Investimet e huaja po vijnë

Austria sht nj vend relativisht i vogl. Vetm 9 milion banor. Megjithat, Dhoma e saj e Tregtis n Vjen ka 1 mij e treqind punonjs. Kompanit austriake shtrojn rrug edhe n Brazil dhe Peru. Jan shtrir kudo dhe prhapin cilsin dhe dijet e tyre. sht nj vend puntor dhe me vitalitet t jashtzakonshm. N Shqipri austriakt kan dashur gjithnj t investojn. N vitin 1908, n Shkodr vepronte konsullata austriake. N vitin 1991 qendra e gjith diplomacis son ishte zhvendosur n Vjen. N kt metropol prpiqemi t msojm dika m shum pr kompanin austriake “EVN”, e cila ka nnshkruar me qeverin ton pr t ndrtuar tri hidrocentrale n lumin Devoll, me vler mbi 1 miliard euro. Duam t dim ku sht kjo kompani me prgatitjet. Na shpjegojn se “EVN” sht ndr pes kompanit m t mdha ndrtuese t hidrocentraleve n bot. E kuotuar n bursat m t rndsishme t bots. Nse ajo ka marr dika prsipr, patjetr q do ta realizoj. Austriakt njihen pr seriozitetin e tyre n siprmarrje. Ne i njohim mir prej disa vitesh tashm.

Ende bilanci i tregtis me kt vend sht modest. Jan 56 milion euro importe nga Austria. Interesant sht fakti se kompanit tona eksportojn kto vitet e fundit shum n kt vend t BE-s. Sidomos kompania Neptun. Gati po aq sa importojm, edhe eksportojm n Austri. Ky vend sht po ashtu i pranishm n tregun shqiptar me dy kompani sigurimesh, “Uniqua Group” n partneritet me kompanin shqiptare “Sigal” dhe Grupi Shtetror i Sigurimeve i Austris, me partnere kompanin “Sigma”. E ardhmja sht edhe e eksporteve tona, jo vetm nga kompani t njohura. N nj treg shum t njohur n qendr t Vjens, t quajtur “Nash Markt”, ende amvisat austriake kujtojn domatet shqiptare, ullinjt e Beratit dhe specin e Kors. T pyesin se prse nuk vijn m n Austri kto prodhime aq t shijshme e organike. Austria merr mallra ushqimore dhe industriale nga e gjith bota. Ne dikur eksportonim perime e fruta n kt vend dhe ky treg sht i hapur pr ne, nga tradita dhe emri i mir i mallrave bujqsore shqiptare. Ndoshta duhet vetm pak organizim dhe srish mund t eksportojm, madje ndjeshm n Austri, por dhe n vendet fqinje rreth saj. Nga pritshmria e ktyre tregjeve kuptojm t ardhmen e ekonomis son. Ajo duhet t shoh prher e m shum nga eksportet. Ka filluar ta bj, por duhet nj vmendje e shtuar e qeveris dhe e programeve t saj ndihmuese pr bujqsin e blegtorin. Nga Austria n Kalimash t Kuksit sht nj krcim i gjat, por me vler. N kt truall shqiptar ku kromi t ngatrrohet npr kmb n do hap, disa specialist kinez po bjn matje. Nj kompani shtetrore kineze ka bler pr 12.7 milion euro koncesionin e miniers se Kalimashit. Kinezt nuhasin fitim dhe bjn mir. Kromi n tregjet botrore sht rritur si mim, nga mbyllja e prkohshme e minierave t Kilit (vendi m i pasur n bot me krom). Kompania kineze shprehet pr nj investim afatgjat shum t madh. Ajo parashikon t investoj rreth 350 milion euro. Shqipria dallohet pr kromin. sht vendi i katrt n bot nga sasia e rezervave, por dallohet edhe pr nga cilsia e mineralit. Minerali i kromit shqiptar sht ndr m t mirt n bot. Firma kineze, n planin e saj t biznesit, garanton sigurimin e jets s puntorve n minier, prdorimin e nj teknologjie bashkkohore dhe nj pag t lart pr puntort. Pra, me kt koncesion, sigurojm jo vetm rivnien n pun t miniers s Kalimashit, por edhe ringjalljen e fabriks s pasurimit t kromit, q do t jet nj struktur bashkkohore dhe efikase. Ksisoj, investimet e huaja po vijn. Ato nuk jan mirazh n shkrettir. Po bhen gradualisht realitet i prekshm.