmoj. Çështja e pronave është një fenomen, që në momentin që do të zgjidhet në mënyrë definitive, ju siguroj që nuk ka më asnjë lloj simptome të elementëve të tranzicionit në Shqipëri. Tanzicioni mbyllet totalisht, por gjithsesi nga pikëpamja politike, unë e konsideroj anëtarësimin në NATO si një tranzicion të tejkaluar, ku të gjithë duhet të kuptojmë që, pas tranzicionit vjen faza e konsolidimit të demokracisë që, një vend, do të thoja, me parametra ekuivalente me të gjitha vendet e tjera demokratike.
Gazetari: Ju, Zoti President, duke folur për anëtarësimin e Shqipërisë në NATO, përmendët edhe sfidën tjetër që keni, anëtarësimin në Bashkimin Evropian. Janë thënë data të ndryshme. Ju, pak kohë më parë, keni deklaruar një datë, në mos gaboj, keni artikuluar 2012. Është kjo datë reale, mbështetëse diku, apo është një dëshirë e juaja që në 100-vjetorin e shpalljes së pavarësisë së Shqipërisë, ne të jemi dhe anëtarë në Bashkimin Evropian?
Presidenti Topi: Ju duhet të kuptoni që në projektimin e periudhave, s’bëhet fjalë për datë, sepse nuk jemi ne që anëtarësojmë veten, janë partnerët tanë, të cilët vendosin për periudhën kur do të anëtarësohemi, por gjithmonë në mesazhin e një institucioni apo të një individi që mbulon një institucion të rëndësishëm të shtetit, duhet të jepet pikërisht tendenca dhe është shumë e rëndësishme të kuptohet kjo tendencë. Kur i jam referuar vitit 2012, natyrisht kjo ka ardhur si pasojë e një analize logjike dhe të detajuar. Unë do ta konsideroj momentin e anëtarësimit në NATO si një hap shumë të rëndësishëm drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian, ndonëse kjo e dyta kërkon një rrugë më të gjatë, nënkupton një rrugë ku çdo shtet që futet në këtë linjë duhet të plotësojë standardet dhe besoj që jemi në këtë linjë, por 2012-ta që është si pikë referimi ka dhe simbolikën e vet, duke parë edhe tendecën dhe ecurinë e gjërave dhe situatën mjaft të përmirësuar në rajonin ballkanik, ku Shqipëria ka luajtur një rol të rëndësishëm moderator. Kur gjërat premtojnë të ecin mirë dhe përsa i përket konsolidimit të institucioneve në Shqipëri, mendoj që dhe vendet, të cilat kanë ratifikuar protokollin e NATO-s, që në përgjithësi janë vende edhe të Bashkimit Evropian, kanë një lloj rritjeje të atraktivitetit për Shqipërinë. Kjo shikohet në kontakte, në biseda. Është rritur ndjeshëm respekti për Shqipërinë. Dhe gjithë kjo lloj analize është se unë mendoj që dhe anëtarësimi në Bashkimin Evropian do të jetë relativisht i shpejtë.
Gazetari: Do të doja shumë të flisnim në këtë intervistë edhe për pjesën e politikës së brendshme. Ka pasur spekulime të shumta në media rreth raporteve tuaja me Kryeministrin, liderin e mazhorancës. Si janë marrëdhëniet tuaja në fakt, duke dashur ta dëgjojmë nga goja juaj?
Presidenti Topi: Unë e kam thënë dhe herë tjetër që marrëdhëniet janë shumë institucionale dhe në këtë plan janë mjaft marrëdhënie korrekte. Dua ta përkufizoj këtu dhe besoj me kaq të gjithë ata që dëshirojnë të marrin informacion, le ta marrin atë.
Gazetari: Përveç atij takimi publik në Samitin e NATO-s, kur ka qenë hera e fundit që ju e keni takuar Kryeministrin Berisha në rrugë institucionale?
Presidenti Topi: Unë nuk mundem tani të rikthehem në referenca ekzakte, por ne kemi pasur raste të takohemi dhe përderisa ju thashë që kemi marrëdhënie korrekte institucionale, pavarësisht ku janë bërë takimet dhe si janë zhvilluar, besoj që nuk ka vend për të fiksuar takimet dhe kohën e tyre.
Gazetari: Pra, është një rutinë dhe ju nuk keni pse t’i fiksoni?
Presidenti Topi: Ashtu është!
Gazetari: Por, nga ana tjetër mediat por dhe ambientet politike flasin dhe për një marrëdhënie të tendosur tuajën me Kryetaren e Parlamentit, zonjën Topalli. Si janë marrëdhëniet?
Presidenti Topi: Unë ju siguroj që jam shumë korrekt në këto marrëdhënie dhe ky pozicion më shumë se çdo institucion tjetër të imponon që të kesh marrëdhënie shumë korrekte institucionale. Unë i qëndroj këtij pozicioni shumë korrekt dhe tentoj që çdo ditë të përsos marrëdhëniet ndërinstitucionale.
Gazetari:Përtej gjuhës të një Presidenti Republike dhe përtej le të themi thashethemnajës politike. Në fakt, a ka vend për t’u diskutuar më në distancë për një lloj rivalitetin tuaj, sepse është thënë shpesh ndoshta?
Presidenti Topi: Unë asnjëherë nuk jam bërë dipendent i thashethemnajave, sepse nuk kam qenë asnjëherë frekuentues i këtyre ambienteve. Përderisa ju cituat një term “rivalitet”, po ju them se nuk ka qenë asnjëherë në natyrën time që të bëj rivalitet me askënd dhe aq më shumë do të ishte një “no sense” absolut në rast se karrigia më e lartë e shtetit, kërkon me vullnetin e tij të bëjë rivalitet. Unë jam në një pozicion sot që më intereson vetëm forcimi i institucioneve në Shqipëri, rritja e imazhit të Shqipërisë, më intereson rritja e mirëqënies së popullit që përfaqësoj dhe padyshim, ajo unë e kam kthyer në fakt në një lejtmotiv në të gjitha bisedat, ka qenë pikërisht aksesi që çdo njeri që jeton në Shqipëri, që ka një pasaportë shqiptare, të këtë mundësinë që të lëvizë i lirë kudo ku ai mundet, sepse tek e fundit është bërë një punë e jashtëzakonshme dhe finalizohet me atë mundësi që çdo njeri të ndihet i lirë për të lëvizur në një botë të lirë, ku ne tentojmë të integrohemi.
Gazetari:Po marrëdhëniet me liderin e partisë më të madhe të opozitës, zotin Edi Rama, si janë?
Presidenti Topi: Besoj që kanë qenë marrëdhënie korrekte, gjithashtu të karakterit institucional.
Gazetari: Me këtë, nisur ndoshta nga pikëpamja e raporteve të punës së përditshme të një Presidenti Republike, kur ju jepet më pak mundësia për të takuar. Kur jeni takuar ndoshta për herë të fundit dhe për çfarë keni diskutuar në takimet tuaja me liderin e opozitës?
Presidenti Topi: Unë nuk jam natyrë që mbaj ditar, sepse e shikoj jetën në dinamizmin e vet dhe nuk dëshiroj kurrë që të mbetem peng i përshkrimit të një dite që ka kaluar. Sot, fatmirësisht jemi në botën e teknologjisë së informacionit dhe unë tentoj që këtë punë ta realizoj në ekip. Nuk mund të fiksoj data, por e rëndësishme është tendeca e marrëdhënieve. Dëshiroj që ky institucion, jo sikurse është formuluar në mënyrën, ose në aspektin global, por në mënyrë tepër realiste të jetë një institucion, që komunikon me të gjithë, të jetë një institucion, që i shërben pikërisht këtyre marrëdhënieve të një qetësimi të klimës politike, natyrisht pa u futur fare në opsionet e partive në debatin politik dhe këto marrëdhënie kanë qenë pikërisht në këtë sens.
Gazetari: Gazeta “55”, një gazetë pranë Kryeministrit Berisha ka shkruar disa javë më parë për një takim të mundshëm tuajin me zotin Edi Rama në vilën e Pezës. Ka një të vërtetë në këtë njoftim?
