Kredite, gjithmone e me pak kerkesa per marrjen e tyre Eglantina Nasi
Ekzistonte dikur deshira dhe rruga e shpejte per ta zgjidhur nje problem ekonomik permes marrjes se nje kredie ne banke. Por tani, si individet, ashtu edhe bizneset duket se jane me te stepur ndaj nje veprimi te tille. Nje fakt te tille e konfirmojne te dhenat me te fundit te Bankes se Shqiperise mbi aktivitetin kreditues gjate tremujorit te pare te vitit 2012. Sipas tij, kerkesa per kredi vleresohet te jete ulur ndjeshem gjate kesaj periudhe. Duke vleresuar se, sidomos, "kjo renie eshte vene re me shume per kredine per investime te bizneseve dhe ne kredine per blerje banese te individeve". "Ne tremujorin e pare te vitit 2012, vleresimi i eksperteve te bankave per kerkesen e bizneseve per kredi eshte perkeqesuar ndjeshem nga tremujori i kaluar. Perqindja neto e bankave qe kane perceptuar renie te kerkeses per kredi rezultoi 23.8%, nga 12.6% qe ishte ne tremujorin e meparshem", - citon raporti ne fjale i BSH-se. Duke shtuar mes te tjerash, se nje zhvillim i tille ne fakt, nuk ishte parashikuar nga ana e sistemit tone bankar. Sepse ndryshe nga pritshmeria qe ai kishte shenuar lidhur me treguesin e kredidhenies tremujorin e meparshem, ai ka rezultuar me nje renie te madhe. Ekspertet e Bankes se Shqiperise e lidhin kete zhvillim me disa faktore, ku nevoja per financimin e investimeve fikse dhe perdorimin e burimeve alternative financuese, cilesohen si dy me kryesoret. Kjo do te thote praktikisht, se individet dhe bizneset duket se kane preferuar gjetjen e burimeve te tjera monetare dhe jo direkt kerkesen ndaj bankave per te marre nje kredi. Ndryshe nga tradita e krijuar deri tani, kur njerezit per nje blerje shtepie apo financimin e nje biznesi, gjithmone e kishin si "gur rezerve" kerkesen per kredi prane nje banke. Konkretisht, te dhenat tregojne se "perdorimi i burimeve alternative te financimit", e ka ulur me -11.8% nivelin e kerkesen per kredi te bizneset dhe me -24.5% kete kerkese per individet. Ndersa "nevoja per financimin e investimeve fikse" e ka ulur kerkesen per kredi te bizneset me nivelin prej -17.9%. E thene ndryshe, bizneset kane zgjedhur rrugen e financimit te drejtperdrejte te tyre, pa preferuar me marrjen e kredive. Kurse sa u perket individeve, mund te thuhet se te "frenimi" i tyre per marrjen e nje kredie, ka ndikuar me shume nevoja e tyre per financim te konsumit, blerjes se banesave, si edhe renia e besimit konsumator. Cka do te thote ne terma praktike, se individet po blejne me pak shtepi dhe se po tregohen me te kujdesshem me shpenzimet e tjera konsumatore. Pa pasur direkt idene se per cdo shpenzim qe u vinte ne mendje, marrja e nje kredie ne banke, do te ishte zgjidhja e menjehershme e problemit.
Bizneset, ulja e kerkeses per kredi arriti deri ne nivelin prej -34.8%
Jo pak, por -34.8% ka qene niveli i shenuar nga bizneset per treguesin e kerkeses per marrjen e kredive nga bankat. Nje nivel edhe me i ulet po ta krahasosh ne fakt me parashikimin qe ekspertet e Bankes se Shqiperise kishin bere rreth tij per tremujorin e pare te vitit 2012. Konkretisht, ndersa ishte parashikuar qe korporatat private te kishin nje nivel te ketij treguesi deri ne 18.6%, ai jo vetem qe rezultoi negativ, por rezultoi edhe ne nje shifer mjaft te larte. E tille ka qene, nderkaq, edhe shifra negative e konstatuar lidhur me treguesin e kerkeses per marrjen e nje kredie nga ana e ndermarrjeve te vogla dhe te mesme, te ashtuquajturat SME, -25.2%.
Bizneset, ulja e kerkeses per kredi arriti deri ne nivelin prej -34.8%
Jo pak, por -34.8% ka qene niveli i shenuar nga bizneset per treguesin e kerkeses per marrjen e kredive nga bankat. Nje nivel edhe me i ulet po ta krahasosh ne fakt me parashikimin qe ekspertet e Bankes se Shqiperise kishin bere rreth tij per tremujorin e pare te vitit 2012. Konkretisht, ndersa ishte parashikuar qe korporatat private te kishin nje nivel te ketij treguesi deri ne 18.6%, ai jo vetem qe rezultoi negativ, por rezultoi edhe ne nje shifer mjaft te larte. E tille ka qene, nderkaq, edhe shifra negative e konstatuar lidhur me treguesin e kerkeses per marrjen e nje kredie nga ana e ndermarrjeve te vogla dhe te mesme, te ashtuquajturat SME, -25.2%.