Kapitali i jashtem ka anashkaluar ekonomine e Maqedonise
Sipas nje raporti te OKB-se Maqedonia eshte vendi me me pak investime te huaja nga te gjitha shtetet ne rajon. Vlera e investimeve nga jashe ne ekonomine e Maqedonise arrin shumen e 248 milion dollareve amerikane. Edhe pse qeveria e Maqedonise ka bere promovimin e vendit ne mediat nderkombetare si vend atraktiv per investitoret e huaj kapitali i jashtem ka anashkaluar ekonomine e Maqedonise.
Martin Stoshiq nga Agjencia per thithjen e investimeve nga jashte e fokuson arsyen per klimen e keqe investuese ne krizen globale ekonomike. Sipas tij tregu i Maqedonise eshte i vogel andaj edhe tejkalimi i krizes do te zhvillohet me ngadale. Zhvillimi ekonomik i vendit varet para se gjithash nga importi andaj eshte normale qe ne keto ekonomi efektet e krizes te ndjehen me gjate. Mekembja e ekonomive te vendeve te zhvilluara te Bashkimit Evropian do te kontriboje edhe ne permiresimin e klimes investuese ne Maqedoni thote Martin Stoshiq.
Vend jo i sigurt per investime
Por ekspertet ekonomike nuk pajtohen me vleresimet e qeveritareve per arsyet e mungeses se investimeve nga jashte. Profesori universitar Nikolla Popovski thote se kompanite e huaja tani me e kane investuar kapitalin e tyre ne vendet e rajonit duke anashkaluar Maqedonine. Politika stagnuese e qeverise ne proceset euro integruese e ka bere vendin jo te sigurt per kapitalin e huaj shton Popovski. Pozita jostabile nderkombetare e Maqedonise i largon investitoret e huaj. Ketu duhen shtuar edhe raportet e perkeqesuara ne planin e brendshem politik. Gjyqesori i politizuar nuk paraqet kornize te qendrueshme ligjore per mbrojtjen e kapitalit te huaj. Te gjithe keta faktore ndikojne qe kapitali i huaj te mos investohet ne ekonomine e vendit shprhet profesori Popovski.
Zonat e lira nuk nxiten investimet e huaja
Analisti ekonomik dhe profesori universitar Abdylmenaf Bexheti e vlereson si hap te gabuar te qeverise promovimin e zonave te lira ekonomike te cilat edhe pas funksionimit disa vjetesh nuk arriten te sigurojne prezencen e kompanive te huaja. Zonat ekonomike edhe te krijuara si te tilla ishin pa nje koncept dhe strategji. Ne nje vend kaq te vogel me nje ekonomi te hapur sic eshte Maqedonia zonat ekonomike nuk kane ndonje rol ne konceptin e zhvillimit ekonomik thote profesori Abdylmenaf Bexheti. Gjithnje sipas tij Maqedonia perderisa e ka te bllokuar procesin e eurointegrimeve e ka te erret edhe perspektiven e investimeve nga jashte.
Ivestimet e huaja direkte jane ne nivel te ulet per shkak te mungeses se atraktivitetit te ekonomise vendase shprehet Kasam Zendeli nenkryetar i Odes ekonomike veriperendimore te Maqedonise. Edhe pse Maqedonia ka bere ndryshime ne politikat monetare dhe fiskale investimet nga jashte mungojne. Ekzistojne disa faktore tjere qe jane shume te rendesishem per investitoret si stabiliteti politik social ekonomik dhe procesi integrues ne NATO dhe BE. Qe ne si shtet te perparojme ne fushen e investimeve te huaja nevojitet politike me pragmatike ne zgjidhjen sa me te shpejte te problemeve te hapura thote Kasam Zendeli.
Fondi Monetar Nderkombetar ne raportin me te ri parashikon se ekonomia e Maqedonise deri ne fund te ketij viti do te rritet me 1.2 qe do te jete ritja me e ulet nga te gjitha vendet e rajonit.
Autor Fatos Musliu
Redaktoi Aida Cama