Presidenti Topi: Jo, absolutisht!
Gazetari: Ju keni bërë ndonjë sqarim zyrtar si Institucion i Presidentit?
Presidenti Topi: Ka pasur një sqarim të ekipit të zyrës së Presidentit. Natyrisht që nuk jam unë që merrem me këtë pjesë. Unë vetëm mund të pyetem rreth versionit, dhe Presidenti mund të jetë shumë lakonik për të thënë ‘po’, ose ‘jo’. Presidenti duhet të besohet. Ndryshe, në rast Presidenti nuk konfirmon një gjë që është reale, atëherë nuk ka shanse të jetë më President. Kështu që mjafton të thotë një ‘po’, ose ‘jo’ dhe atëherë besoj që çdo lloj thashethemnaje duhet të rrëzohet menjëherë poshtë.
Gazetari: Pra, në këtë rast përgjigjia juaj ka qenë ‘jo’.
Presidenti Topi: Jo! Në mënyrë absolute jo. Nuk ka pasur asnjë lloj takimi. Të jeni i sigurtë zoti Peza, që unë takohem në mënyrë konfidenciale në shtëpinë time, vetëm me miqtë e familjes. Çdo njeri duhet të dijë të ndajë jetën e institucionit me jetën familjare dhe jetën e tij personale. Ndërsa, të gjitha takimet zyrtare jam munduar që t’i bëj shumë transparente dhe në faqen e internetit të Presidencës, jo vetëm që bëhen prezent të gjitha takimet, por shoqërohen dhe me fotografi.
Gazetari: Ditët e fundit ju keni dekretuar një falje për disa gra të dënuara. Është e rastësishme që ndërmjet tyre ndodhet dhe nënë Ferideja e famshme e zotit Rama?
Presidenti Topi: Besoj që nuk ka të bëjë fare me sensibilizimin publik, sepse po të merrni në konsideratë momentin kur filloi të sensibilizohet, deri në momentin e realizimit të faljes, kanë kaluar më shumë se tre muaj dhe, pa u futur në emra të veçantë, ka një politikë të caktuar të faljeve, që janë atribute kushtetuese të Presidentit dhe kjo ka qenë një listë ku kanë dominuar moshat për meshkujt mbi 65 vjeç; aty ka raste kur në burg ndodhej një i moshuar në moshën 84 vjeç, por edhe një listë me femra të moshave të ndryshme. Padyshim që ka një gjykim mjaft kompleks, që ka të bëjë me llojin e veprës penale, ka të bëjë me moshën, ka të bëjë me mënyrën e sjelljes së tyre, ka të bëjë me rrezikshmërinë shoqërore, që ju e thatë, ka të bëjë me kushtet familjare, pra është një gjykim mjaft kompleks. Besoj që kam operuar në dy kategori për të cilat edhe shoqëria është e ndjeshme, ndoshta dhe për disa vepra që në një gjykim më të hollësishëm mund të jenë të tilla, që ata kanë marrë përsipër edhe vepra të fëmijëve të tyre. Kjo është bërë për t’i dhënë të kuptojnë se vërtet shfrytëzohet një atribut kushtetues i Presidentit, por nga ana tjetër jepet një mesazh që këto duhet t’i shërbejnë familjeve të tyre në një mënyrë shumë të shëndoshë, i bindur që në këtë periudhë edhe shteti forcohet dhe nuk do të ketë me kalimin e kohës shanse që dhe raste sporadike, që kanë të bëjnë me kultivimin e bimëve narkotike, të jenë të tilla që t’i japin mundësi edhe keqbërësve do të thoja, dhe njerëzve të pakultivuar që ta realizojnë këtë vepër. Unë do të thoja që gjithçka shkon në harmoni me rritjen e profilit dhe forcës së shtetit, strukturave të shtetit dhe të policisë, por nga ana tjetër edhe drejt një politike penale, e cila është e mirëpritur.
Gazetari: Keni pasur ndonjë kërkesë nga ana e zotit Rama për lirimin, ose për faljen e nënë Feridesë?
Presidenti Topi: Unë ju siguroj që çdo kërkesë e trajtoj në rrugën e vet institucionale dhe ligjore. Pra, Presidenti në marrjen e vendimit është në pozicionin terminal. Pra, ka një ekip, ka një strukturë të caktuar, ka një grup juristësh, që marrin në konsideratë vlerësimet dhe propozimet nga institucionet. Ne mbajmë lidhje qoftë me këto institucione, qoftë me Drejtorinë e Brendshme të Burgjeve dhe gjykimi në fund fare është si një rezultat, ose rezultante e një gjykimi mjaft kompleks.
Gazetari: Sigurisht, por pyetja ishte konkrete. A keni marrë ju një letër?
Presidenti Topi: Unë ju siguroj që e kam trajtuar çdo kërkesë në mënyrë ekuivalente si të gjitha kërkesat të tjera, pavarësisht se nga vjen.
Gazetari: Domethënë ju ka ardhur kërkesa, por është trajtuar si gjitha kërkesat.
Presidenti Topi: Absolutisht! Absolutisht!
Gazetari: Meqë jemi tek hullia e drejtësisë, tek paketa e drejtësisë le të themi. Ju jeni dhe Kryetari i Këshillit të Lartë të Drejtësisë. Në perceptimin e raporteve publike, por dhe në raportet e ndryshme ndërkombëtare në lidhje me gjyqësorin ka pasur gjithmonë një opinion, ose ka predominuar një mendim, sipas të cilit është një nga institucionet, apo pushtetet e korruptuara, ose ndër më të korruptuarat. Ju në punën tuaj pas kaq kohësh, çfarë vini re dhe a është vërtet kaq i kalbur ky sistem, apo gjatë kësaj kohe çfarë ka ndodhur?
Presidenti Topi: Absolutisht, gjatë kësaj periudhe është punuar shumë për sistemin e drejtësisë. Është një punë mjaft komplekse. Do të thoja është një operacion i ndërlikuar dhe mendoj që brenda një periudhe të shkurtër është bërë shumë. Jo vetëm ndërkombëtarët janë shprehur, por në momente të caktuara jam shprehur dhe unë për nevojën që ka ky sistem që të shëndetësohet, të shëndetësohet nga shumë siptoma të një një sëmundjeje, që kanë të bëjnë në finale me korrupsionin. Korrupsioni në radhë të parë fillon tek paaftësia e sistemit për të qenë autonom, për të qenë i pavarur. Dhe pastaj, ndikimet janë nga më të ndryshmet. Jemi mësuar gjithmonë që ta konsiderojmë në të kaluarën si një varësi e influencave politike, por unë kam futur në diskursin tim edhe elementë të rëndësishëm të influencës ekonomike, ku gjyqet në jo pak raste influencohen pikërisht nga joshja ekonomike dhe ka pasur një sistem të tillë në një rreth vicioz. Unë mendoj se sistemi gjyqësor ndonëse edhe ka probleme, ka filluar një rrugë të shëndoshjes së tij. Vetëm pak kohë më parë, ne nëpërmjet një procesi mjaft transparent ligjor, kemi rinovuar drejtimin, drejtuesit e gjykatave në të gjithë Shqipërinë, duke futur patjetër një mentalitet të ri. Dhe e dyta ka të bëjë me integritetin e çdo gjyqtari, i cili duhet të fitojë patjetër autonominë. Që të fitosh autonominë nuk do të thotë që të rrisësh papërgjegjshmërinë në gjykime. Duhet të shkojë në sinkron autonomia e sistemit gjyqësor me rritjen e pëgjegjësisë. Rritja e përgjegjësisë nuk ka të bëjë thjesht me rritjen e kondicionit moral, por ka të bëjë dhe me rritjen e parametrave profesionalë. Kështu që ata janë para një momenti të tillë, që do të jenë në fokus, do të jenë gjithmonë në një sfond të rigjenerimit të këtij sistemi. Futja e elementëve të magjistratëve të rinj, patjetër që do të rrisë cilësinë e këtij sistemi, do të heqë të paaftit dhe do të heqë të pamoralshmit. Në rast se ne nuk do të kemi një sistem drejtësie të moralshëm, pavarësisht debateve politike që realizohen dhe problemeve që ka shoqëria, duhet patjetër që njerëzit të besojnë tek një sistem drejtësie. Po u rrit besueshmëria tek sistemi i drejtësisë, atëherë vendoset shoqëria në një kondicion tjetër dhe çështjet fillojnë të zgjidhen hap pas hapi. Mendoj që dhe projektimi nëpërmjet legjislacionit i një gjykate administrative, do të bëjë të mundur që gjërat të trajtohen në mënyrë të specifikuar dhe sa në mënyrë të specifikuar t’i trajtosh gjërat, aq më shumë rritet përgjegjësia qoftë tek gjyqtarët, qoftë dhe tek avokatët, që marrin përsipër të mbrojnë një çështje. Ju siguroj që është një sfidë e përditshme. Ai që thotë se kemi përfunduar me çështjen e drejtësisë, edhe kur ka të bëjë me një riorganizm, gabohet. Çështja e peformancës së gjyqësorit, është një çështje që do të kërkojë një mund të jashtëzakonshëm, edhe për shkak të përgjegjësive që ne kemi për shoqërinë shqiptare në radhë të parë, por dhe për atë që ne kemi ndaj partnerëve ndërkombëtarë.
