Kosova ofron produkte ne tregun gjerman
Programi per Ndermarrjet Private ne Kosove KPEP pas nje analize te ekonomise se Kosoves me qellim te permiresimit te aftesise konkurruese beri perzgjedhjen e sektoreve me potencialin me te madh te rritjes. Programi 17 milione dollaresh per kater vjet u orientua tek bujqesia ndertimtimi turizmi riciklimi ekonomia pyjore dhe perpunimit te drurit teknologjite e informatikes dhe komunikimit lehtesim te kushteve per biznesin zhvillimin e fuqise punetore si dhe ne sherbimet per mbeshtetjen e bizneseve. Rajonet perfituese jane varesisht nga specifikat e industrise thote Virtyt Gacaferi zyrtar per informim ne projektin KPEP. Investimet me te medha ne fushen e turizmit jane bere ne Rrafshin e Dukagjinit perkatesisht ne Peje dhe ne Rahovec. Ne sektorin e mbjelljes se patates rajoni me i perkrahur ka qene Vushtria. Ne pylltari rajoni i Kacanikut komunat e Rrafshit te Dukagjinit dhe nje pjese e veriut te Kosoves. Pra projekti eshte shtrire ne sektore te ndryshem varesisht nga shtrirja gjeografike ndersa eksport ka ne te gjithe sektoret e perzgjedhur thote z.Gacaferi.
Kosova konkuron me prodhime ne tregun e huaj
Rezultatet me te dukshme jane ne sektorin e bujqesise ku eshte bere identifkimi i problemeve te fermereve qe nga identifikimi i varieteve te reja gjetja e tregjeve si dhe eliminimi i veshtiresive ne paketim dhe ne marketing. Musli Berisha eshte specialist i agrokultures brenda programit bdquoIdeja e projektit eshte qe fermeri ne Kosove te orientohet ne ate cka kerkon bleresi i fundit e jo cka ai di dhe mund te beje. Dhe me kete kemi rezultatet e para sepse jane identifikuar varietet e specit te cilat ne vend te 25 toneve per nje hektar te varieteve tradicionale ato japin mbi 80 ton per hektar. Ne Kosove per here te pare eshte sjelle lloji i specit hungarez CECEJ jane organizuar fushata testuese dhe pasi kultivimi i tij ka rezultuar me sukses eshte gjetur tregu.
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Musli Berisha specialist i agrokultures brenda programit KPEP duke u konsultuar me koleget
Diaspora eshte konsumuesi me i madh i produkteve nga Kosova
Prezantimi i cilesise se frutave dhe perimeve neper panaire te ndryshme ka terhequr vemendjen e konsumatorit per produktet nga Kosova. Ndersa Panairi i Berlinit Fruit amp Logistik ka qene nje rast i mire per kontaktet e para te ndermarrjeve kosovare me tregun gjerman ku zene fill disa marreveshje bashkepunimi me shtetet e Evropes thote Berisha. Fale ketij panairi kompania Kelmendi GMBH e cila me heret ka filluar me nje sasi te eksportit te specit vetem vitin e kaluar ka eksportuar ne Gjermani mbi 2 mije ton speca. Ndersa lehtesimi qe i eshte bere nga projekti yne kalon 4 milione kilograme te eksportit ne Gjermani ne rajon dhe ne shtetet e Evropes. Kjo kompani me kapacitete eksportuese me perjashtim te Portugalise ka rrjetin shperndares ne te gjitha shtetet e Evropes. Ne kete rast bleres i prodhimeve te Kosoves paraqitet diaspora dhe vetem brenda vitit 2010 kjo kompani ka eskportuar nga Kosova mbi 2000 ton speca apo dy milione kilograme te cilat i ka destinuar ne tregun prej Suedise e deri ne Spanje.
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Rreth 2000 ton speca jane eksporuat nga Kosova drejt Spanjes dhe Suedise
Synohet shnderrimi i Kosoves ne baze per prodhimin e perimeve
Programi per sektorin e bujqesise eshte e orientuar ne prodhimet e fresketa klasifikimin dhe paketimin e tyre per tregun e jashtem si dhe ne shnderrimin e Kosoves ne baze per prodhimin apo procesin e perimeve. Kosova eshte konkurrente me produktet e veta ne tregun e huaj ndersa marreveshjet jane te qendrueshme aq sa prodhuesit kosovare garantojne kualitet mendon specialisti i sektorit te agrokultues z. Musli Berisha. Sipas tij Kosova eshte konkurente vetem fale cilesise qe arrihet fale kushteve natyrore. Por kerkohet nje pune dhe nje disipline shume e madhe nga fermeret dhe programet e ndryshme per ta ngritur shkallen e cilesise se paketimit dhe klasifikimit te ketyre produkteve.
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Nga Kosova eksportohen edhe shalqi
Jo cdo marreveshje bashkepunimi rezulton me sukses
Por jo cdo marreveshje bashkepunimi e lehtesuar nga programi USAID-KPEP rezulton me sukses. Sepse nga burimet tona mesojme se megjithese fale nje bashkepunimi te nje kompanie shqiptare me kompanine gjermane CSG Werkzeug Maschinen Service GmbH Kosova ne maj te ketij viti ka bere dergimin e 15 toneve te pare te shisheve plastike te ricikluara jashte Kosoves per shkak te mosplotesimit te standardeve nga ana e kompanise nga Kosova bashkepunimi rezultoi pa sukses. Sido qe te jete programi vazhdon punen me kompani dhe perpunues ekzistues te fushave te identifkuara tashme duke mbeshtetur ne menyre te vecante iniciativat e grave te komuniteteve pakice dhe te ndermarrjeve te vogla. Ndersa rezultatet direkte te projektit jane 26.4 milione euro vlere e mallit te eksportuar nga kompanite e involvuara ne projekt rritje e shitjes per 15 milione euro si dhe hapje e 2300 vendpunimeve te reja.
Autor Ajete Beqiraj
Redaktoi Vilma Filaj-Ballvora