Kosova nuk mund t pres!
Afati ndrkombtar pr shtjen e Kosovs e vetmja tem e pazgjidhur territoriale e mbetur nga rrnimi i Jugosllavis ka nisur t rrshqas. T premten, Marti Ahtisari, i drguar special i OKB-s pr bisedimet e Kosovs, shtyu propozimin e tij deri n vitin 2007, duke braktisur planet sipas t cilave do veprohej para fundit t ktij viti.
Ndrkoh q shtyrja disaditore sht e tolerushme, ndonj shtyrje tjetr m e gjat do t mund t minoj shpresat pr nj marrveshje paqsore dhe t ardhmes s ndritur t nj prej rajoneve m problematike t Europs. Shumica etnike shqiptare krkon pavarsin e provincs, q sht drejtuar nga Kombet e Bashkuara q nga viti 1999, kur trupat e NATO-s przun jasht Sllobodan Millosheviin, ish liderin serb. Por Kosova, mbetet ligjrisht pjes e Serbis dhe serbt insistojn q t vazhdoj t mbetet kshtu.
Zoti Ahtisari, pritet t t propozoj nj pavarsi me kushte, sipas t cils Kosova fiton nj sovranitet de fakto t kufizuar, pa t drejta e plota t nj shteti. Por edhe kjo do t thot shum pr shumicn e serbve. Kshtu q ai, e ka shtyr propozimin e tij pas zgjedhjeve serbe t 21 janarit- nga frika se planet e tij mund t ndezin mbshtetjen e ekstremistve.
Lidert e moderuar serb, po luajn pr pak m shum koh. Taktikat e tyre nuk jan trsisht t pashpresa. Rusia, aleatja e vjetr e Serbis, sht duke ndjekur nj politik t sigurt n do cep, dhe Kosova nuk sht nj prjashtim.
Moska ka
t ditur se e shikon planin e Ahtisarit vetm si nj draft. Me mbshtetjen e Shteteve t Bashkuara pro pavarsis, pazaret e vrteta jan n rrug e sipr. Por ka rreziqe edhe n prcaktimin e shpejt t statusit. Beogradi mund t trazoj serbt e Kosovs, t shkatrroj linjat e transportit, - vetm nj mundsi kjo- dhe t provokoj dhun. Por ata duhet t kuptojn q vetm zona me shumic serbe n veri t Kosovs mund t prfitoj. Komunitetet serbe n jug mund t prballen me izolimin ose m keq.
Gjithsesi, rreziqet e mosveprimit ndrkombtar jan t mdha. Shtyrja do t ndaloj shqiptart etnik q t marrin prgjegjit pr t ardhmen e tyre, do t pengoj zhvillimin ekonomik pasi shum pak kompani do t investojn n kt zon. Dhe, me e keqja nga t gjitha, ajo rrezikon t provokoj nj dhun t re nga shqiptart etnik tashm t irrituar.
Nj propozim i shpejt, mund tu jap liderve t shqiptarve etnik nj prfitim politik pr t moderuar dhe krijuar ambjentin e nevojshm pr ta, pr tu marr vesh n t ardhmen me serbt e Kosovs dhe me Beogradin.
Propozimi n fjal, gjithashtu mund t imponoj kushte t ashpra, prfshi edhe pranin e trupave t huaja dhe nj mision vzhgues nga Bashkimi Europian. Serbt lokal, mund t ken shum autonomi nn planet e decentralizimit, Kosova do ta ket t ndaluar bashkimin me Shqiprin-pas dere- apo me rajonin shqiptar n Maqedoni. Nuk duhet t ket asnj fjal lidhur me Shqiprin e Madhe.
Beogradi mund t shprblehet me lidhje m solide me Bashkimin Europian. Unioni, tashm prballet me sfida t mdha n rajon. Ai mund t tregoj se sht gati ta ngrej kt barr. Ish Jugosllavia, sht shum afr shtpis pr tu injoruar.
*Kryeartikull,
Londr, 13 Nntor 2006
Prgatiti n shqip: Alban Tartari
Ndrkoh q shtyrja disaditore sht e tolerushme, ndonj shtyrje tjetr m e gjat do t mund t minoj shpresat pr nj marrveshje paqsore dhe t ardhmes s ndritur t nj prej rajoneve m problematike t Europs. Shumica etnike shqiptare krkon pavarsin e provincs, q sht drejtuar nga Kombet e Bashkuara q nga viti 1999, kur trupat e NATO-s przun jasht Sllobodan Millosheviin, ish liderin serb. Por Kosova, mbetet ligjrisht pjes e Serbis dhe serbt insistojn q t vazhdoj t mbetet kshtu.
Zoti Ahtisari, pritet t t propozoj nj pavarsi me kushte, sipas t cils Kosova fiton nj sovranitet de fakto t kufizuar, pa t drejta e plota t nj shteti. Por edhe kjo do t thot shum pr shumicn e serbve. Kshtu q ai, e ka shtyr propozimin e tij pas zgjedhjeve serbe t 21 janarit- nga frika se planet e tij mund t ndezin mbshtetjen e ekstremistve.
Lidert e moderuar serb, po luajn pr pak m shum koh. Taktikat e tyre nuk jan trsisht t pashpresa. Rusia, aleatja e vjetr e Serbis, sht duke ndjekur nj politik t sigurt n do cep, dhe Kosova nuk sht nj prjashtim.
Moska ka
t ditur se e shikon planin e Ahtisarit vetm si nj draft. Me mbshtetjen e Shteteve t Bashkuara pro pavarsis, pazaret e vrteta jan n rrug e sipr. Por ka rreziqe edhe n prcaktimin e shpejt t statusit. Beogradi mund t trazoj serbt e Kosovs, t shkatrroj linjat e transportit, - vetm nj mundsi kjo- dhe t provokoj dhun. Por ata duhet t kuptojn q vetm zona me shumic serbe n veri t Kosovs mund t prfitoj. Komunitetet serbe n jug mund t prballen me izolimin ose m keq.
Gjithsesi, rreziqet e mosveprimit ndrkombtar jan t mdha. Shtyrja do t ndaloj shqiptart etnik q t marrin prgjegjit pr t ardhmen e tyre, do t pengoj zhvillimin ekonomik pasi shum pak kompani do t investojn n kt zon. Dhe, me e keqja nga t gjitha, ajo rrezikon t provokoj nj dhun t re nga shqiptart etnik tashm t irrituar.
Nj propozim i shpejt, mund tu jap liderve t shqiptarve etnik nj prfitim politik pr t moderuar dhe krijuar ambjentin e nevojshm pr ta, pr tu marr vesh n t ardhmen me serbt e Kosovs dhe me Beogradin.
Propozimi n fjal, gjithashtu mund t imponoj kushte t ashpra, prfshi edhe pranin e trupave t huaja dhe nj mision vzhgues nga Bashkimi Europian. Serbt lokal, mund t ken shum autonomi nn planet e decentralizimit, Kosova do ta ket t ndaluar bashkimin me Shqiprin-pas dere- apo me rajonin shqiptar n Maqedoni. Nuk duhet t ket asnj fjal lidhur me Shqiprin e Madhe.
Beogradi mund t shprblehet me lidhje m solide me Bashkimin Europian. Unioni, tashm prballet me sfida t mdha n rajon. Ai mund t tregoj se sht gati ta ngrej kt barr. Ish Jugosllavia, sht shum afr shtpis pr tu injoruar.
*Kryeartikull,
Londr, 13 Nntor 2006
Prgatiti n shqip: Alban Tartari