Gazetari: Zoti Topi, një pyetje tjetër që lidhet në një farë mënyre me drejtësinë për raportet tuaja me Prokurorinë në përgjithësi dhe me Prokurorinë e Përgjithshme në veçanti. Ka pasur gjithmonë akuza politike të ardhura kryesisht nga mazhoranca, një prej të cilave lidhet me Kryeministrin e vendit, që ka thënë që po e përdorni Prokurorinë si një parti politike. Ju keni dhënë një përgjigje për këtë ?
Presidenti Topi: Nuk kam dëgjuar që të ketë një vlerësim të drejtëpërdrejtë. Ndoshta një analizë mund të aludohet. Unë ju siguroj që qoftë në natyrën time, qoftë të Institucionit, deklaratat publike kanë qenë mjaft lakonike, por shumë të qarta, që interesi më i madh i institucionit të Presidentit, është rritja e autonomisë, brenda raporteve ligjore të marrëdhënieve ndërinstitucionale dhe absolutisht nuk ka pasur raporte të tjera. Do të vazhdoj të prononcohem në funksion të plotësimit të këtyre institucioneve, të punës që duhet të bëjnë prokurorët, Prokuroria e Përgjithshme dhe prokurorët e thjeshtë në funksion të realizimit të drejtësisë, të cilën ne e dëshirojmë të gjithë. Nuk mendoj që mund të ketë aludime rreth këtyre raporteve, sepse më shumë se çdo institucion tjetër, Institucioni i Presidentit është shumë i monitoruar.
Gazetari: Ju pra nuk keni tentuar as direkt dhe as indirekt të influenconi në linjë institucionale ose jo, hetimin e çështjeve të tilla, në të cilat preket mazhoranca, siç është rruga Durrës-Kukës, çështja Fazlliç, apo çështja e Gërdecit.
Presidenti Topi: Me gjithë respektin që kam, kur tentoni të ribëni pyetje në të njëjtin sens, bëni një gabim, sepse gjërat janë mëse të qarta. Mund t’ju siguroj se nuk ka pasur absolutisht asnjë lloj tendence. E rëndësishme është që drejtësia të lejohet që të punojë, por nga ana tjetër dhe vetë drejtësia duhet të punojë, detyrat janë të qarta, e përsëris, të forcojë integritetin moral dhe nga ana tjetër të rrisë profesionalizmin. Gjithçka tjetër duhet të bëhet brenda kornizave ligjore dhe eksperienca ka treguar dhe do të tregojë që ky institucion anjëherë nuk do të interferojë në asnjë lloj çështjeje.
Gazetari: Këto janë çështje të vetme të cilat ju i diskutoni me Prokuroren e Përgjithshme, zonjën Ina Rama?
Presidenti Topi: Raportet midis institucioneve janë mjaft të përcaktuara në linjat e funksionimit ligjor. Përtej formatit ligjor, Presidenti, qoftë me Kryeprokuroren, qoftë me përfaqësues të ndonjë institucioni tjetër nuk mund të bëjë asnjë bisedë tjetër. Në zyrë dhe jashtë zyre, në pozicionin tim jam jashtëzakonisht institucional dhe absolutisht nuk merrem me probleme të tjera, që nuk më takojnë mua të merrem.
Gazetari: Gjatë javëve të fundit, por edhe ditëve të Samitit të NATO-s, ju keni prekur një çështje, e cila është ndoshta ngjarja më e rëndësishme politike e këtij viti që janë zgjedhjet e 28 qershorit. Çfarë meraku keni për këto zgjedhje?
Presidenti Topi: Merakun që kanë të gjithë, që këto zgjedhje të zhvillohen në një atmosferë të qetë, këto zgjedhje të jenë të lira, në atë përcaktimin e famshëm zgjedhje të lira, të drejta, demokratike, të mos kontestohen, çka presupozon që të gjithë duhet të angazhohen që këto zgjedhje të shkojnë realisht në këtë linjë. E kam thënë dhe e ripërsëris që kjo është prova e parë, më e madhja pas momentit të anëtarësimit. Por nga ana tjetër, këto zgjedhje do të projektojnë patjetër një perspektivë të konsolidimit të mëtejshëm të institucioneve dhe të marrjes së një krediti të fortë dhe për anëtarësimin në Bashkimin Evropian. Mendoj që deri tani të gjitha palët që janë të angazhuara qoftë politikisht, qoftë nga pikëpamja institucionale, askush nuk është prononcuar ndryshe nga ky prononcim i imi, por shpresoj që gjërat në terren të jenë të tilla që këto zgjedhje vërtet të mos kenë asnjë lloj mangësie nga pikëpamja infrastrukturore, gjithçka të realizohet në kohë, pastaj është në opsionin e partive politike që të bëjnë një prezantim dinjitoz dhe vizionar të programeve të tyre dhe tek e fundit ta konsiderojnë ditën e zgjedhjeve jo një ditë beteje, por, sikurse e thamë një ditë normale feste në një vend demokratik, sepse edhe shembujt rajonalë janë të tillë që edhe zgjedhjet që u realizuan në vendet fqinjë kanë qenë të tilla, që kanë marrë një notë pozitive nga faktorët ndërkombëtarë.
Gazetari: Çfarë i rrezikon le të themi potencialisht, në realitet, pra në terren zgjedhjet dhe kush është mesazhi juaj për klasën politike?
Presidenti Topi: Unë nuk mund të hyj në analizën se çfarë i rrezikon, sepse zgjedhjet rrezikohen gjithmonë nga shmangia e detyrimit ligjor dhe çdo njeri dhe çdo institucion e ka të qartë se cili është detyrimi ligjor për zgjedhjet. Por, mesazhi im është shumë i qartë. Besoj se Shqipëria dhe shoqëria shqiptare ka ardhur në një moment historik. Pra, sot është aleat i vendeve më të rëndësishme të botës demokratike dhe duhet ta konsiderojë ditën e zgjedhjeve në mënyrë të tillë që duhet të marrin pjesë sa më shumë në votime. Së dyti, duhet patjetër që deri në momentin e zgjedhjeve të aplikojnë me urgjencë për kartat e identitetit, ata që nuk i kanë dhe, e treta, që ka të bëjë me vullnetin e tyre, që të dëshmojnë që dinë të votojnë si qytetarë të lirë të një bote të lirë dhe më e rëndësishmja pastaj është administrimi i procesit zgjedhor dhe administrimi i të gjitha përgjegjësive, që vijnë nga ky proces zgjedhor kaq i rëndësishëm sikurse janë zgjedhjet politike në vend.
Gazetari: Edhe një pyetje të fundit zoti President. U bënë rreth dy vjet që ju jeni në krye të shtetit. Si do ta konsideronit këtë periudhë dhe çfarë sfidash ju mbeten në periudhën tjetër të mandatit, që është dhe koha më e madhe.
