Kontrolli i SHISH do te drejtohet nga opozita
OSBE vendos kritere te forta per anetaret e rinj te ketij lsquogrupimi te cilet do te nenshkruajne nje kontrate per ruajtjen e konfidencialitetit me rigorozitet te plote. Drafti i OSBE-se per kontrollin e SHISH ndodhet aktualisht ne zyrat e administrates se kuvendit dhe eshte hartuar nen ekspertizen e plote te OSBE-se.
Per anetaret e rinj qe do te shkelin rregullat e konfidencialitetit do te kete edhe sanksione penale. Ne kete menyre cdo raport qe do te hartohet dhe diskutohet ne mbledhjet me dyer te mbylla do te qendroje top-sekret ne kete kundert do te kete penalizime. Ende eshte e paqarte pika sesi do te pritet por edhe sesi do te percillet ky rregull i rrepte nga ligjvenesit shqiptare.
Struktura e re qe do te merret me ligjin e ri te SHISH e ka emerimin e saj lsquonenkomision dhe do te perbehet nga pese anetare qe do te jete me status ligjvenes. Opozita do te kete te drejte te marre kryetarin dhe nje anetare ndersa tre te tjere nje nenkryetar dhe nje anetar do te zgjidhen nga koalicioni qeverises. Ky nenkomision ka si qellim kontrollin e SHISH kryesisht ne identifikimin e problemeve dhe me pas duhet tia percjelle ato ekzekutivit.
Lidhur me kete nisme te OSBE-se anetari i komisionit te sigurise Ilir Gjoni thote se ky ligj nuk interferon me draftin e bllokuar ne Kuvend por ka nje rendesi te vecante. Projektligji me ndryshimet ne ligjin per Sherbimin Informativ Shteteror megjithe kundershtite e forta te partnereve te Aleances se Atlantikut te Veriut kontestimit te opozites por edhe rebelimit te fundit te disa perfaqesuesve te mazhorances ndodhet ende ne zyrat e parlamentit per miratim. Per te cbllokuar kete ngerc ekspertet e OSBE-se kane derguar ne Kuvend nje draft te ri.
Mungesa e konsensusit per te votuar ndryshimet ne Ligjin organik te Sherbimit sekret ka future ne loje nje draft te ri te hartuar nga ekspertet e OSBE-se dhe do te plotesohet ne nenkomisionin e ri kuvendor nga pese juristet e mazhorances dhe opozites. Nenkomisioni nuk perfshihet ne procese gjyqesore dhe nuk mbikeqyr mbledhjen e provave te perdorura ne ndjekjet penale.
Nje pike e vecante qe ka shkaktuar mjaft debat mes PD-PS eshte ruajtja e sekretit shteteror. Ky nenkomision ka te specifikuar se nuk duhet te kompromentoje sekretet shteterore. Anetaret e rinj te tij do te nenshkruajne nje dokument ku do te shprehen se i kuptojne rregullat e konfidencialitetit duke perfshire edhe mundesine e sanksioneve penale ne rast shkeljeje. Nje tjeter detyre qe do te kene anetaret e ketij nenkomisioni eshte raportimi te pakten nje here ne vit ne Kuvend.
Pas paraqitjes se raportit qe do te behet publik duke lsquofshehur pikat e nxehta dhe problematikat lsquotop-sekret do te nis edhe disktutimi ne seance plenare. Detyre specifike e vendosur nga nderkombetaret per funksionimin he veprimtarine e ketij nenkomisioni eshte qe te mos vendos ne rrezik operacionet apo marredheniet nderkombetare.
Raportet duhet te cklasifikohen si sekret para se ato te behen publike. Ne kete rast nje kopje i dorezohet kryetarit te Parlamentit Presidentit Kryeministrit ministrave perkates dhe sherbimeve. Nenkomisioni duhet te jete ne gjendje qe pas identifikimit te problemeve tia beje ato te ditur ekzekutivit.