Presidenti Topi: Zoti Peza, kjo pyetje është natyrisht e shkurtër, por që presupozon përgjigje mjaft të gjatë. T’ju them se çfarë angazhimi kam pasur në këtë periudhë, ju vetë e keni ndjekur që ka qenë një angazhim shumëplanësh dhe, për të folur aq më shumë për perspektivën, ju siguroj që do të ketë shumë impenjime, do të thoja jo thjesht të Institucionit, por do të thoja impenjime të të gjitha institucioneve, të cilat ecin në një mënyrë të gërshetuar pikërisht për ato aspirata, që do të jetë patjetër anëtarësimi në Bashkimin Evropian. Mund të jetë ndoshta objekt i një diskutimi në një emision tjetër, por mund t’ju them që ka qenë shumë impenjative dhe besoj që do të ketë dhe shumë për të bërë.
Gazetari: Falemnderit zoti President dhe suksese!
Presidenti Topi: Falemnderit!
Gazetari: Zoti President, faleminderit që pranuat ftesën e Televizionit “Ora News” dhe Emisionit “Ora e debatit” për t’ju intervistuar menjëherë sapo Shqipëria mori ftesën në NATO.
Presidenti Topi: Padyshim, është kënaqësi si gjithmonë t’ju jap intervistë.
Gazetari: Faleminderit dhe natyrshëm pyetja e parë lidhet pikërisht me anëtarësimin në NATO. Ju, veç të tjerash do të mbaheni mend si Presidenti i Shqipërisë që ishte përfaqësuesi zyrtar në momentin e anëtarësimit në NATO, një nga evenimentet, të quajtura tashmë nga të gjithë, si historike për Shqipërinë. Si e përjetuat? Çfarë do të thotë të ishit në atë pozicion?
Presidenti Topi: Natyrisht, emocion i veçantë, të cilin kurrsesi nuk do ta interpretoja si një shans personal, por si një shans për të gjithë shqiptarët që unë përfaqësoj. Por, për të qenë ekstremisht i sinqertë, njeriu nuk mund t’i ndajë gjërat e mëdha pa emocionet personale. Është një moment historik për Shqipërinë, një moment kur, pas një rrugëtimi shumë të gjatë, pas dilemave të shumta dhe një aspirate të mirëshprehur, nuk ka rëndësi nëse është shifra 94 apo 96 %. Unë mund t’ju them që është rast unikal në vendet e Evropës Lindore, ish-komuniste, që shprehën një dëshirë kaq të zjarrtë dhe të paepur, si ditën e parë kur në Shqipëri triumfoi demokracia, deri në orën e fundit, momentin e anëtarësimit në NATO. Shqiptarët, pavarësisht pozicionimit të tyre politik, të gjithë u sinkronizuan rreth kësaj dëshire, e cila është një dëshirë historike. Dhe kjo është një gjë e madhe, jo thjesht për formatimin në një tryezë të tillë, se sa tek filozofia e kësaj aleance që është më e madhja e paqes dhe e sigurisë në botë. Impresionet janë të jashtëzakonshme, sepse pavarësisht nga përmasat e vendit, jemi midis më të fuqishmëve, për të diskutuar në radhë të parë dhe për të marrë vendime. Dhe filozofia e Aleancës është shumë interesante. Asnjëherë nuk i ka marrë vendimet tek mazhoranca e numrave, por të gjitha vendimet janë konsensuale, çka do të thotë që të gjithë janë koshientë rreth përqafimit të kësaj filozofie, që në thelb është një filozofi e mirëndërtuar mbi bazat e forta të qytetërimeve demokratike që kanë këto vende. Kështu që Shqipëria sot është futur në një fazë të re, në një fazë të konsolidimit të të gjitha gjërave që ka arritur, të perfeksionimit të politikave të saj, dhe mbi të gjitha të politikave që do të jenë në funksion të çdo qytetari, pavarësisht se e kemi thënë. Bile, e bukura e kësaj filozofie është të marrësh në konsideratë atë që është ndoshta në terma figurativë më i papërfilluri, tek qytetari më i thjeshtë, kudo ku ai jeton.
Gazetari: Dy fjalë që lindin pas kësaj që ndodhi, është nëse na integruan apo u integruam, zoti President?
Presidenti Topi: Kjo natyrisht i ka të dyja pa diskutim, sepse, së pari kemi një pozicion mjaft të favorshëm gjeografik në Adriatik, pikërisht në portat hyrëse të Ballkanit, në një rajon tradicionalisht të trazuar, qoftë nga retorikat politike të pozicioneve nacionaliste, shpesh herë radikale, por edhe në situata të luftrave ndëretnike. Por, nga ana tjetër, ky shans që iu dha Shqipërisë, u kthye në një motiv të thellë për të qenë të angazhuar dhe për të plotësuar çdo lloj detyrimi, çdo lloj angazhimi që ka të bëjë me reformat që kërkohen. Por padyshim, përtej vendosjes së Shqipërisë në një pozicion të favorshëm, do të thoja që ka pasur një punë titanike nga të gjithë, për të qenë të gatshëm për të arritur ato standarde që të pranohemi. Sado ti të kesh një pozicion të favorshëm gjeo-strategjik për t’u bërë pjesë e NATO-s, kurrsesi nuk mund të futesh në NATO, pa realizuar standardet dhe detyrimet. Dhe po të kthehemi në restrospektivën e afërt dhe të mesme të të gjitha proceseve politike që kanë ndodhur në Shqipëri, të reformave, qoftë të karakterit legjislativ, të karakterit politik, administrativ, ekonomik, të sistemit të drejtësisë dhe aq më shumë të një konsensusi të gjerë për çështjet madhore, pjesëmarrja e Shqipërisë në misione të përbashkëta japin të kuptosh se Shqipëria de facto ka qenë pjesë e Aleancës, dhe de jure u realizua pikërisht në takimin e Strasburgut e Këlnit, që nga ana e vet, përtej gëzimit, presupozon një rritje të ndjeshme të përgjegjësive dhe të angazhimit, të përgjegjësive individuale, institucionale dhe të projektimit të këtyre përgjegjësive në të gjithë shoqërinë shqiptare.
Gazetari: Në përgjithësi, diskutimi për anëtarësimin e Shqipërisë në NATO është bërë në nivele politike, akademike, mediatike, dhe ndoshta është pak e vështirë për një qytetar të thjeshtë të kuptojë se çfarë ka humbur vendi dhe çfarë fiton ai vetë nga anëtarësimi në NATO.
Presidenti Topi: Këtu s’bëhet fjalë absolutisht për asnjë lloj doze humbjeje, këtu ka vetëm përfitime. Dhe përfitimi i parë është që, Shqipëria e vogël, me një histori të lavdishme, por në momente të caktuara është mjaft e vështirë, është bërë pjesë, sikurse thashë, e botës së qytetëruar. Vendi ka fituar siguri dhe nëpërmjet sigurisë që fiton Shqipëria dhe me futjen e Kroacisë, edhe Kroacia në Ballkan, iu shtua siguria. Ne shpresojmë që, së bashku me Shqipërinë dhe Kroacinë, shumë shpejt të bëhet realitet edhe futja e Maqedonisë në NATO, duke rritur brezin e sigurisë, dhe jam i bindur që të gjitha politikat e Aleancës janë të tilla që do të kenë një shtrirje edhe me vendet e tjera të Ballkanit, që gradualisht po ikin nga problemet e tyre të shumta dhe po përvijohen në një linjë, e cila do t’i bënte ato më demokratike dhe kjo, presupozohet që do të sjellë në Ballkan një rajon të qetë, ku askush nuk do të mendojë më për luftën, askush nuk do të mendojë më për armatime, por do të mendojë për të zhvilluar komunikimin me infrastruktura, komunikimin me biznese, që ky rajon të kthehet, sikurse janë dhe rajonet e tjera në zemër të Evropës, rajone mjaft të zhvilluara, ku në esencë diskutohet gjithmonë për paqen dhe asnjëherë nuk diskutohet për luftën. Shembulli klasik, mbi të cilin u vendos dhe organizimi i Samitit të NATO-s, në 60-vjetorin e krijimit të tij, është pikërisht Strasburgu dhe Këlni, çka do të thotë bashkëpunimi midis Francës dhe Gjermanisë për ta realizuar këtë Samit, i cili vjen si shembulli më autentik i dy vendeve që kanë zhvilluar në të kaluarën beteja të ashpra, janë bërë shembulli se si dy vende civile, mjaft të zhvilluara kanë ndërtuar një filozofi të re, filozofinë e bashkëpunimit dhe të vendosjes së paqes, dhe të injektimit të kësaj filozofie tek të gjitha kombet e tjera.
Gazetari: Mediat botërore i dhanë një rëndësi shumë të madhe 60-vjetorit të NATO-s dhe gjithashtu, mediat shqiptare është ë natyrshme që i dhanë shumë rëndësi dhe tre ditë me radhë janë pasqyruar të gjitha aktivitetet që u zhvilluan në Samit. Ka pasur momente të ndryshme për paraqitjen në televizionin shqiptar, një prej të cilave lidhet me protokollin. A është zbatuar protokolli, sepse ka pasur shumë diskutime për momentin, që ju jeni paraqitur me Zonjën Tuaj në darkën e Samitit, ndërkohë që Kroacia, vend tjetër që u bë anëtar, u paraqit me Presidentin dhe Kryeministrin.
Presidenti Topi: Unë mund t’ju them që delegacioni ka qenë integral, ka qenë i ndërtuar mbi bazën e një protokolli të shtetit dhe është zbatuar nga të gjithë në mënyrë shumë të disiplinuar. Duhet të dini që protokolli i organizimeve të tilla bëhet pikërisht nga organizatorët dhe kurrsesi nuk mund të ketë hapësirë për keqkuptime. Kemi qenë në harmoni të plotë, sikurse e kërkon rregulli i bashkëpunimit ndërinstitucional, dhe pavarësisht nga komentet që mund të bëhen në media, ju siguroj që delegacioni ka funksionuar në mënyrë shumë serioze, shumë harmonike, gjë që u pa deri në momentin e arritjes në Rinas, të prezantimit dhe të finalizimit të një procesi, i cili ishte sa substancial, aq dhe formal. Në të dyja këto pikëpamje, mendoj që Shqipëria ka bërë një prezantim mjaft dinjitoz, mjaft të bukur, çka demonstron për të gjithë shoqërinë shqiptare, që Shqipëria është një shtet i konsoliduar, mjaft serioz dhe që premton shumë në të gjitha drejtimet.
Gazetari: Pra, ju i mohoni totalisht zërat që flasin për një anashkalim, ose një spostim le të themi, ose një mungesë harmonie të plotë mes jush dhe Kryeministrit?
Presidenti Topi: Zoti Peza, unë nuk kontestoj. Unë pohoj dhe ju referojuni pohimit tim që delegacioni ka qenë perfekt, harmonik, në të gjitha prezantimet e tij.
Gazetari: Nëdo të duhet të bëjmë një piramidë vlerash për meritat e anëtarësimit të Shqipërisë në NATO, përveç asaj mbështetjeje popullore që ju përmendët pak më lart. Si mund të ishte ajo, si do të ishte ajo?
Presidenti Topi: Unë mund t’ju them që gjërat, me kalimin e kohës vijnë duke u kualifikuar. Mos mendoni që shoqëria shqiptare apo politika shqiptare është në kualitetet e fillimit. Gjithçka vjen duke u përmirësuar. Kjo ndodh kudo, ndodh në çdo familje, ndodh në çdo formacion politik, ndodh në çdo stacion televiziv, por tendenca është për të përmirësuar këto korrigjime. Dhe unë besoj që me kalimin e kohës, janë rritur jo vetëm mundësitë, por janë rritur dhe përpjekjet, janë intensifikuar marrëdhëniet, dhe kjo është meritë në radhë të parë e institucioneve të Shqipërisë. Institucionet e Shqipërisë nuk mund të jenë kurrë institucione të një pjese të popullsisë, por janë institucione të shtetit shqiptar dhe e atyre institucioneve që kanë marrë një mbështetje politike në një moment të caktuar. Unë do ta konsideroja të gjithë këtë përpjekje në vite si një garë stafete. Mund ta konsideroni qoftë për simbolikën e vet, qoftë për ta krahasuar me një garë sportive, qoftë me katër herë katërqind dhe pavarësisht se kush e pret shiritin, kontribues në performancën e kësaj gare, janë të gjitha ekipet. Pra, që kjo është një meritë e padiskutueshme e të gjithëve, sado ata kanë dhënë, por, tek e fundit, kur bëhet simbolika dhe bëhet ai bilanci definitiv, këto janë balance definitive të shtetit shqiptar, të institucioneve të Shqipërisë, të popullit të Shqipërisë. Dhe unë mendoj që cilido duhet ta marrë në këtë sens, sepse është më mirë.
Gazetari: Si President i Republikës, por dhe si një njëri politik, i angazhuar prej vitesh në këtë fushë, a ndjeni ju një lloj përpjekje të njërit apo tjetrit krah, të njërit apo tjetrit faktor për ta privatizuar, le të themi, anëtarësimin e Shqipërisë në NATO, për të marrë më shumë ‘aksione’ siç mund të thuhet në disa raste.
Presidenti Topi: Unë nuk do të dëshiroja të futesha në analizën e mënyrës së sjelljes, sepse, si President i Republikës, më intereson pikërisht ajo që thashë. Dëshiroj që ky mesazh të merret si i tillë nga të gjithë. Ky është zëri i Presidentit të Republikës. Pastaj, çdo formacion politik ka të drejtë të bëjë bilancin e vet. Në mënyrë absolute të prezantohet me performancën e vet dhe është e drejtë e cilitdo. E rëndësishme është që Presidenti i Republikës flet me mesazhin që ka të bëjë me interesin e të gjithë shoqërisë, e të gjitha institucioneve. Në një vend demokratik, institucionet janë më të rëndësishme dhe pavarësisht nga performanca apo rotacioni politik, është e rëndësishme që pushteti të përdoret për të forcuar shtetin dhe në këtë sens, cilido pushtet, jam i bindur që e ka këtë lloj pozicionimi, që të punojë sa më shumë, që të forcojë imazhin e shtetit. Dhe në rastin konkret, imazhi i shtetit, pas anëtarësimit në NATO, është një imazh më i fortë, një imazh do të thoja më premtues për një të ardhme, e cila do të shërbejë edhe për integrimin në Bashkimin Evropian.
Gazetari: Kur mund të konsiderohet i mbyllur kapitulli i tranzicionit në Shqipëri me anëtarësimin në NATO?
Presidenti Topi: Unë besoj që nga pikëpamja politike, në mënyrë absolute po, ndërsa ka çështje të karkterit ekonomik, ka çështje të tjera që gjithmonë do të nxjerrin debate në shoqëri, të cilat do të kërkojnë ende kohë për ta siguruar të finalizuar këtë proces dhe unë nuk mund të futem në partikularitete, në hollësira, por ka çështje që sot e preokupojnë prapë shoqërinë.
Gazetari: Një nga këto çështje, a nuk do të ishte çështja e pronave në vend?
Presidenti Topi: Unë nuk desha të futesha, por meqë e thatë, e konfirmoj. Çështja e pronave është një fenomen, që në momentin që do të zgjidhet në mënyrë definitive, ju siguroj që nuk ka më asnjë lloj simptome të elementëve të tranzicionit në Shqipëri. Tanzicioni mbyllet totalisht, por gjithsesi nga pikëpamja politike, unë e konsideroj anëtarësimin në NATO si një tranzicion të tejkaluar, ku të gjithë duhet të kuptojmë që, pas tranzicionit vjen faza e konsolidimit të demokracisë që, një vend, do të thoja, me parametra ekuivalente me të gjitha vendet e tjera demokratike.
Gazetari: Ju, Zoti President, duke folur për anëtarësimin e Shqipërisë në NATO, përmendët edhe sfidën tjetër që keni, anëtarësimin në Bashkimin Evropian. Janë thënë data të ndryshme. Ju, pak kohë më parë, keni deklaruar një datë, në mos gaboj, keni artikuluar 2012. Është kjo datë reale, mbështetëse diku, apo është një dëshirë e juaja që në 100-vjetorin e shpalljes së pavarësisë së Shqipërisë, ne të jemi dhe anëtarë në Bashkimin Evropian?
Presidenti Topi: Ju duhet të kuptoni që në projektimin e periudhave, s’bëhet fjalë për datë, sepse nuk jemi ne që anëtarësojmë veten, janë partnerët tanë, të cilët vendosin për periudhën kur do të anëtarësohemi, por gjithmonë në mesazhin e një institucioni apo të një individi që mbulon një institucion të rëndësishëm të shtetit, duhet të jepet pikërisht tendenca dhe është shumë e rëndësishme të kuptohet kjo tendencë. Kur i jam referuar vitit 2012, natyrisht kjo ka ardhur si pasojë e një analize logjike dhe të detajuar. Unë do ta konsideroj momentin e anëtarësimit në NATO si një hap shumë të rëndësishëm drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian, ndonëse kjo e dyta kërkon një rrugë më të gjatë, nënkupton një rrugë ku çdo shtet që futet në këtë linjë duhet të plotësojë standardet dhe besoj që jemi në këtë linjë, por 2012-ta që është si pikë referimi ka dhe simbolikën e vet, duke parë edhe tendecën dhe ecurinë e gjërave dhe situatën mjaft të përmirësuar në rajonin ballkanik, ku Shqipëria ka luajtur një rol të rëndësishëm moderator. Kur gjërat premtojnë të ecin mirë dhe përsa i përket konsolidimit të institucioneve në Shqipëri, mendoj që dhe vendet, të cilat kanë ratifikuar protokollin e NATO-s, që në përgjithësi janë vende edhe të Bashkimit Evropian, kanë një lloj rritjeje të atraktivitetit për Shqipërinë. Kjo shikohet në kontakte, në biseda. Është rritur ndjeshëm respekti për Shqipërinë. Dhe gjithë kjo lloj analize është se unë mendoj që dhe anëtarësimi në Bashkimin Evropian do të jetë relativisht i shpejtë.
Gazetari: Do të doja shumë të flisnim në këtë intervistë edhe për pjesën e politikës së brendshme. Ka pasur spekulime të shumta në media rreth raporteve tuaja me Kryeministrin, liderin e mazhorancës. Si janë marrëdhëniet tuaja në fakt, duke dashur ta dëgjojmë nga goja juaj?
Presidenti Topi: Unë e kam thënë dhe herë tjetër që marrëdhëniet janë shumë institucionale dhe në këtë plan janë mjaft marrëdhënie korrekte. Dua ta përkufizoj këtu dhe besoj me kaq të gjithë ata që dëshirojnë të marrin informacion, le ta marrin atë.
Gazetari: Përveç atij takimi publik në Samitin e NATO-s, kur ka qenë hera e fundit që ju e keni takuar Kryeministrin Berisha në rrugë institucionale?
Presidenti Topi: Unë nuk mundem tani të rikthehem në referenca ekzakte, por ne kemi pasur raste të takohemi dhe përderisa ju thashë që kemi marrëdhënie korrekte institucionale, pavarësisht ku janë bërë takimet dhe si janë zhvilluar, besoj që nuk ka vend për të fiksuar takimet dhe kohën e tyre.
Gazetari: Pra, është një rutinë dhe ju nuk keni pse t’i fiksoni?
Presidenti Topi: Ashtu është!
Gazetari: Por, nga ana tjetër mediat por dhe ambientet politike flasin dhe për një marrëdhënie të tendosur tuajën me Kryetaren e Parlamentit, zonjën Topalli. Si janë marrëdhëniet?
Presidenti Topi: Unë ju siguroj që jam shumë korrekt në këto marrëdhënie dhe ky pozicion më shumë se çdo institucion tjetër të imponon që të kesh marrëdhënie shumë korrekte institucionale. Unë i qëndroj këtij pozicioni shumë korrekt dhe tentoj që çdo ditë të përsos marrëdhëniet ndërinstitucionale.
Gazetari:Përtej gjuhës të një Presidenti Republike dhe përtej le të themi thashethemnajës politike. Në fakt, a ka vend për t’u diskutuar më në distancë për një lloj rivalitetin tuaj, sepse është thënë shpesh ndoshta?
Presidenti Topi: Unë asnjëherë nuk jam bërë dipendent i thashethemnajave, sepse nuk kam qenë asnjëherë frekuentues i këtyre ambienteve. Përderisa ju cituat një term “rivalitet”, po ju them se nuk ka qenë asnjëherë në natyrën time që të bëj rivalitet me askënd dhe aq më shumë do të ishte një “no sense” absolut në rast se karrigia më e lartë e shtetit, kërkon me vullnetin e tij të bëjë rivalitet. Unë jam në një pozicion sot që më intereson vetëm forcimi i institucioneve në Shqipëri, rritja e imazhit të Shqipërisë, më intereson rritja e mirëqënies së popullit që përfaqësoj dhe padyshim, ajo unë e kam kthyer në fakt në një lejtmotiv në të gjitha bisedat, ka qenë pikërisht aksesi që çdo njeri që jeton në Shqipëri, që ka një pasaportë shqiptare, të këtë mundësinë që të lëvizë i lirë kudo ku ai mundet, sepse tek e fundit është bërë një punë e jashtëzakonshme dhe finalizohet me atë mundësi që çdo njeri të ndihet i lirë për të lëvizur në një botë të lirë, ku ne tentojmë të integrohemi.
Gazetari:Po marrëdhëniet me liderin e partisë më të madhe të opozitës, zotin Edi Rama, si janë?
Presidenti Topi: Besoj që kanë qenë marrëdhënie korrekte, gjithashtu të karakterit institucional.
Gazetari: Me këtë, nisur ndoshta nga pikëpamja e raporteve të punës së përditshme të një Presidenti Republike, kur ju jepet më pak mundësia për të takuar. Kur jeni takuar ndoshta për herë të fundit dhe për çfarë keni diskutuar në takimet tuaja me liderin e opozitës?
Presidenti Topi: Unë nuk jam natyrë që mbaj ditar, sepse e shikoj jetën në dinamizmin e vet dhe nuk dëshiroj kurrë që të mbetem peng i përshkrimit të një dite që ka kaluar. Sot, fatmirësisht jemi në botën e teknologjisë së informacionit dhe unë tentoj që këtë punë ta realizoj në ekip. Nuk mund të fiksoj data, por e rëndësishme është tendeca e marrëdhënieve. Dëshiroj që ky institucion, jo sikurse është formuluar në mënyrën, ose në aspektin global, por në mënyrë tepër realiste të jetë një institucion, që komunikon me të gjithë, të jetë një institucion, që i shërben pikërisht këtyre marrëdhënieve të një qetësimi të klimës politike, natyrisht pa u futur fare në opsionet e partive në debatin politik dhe këto marrëdhënie kanë qenë pikërisht në këtë sens.
Gazetari: Gazeta “55”, një gazetë pranë Kryeministrit Berisha ka shkruar disa javë më parë për një takim të mundshëm tuajin me zotin Edi Rama në vilën e Pezës. Ka një të vërtetë në këtë njoftim?
Presidenti Topi: Jo, absolutisht!
Gazetari: Ju keni bërë ndonjë sqarim zyrtar si Institucion i Presidentit?
Presidenti Topi: Ka pasur një sqarim të ekipit të zyrës së Presidentit. Natyrisht që nuk jam unë që merrem me këtë pjesë. Unë vetëm mund të pyetem rreth versionit, dhe Presidenti mund të jetë shumë lakonik për të thënë ‘po’, ose ‘jo’. Presidenti duhet të besohet. Ndryshe, në rast Presidenti nuk konfirmon një gjë që është reale, atëherë nuk ka shanse të jetë më President. Kështu që mjafton të thotë një ‘po’, ose ‘jo’ dhe atëherë besoj që çdo lloj thashethemnaje duhet të rrëzohet menjëherë poshtë.
Gazetari: Pra, në këtë rast përgjigjia juaj ka qenë ‘jo’.
Presidenti Topi: Jo! Në mënyrë absolute jo. Nuk ka pasur asnjë lloj takimi. Të jeni i sigurtë zoti Peza, që unë takohem në mënyrë konfidenciale në shtëpinë time, vetëm me miqtë e familjes. Çdo njeri duhet të dijë të ndajë jetën e institucionit me jetën familjare dhe jetën e tij personale. Ndërsa, të gjitha takimet zyrtare jam munduar që t’i bëj shumë transparente dhe në faqen e internetit të Presidencës, jo vetëm që bëhen prezent të gjitha takimet, por shoqërohen dhe me fotografi.
Gazetari: Ditët e fundit ju keni dekretuar një falje për disa gra të dënuara. Është e rastësishme që ndërmjet tyre ndodhet dhe nënë Ferideja e famshme e zotit Rama?
Presidenti Topi: Besoj që nuk ka të bëjë fare me sensibilizimin publik, sepse po të merrni në konsideratë momentin kur filloi të sensibilizohet, deri në momentin e realizimit të faljes, kanë kaluar më shumë se tre muaj dhe, pa u futur në emra të veçantë, ka një politikë të caktuar të faljeve, që janë atribute kushtetuese të Presidentit dhe kjo ka qenë një listë ku kanë dominuar moshat për meshkujt mbi 65 vjeç; aty ka raste kur në burg ndodhej një i moshuar në moshën 84 vjeç, por edhe një listë me femra të moshave të ndryshme. Padyshim që ka një gjykim mjaft kompleks, që ka të bëjë me llojin e veprës penale, ka të bëjë me moshën, ka të bëjë me mënyrën e sjelljes së tyre, ka të bëjë me rrezikshmërinë shoqërore, që ju e thatë, ka të bëjë me kushtet familjare, pra është një gjykim mjaft kompleks. Besoj që kam operuar në dy kategori për të cilat edhe shoqëria është e ndjeshme, ndoshta dhe për disa vepra që në një gjykim më të hollësishëm mund të jenë të tilla, që ata kanë marrë përsipër edhe vepra të fëmijëve të tyre. Kjo është bërë për t’i dhënë të kuptojnë se vërtet shfrytëzohet një atribut kushtetues i Presidentit, por nga ana tjetër jepet një mesazh që këto duhet t’i shërbejnë familjeve të tyre në një mënyrë shumë të shëndoshë, i bindur që në këtë periudhë edhe shteti forcohet dhe nuk do të ketë me kalimin e kohës shanse që dhe raste sporadike, që kanë të bëjnë me kultivimin e bimëve narkotike, të jenë të tilla që t’i japin mundësi edhe keqbërësve do të thoja, dhe njerëzve të pakultivuar që ta realizojnë këtë vepër. Unë do të thoja që gjithçka shkon në harmoni me rritjen e profilit dhe forcës së shtetit, strukturave të shtetit dhe të policisë, por nga ana tjetër edhe drejt një politike penale, e cila është e mirëpritur.
Gazetari: Keni pasur ndonjë kërkesë nga ana e zotit Rama për lirimin, ose për faljen e nënë Feridesë?
Presidenti Topi: Unë ju siguroj që çdo kërkesë e trajtoj në rrugën e vet institucionale dhe ligjore. Pra, Presidenti në marrjen e vendimit është në pozicionin terminal. Pra, ka një ekip, ka një strukturë të caktuar, ka një grup juristësh, që marrin në konsideratë vlerësimet dhe propozimet nga institucionet. Ne mbajmë lidhje qoftë me këto institucione, qoftë me Drejtorinë e Brendshme të Burgjeve dhe gjykimi në fund fare është si një rezultat, ose rezultante e një gjykimi mjaft kompleks.
Gazetari: Sigurisht, por pyetja ishte konkrete. A keni marrë ju një letër?
Presidenti Topi: Unë ju siguroj që e kam trajtuar çdo kërkesë në mënyrë ekuivalente si të gjitha kërkesat të tjera, pavarësisht se nga vjen.
Gazetari: Domethënë ju ka ardhur kërkesa, por është trajtuar si gjitha kërkesat.
Presidenti Topi: Absolutisht! Absolutisht!
Gazetari: Meqë jemi tek hullia e drejtësisë, tek paketa e drejtësisë le të themi. Ju jeni dhe Kryetari i Këshillit të Lartë të Drejtësisë. Në perceptimin e raporteve publike, por dhe në raportet e ndryshme ndërkombëtare në lidhje me gjyqësorin ka pasur gjithmonë një opinion, ose ka predominuar një mendim, sipas të cilit është një nga institucionet, apo pushtetet e korruptuara, ose ndër më të korruptuarat. Ju në punën tuaj pas kaq kohësh, çfarë vini re dhe a është vërtet kaq i kalbur ky sistem, apo gjatë kësaj kohe çfarë ka ndodhur?
Presidenti Topi: Absolutisht, gjatë kësaj periudhe është punuar shumë për sistemin e drejtësisë. Është një punë mjaft komplekse. Do të thoja është një operacion i ndërlikuar dhe mendoj që brenda një periudhe të shkurtër është bërë shumë. Jo vetëm ndërkombëtarët janë shprehur, por në momente të caktuara jam shprehur dhe unë për nevojën që ka ky sistem që të shëndetësohet, të shëndetësohet nga shumë siptoma të një një sëmundjeje, që kanë të bëjnë në finale me korrupsionin. Korrupsioni në radhë të parë fillon tek paaftësia e sistemit për të qenë autonom, për të qenë i pavarur. Dhe pastaj, ndikimet janë nga më të ndryshmet. Jemi mësuar gjithmonë që ta konsiderojmë në të kaluarën si një varësi e influencave politike, por unë kam futur në diskursin tim edhe elementë të rëndësishëm të influencës ekonomike, ku gjyqet në jo pak raste influencohen pikërisht nga joshja ekonomike dhe ka pasur një sistem të tillë në një rreth vicioz. Unë mendoj se sistemi gjyqësor ndonëse edhe ka probleme, ka filluar një rrugë të shëndoshjes së tij. Vetëm pak kohë më parë, ne nëpërmjet një procesi mjaft transparent ligjor, kemi rinovuar drejtimin, drejtuesit e gjykatave në të gjithë Shqipërinë, duke futur patjetër një mentalitet të ri. Dhe e dyta ka të bëjë me integritetin e çdo gjyqtari, i cili duhet të fitojë patjetër autonominë. Që të fitosh autonominë nuk do të thotë që të rrisësh papërgjegjshmërinë në gjykime. Duhet të shkojë në sinkron autonomia e sistemit gjyqësor me rritjen e pëgjegjësisë. Rritja e përgjegjësisë nuk ka të bëjë thjesht me rritjen e kondicionit moral, por ka të bëjë dhe me rritjen e parametrave profesionalë. Kështu që ata janë para një momenti të tillë, që do të jenë në fokus, do të jenë gjithmonë në një sfond të rigjenerimit të këtij sistemi. Futja e elementëve të magjistratëve të rinj, patjetër që do të rrisë cilësinë e këtij sistemi, do të heqë të paaftit dhe do të heqë të pamoralshmit. Në rast se ne nuk do të kemi një sistem drejtësie të moralshëm, pavarësisht debateve politike që realizohen dhe problemeve që ka shoqëria, duhet patjetër që njerëzit të besojnë tek një sistem drejtësie. Po u rrit besueshmëria tek sistemi i drejtësisë, atëherë vendoset shoqëria në një kondicion tjetër dhe çështjet fillojnë të zgjidhen hap pas hapi. Mendoj që dhe projektimi nëpërmjet legjislacionit i një gjykate administrative, do të bëjë të mundur që gjërat të trajtohen në mënyrë të specifikuar dhe sa në mënyrë të specifikuar t’i trajtosh gjërat, aq më shumë rritet përgjegjësia qoftë tek gjyqtarët, qoftë dhe tek avokatët, që marrin përsipër të mbrojnë një çështje. Ju siguroj që është një sfidë e përditshme. Ai që thotë se kemi përfunduar me çështjen e drejtësisë, edhe kur ka të bëjë me një riorganizm, gabohet. Çështja e peformancës së gjyqësorit, është një çështje që do të kërkojë një mund të jashtëzakonshëm, edhe për shkak të përgjegjësive që ne kemi për shoqërinë shqiptare në radhë të parë, por dhe për atë që ne kemi ndaj partnerëve ndërkombëtarë.
Gazetari: Zoti Topi, një pyetje tjetër që lidhet në një farë mënyre me drejtësinë për raportet tuaja me Prokurorinë në përgjithësi dhe me Prokurorinë e Përgjithshme në veçanti. Ka pasur gjithmonë akuza politike të ardhura kryesisht nga mazhoranca, një prej të cilave lidhet me Kryeministrin e vendit, që ka thënë që po e përdorni Prokurorinë si një parti politike. Ju keni dhënë një përgjigje për këtë ?
Presidenti Topi: Nuk kam dëgjuar që të ketë një vlerësim të drejtëpërdrejtë. Ndoshta një analizë mund të aludohet. Unë ju siguroj që qoftë në natyrën time, qoftë të Institucionit, deklaratat publike kanë qenë mjaft lakonike, por shumë të qarta, që interesi më i madh i institucionit të Presidentit, është rritja e autonomisë, brenda raporteve ligjore të marrëdhënieve ndërinstitucionale dhe absolutisht nuk ka pasur raporte të tjera. Do të vazhdoj të prononcohem në funksion të plotësimit të këtyre institucioneve, të punës që duhet të bëjnë prokurorët, Prokuroria e Përgjithshme dhe prokurorët e thjeshtë në funksion të realizimit të drejtësisë, të cilën ne e dëshirojmë të gjithë. Nuk mendoj që mund të ketë aludime rreth këtyre raporteve, sepse më shumë se çdo institucion tjetër, Institucioni i Presidentit është shumë i monitoruar.
Gazetari: Ju pra nuk keni tentuar as direkt dhe as indirekt të influenconi në linjë institucionale ose jo, hetimin e çështjeve të tilla, në të cilat preket mazhoranca, siç është rruga Durrës-Kukës, çështja Fazlliç, apo çështja e Gërdecit.
Presidenti Topi: Me gjithë respektin që kam, kur tentoni të ribëni pyetje në të njëjtin sens, bëni një gabim, sepse gjërat janë mëse të qarta. Mund t’ju siguroj se nuk ka pasur absolutisht asnjë lloj tendence. E rëndësishme është që drejtësia të lejohet që të punojë, por nga ana tjetër dhe vetë drejtësia duhet të punojë, detyrat janë të qarta, e përsëris, të forcojë integritetin moral dhe nga ana tjetër të rrisë profesionalizmin. Gjithçka tjetër duhet të bëhet brenda kornizave ligjore dhe eksperienca ka treguar dhe do të tregojë që ky institucion anjëherë nuk do të interferojë në asnjë lloj çështjeje.
Gazetari: Këto janë çështje të vetme të cilat ju i diskutoni me Prokuroren e Përgjithshme, zonjën Ina Rama?
Presidenti Topi: Raportet midis institucioneve janë mjaft të përcaktuara në linjat e funksionimit ligjor. Përtej formatit ligjor, Presidenti, qoftë me Kryeprokuroren, qoftë me përfaqësues të ndonjë institucioni tjetër nuk mund të bëjë asnjë bisedë tjetër. Në zyrë dhe jashtë zyre, në pozicionin tim jam jashtëzakonisht institucional dhe absolutisht nuk merrem me probleme të tjera, që nuk më takojnë mua të merrem.
Gazetari: Gjatë javëve të fundit, por edhe ditëve të Samitit të NATO-s, ju keni prekur një çështje, e cila është ndoshta ngjarja më e rëndësishme politike e këtij viti që janë zgjedhjet e 28 qershorit. Çfarë meraku keni për këto zgjedhje?
Presidenti Topi: Merakun që kanë të gjithë, që këto zgjedhje të zhvillohen në një atmosferë të qetë, këto zgjedhje të jenë të lira, në atë përcaktimin e famshëm zgjedhje të lira, të drejta, demokratike, të mos kontestohen, çka presupozon që të gjithë duhet të angazhohen që këto zgjedhje të shkojnë realisht në këtë linjë. E kam thënë dhe e ripërsëris që kjo është prova e parë, më e madhja pas momentit të anëtarësimit. Por nga ana tjetër, këto zgjedhje do të projektojnë patjetër një perspektivë të konsolidimit të mëtejshëm të institucioneve dhe të marrjes së një krediti të fortë dhe për anëtarësimin në Bashkimin Evropian. Mendoj që deri tani të gjitha palët që janë të angazhuara qoftë politikisht, qoftë nga pikëpamja institucionale, askush nuk është prononcuar ndryshe nga ky prononcim i imi, por shpresoj që gjërat në terren të jenë të tilla që këto zgjedhje vërtet të mos kenë asnjë lloj mangësie nga pikëpamja infrastrukturore, gjithçka të realizohet në kohë, pastaj është në opsionin e partive politike që të bëjnë një prezantim dinjitoz dhe vizionar të programeve të tyre dhe tek e fundit ta konsiderojnë ditën e zgjedhjeve jo një ditë beteje, por, sikurse e thamë një ditë normale feste në një vend demokratik, sepse edhe shembujt rajonalë janë të tillë që edhe zgjedhjet që u realizuan në vendet fqinjë kanë qenë të tilla, që kanë marrë një notë pozitive nga faktorët ndërkombëtarë.
Gazetari: Çfarë i rrezikon le të themi potencialisht, në realitet, pra në terren zgjedhjet dhe kush është mesazhi juaj për klasën politike?
Presidenti Topi: Unë nuk mund të hyj në analizën se çfarë i rrezikon, sepse zgjedhjet rrezikohen gjithmonë nga shmangia e detyrimit ligjor dhe çdo njeri dhe çdo institucion e ka të qartë se cili është detyrimi ligjor për zgjedhjet. Por, mesazhi im është shumë i qartë. Besoj se Shqipëria dhe shoqëria shqiptare ka ardhur në një moment historik. Pra, sot është aleat i vendeve më të rëndësishme të botës demokratike dhe duhet ta konsiderojë ditën e zgjedhjeve në mënyrë të tillë që duhet të marrin pjesë sa më shumë në votime. Së dyti, duhet patjetër që deri në momentin e zgjedhjeve të aplikojnë me urgjencë për kartat e identitetit, ata që nuk i kanë dhe, e treta, që ka të bëjë me vullnetin e tyre, që të dëshmojnë që dinë të votojnë si qytetarë të lirë të një bote të lirë dhe më e rëndësishmja pastaj është administrimi i procesit zgjedhor dhe administrimi i të gjitha përgjegjësive, që vijnë nga ky proces zgjedhor kaq i rëndësishëm sikurse janë zgjedhjet politike në vend.
Gazetari: Edhe një pyetje të fundit zoti President. U bënë rreth dy vjet që ju jeni në krye të shtetit. Si do ta konsideronit këtë periudhë dhe çfarë sfidash ju mbeten në periudhën tjetër të mandatit, që është dhe koha më e madhe.
Presidenti Topi: Zoti Peza, kjo pyetje është natyrisht e shkurtër, por që presupozon përgjigje mjaft të gjatë. T’ju them se çfarë angazhimi kam pasur në këtë periudhë, ju vetë e keni ndjekur që ka qenë një angazhim shumëplanësh dhe, për të folur aq më shumë për perspektivën, ju siguroj që do të ketë shumë impenjime, do të thoja jo thjesht të Institucionit, por do të thoja impenjime të të gjitha institucioneve, të cilat ecin në një mënyrë të gërshetuar pikërisht për ato aspirata, që do të jetë patjetër anëtarësimi në Bashkimin Evropian. Mund të jetë ndoshta objekt i një diskutimi në një emision tjetër, por mund t’ju them që ka qenë shumë impenjative dhe besoj që do të ketë dhe shumë për të bërë.
Gazetari: Falemnderit zoti President dhe suksese!
Presidenti Topi: Falemnderit!