Kryeministri: "Do te rrisim pagat dhe pensionet"
Ne bashkebisedimin e zhvilluar dje me gazetaret, kryeministri Sali Berisha ka garantuar rritjen e pagave dhe pensioneve. "Ftoj opoziten, e cila ka votuar me fanatizem shtate vjet kunder rritjes se rrogave dhe pensioneve, te braktise kete praktike, te behet zemer gjere dhe te votoje rritjen e rrogave dhe pensioneve edhe kete vit ndonese theksoj ketu se ky nuk eshte ligj me 3/5, rrogat dhe pensionet do te rriten", tha Berisha. Kryeministri ka folur dhe per rritjen ekonomike duke garantuar se nxitja e investimeve eshte garancia per te shmangur krizen ekonomike.
Lidhur me buxhetin e vitit te ardhshem, rritja ekonomike me e ulet se parashikimet, e ka bere me te mprehte problemin e menaxhimit te borxhit dhe ju shtron para dy alternativave. Nje politike fiskale shtrenguese edhe per vitin e ardhshem, me qellim mbajtjen sa me te ulet te dificit dhe borxhit ne funksion te stabilitetit makro ekonomik ose alternativa tjeter, nje politike fiskale me agresive per ti dhene ekonomise nje nxitje por duke marre persiper rriskun e nje borxhi me te larte qe ne keto kohe nuk ehste rrisk i paperfillshem. Ju cilen alternative do te perzgjidhni?
Lidhur me buxhetin, serish ky buxhet do te jete buxheti me i madh ne historine e ketij vendi dhe kjo eshte deshmia me e qarte e performances ekonomike. Persa i perket rritjes ekonomike vjetore, une e di qe ju keni degjuar shifra te ndryshme dhe natyrisht keni konsideruar, ose keni pasion te citoni me se shumti shifrat e institucioneve te huaja. Dakord. Vetem se si gazetar i nje televizioni tashme te profilizuar ne problematiken ekonomike, une do t'ju kerkoja njerezisht, te beni nje kontroll te shifrave te shpallura nga te tjere dhe ato te qeverise shqiptare ne ato te 2-3 viteve te fundit. E verteta eshte se rritja ekonomike ne secilin vit, ka rezultuar ne fund te vitit, te jete dy ose trefish i vlerave te shpallura nga institucionet nderkombetare. Ne qofte se ju ndoqet dy institucionet me te serioze, FMN dhe BB, qe te dyja dhane parashikimet, qe dallojne 50% nga njera-tjetra. Tani, cila eshte e verteta? E verteta eshte se vlera e rritjes, e shifres se rritjes, eshte nje vlere relative. Por perseri, une jam shume i bindur, se ky vit do te mbyllet me nje vlere shume te perafert me ate qe kemi shpallur ne buxhetin e dhjetorit qe shkoi. Ku e bazoj une kete bindje. E bazoj kete bindje sepse sic e keni pare, rritja e tremujorit te dyte te ketij viti ishte kater here me e madhe se rritja e tre mujorit te pare te ketij viti dhe ne menyre me evidente, tremujori i trete i ketij viti, kulmoi me nje fluks turistik te papare pra ishte nje tremujor qe pati nje zhvillim ,ose pati nje intensitet te madh te shkembimeve ekonomike ne teresi. Une besoj se fakti qe tete mujori ne teresi, u mbyll me 25.6 % rritje te shitjeve ne teresi, deshmon se tremujori i trete, ka qene ose duhet te kete qene shumefish i tremujorit te dyte, pra une nuk mund te them se do te jete pike per pike sa c'kemi parashikuar, por mund te them se mund te jete shume e perafert me parashikim.
Vitin qe vjen ne jemi zotuar te qendrojme ne nje borxh publik rreth 60%, plus minus 2%. Ketij zotimi ne do i permbahemi, por tani ne qofte se duam te hyjne ne doktrine, personalisht jam i bindur se, duhet te shmangim gjer ne inekstremis ato masa qe cenojne rritjen ekonomike. Cfare ndodh me kete praktiken e quajtur te osteritetit. Kjo praktike, ne asnjerin nga keto vendet qe po i nenshtrohet dhe qe jane te detyruara ti nenshtrohen se nuk paguajne dot borxhin, jo vetem qe nuk po ndihmon te dilet nga recensioni, por po thellon me tej recensionin sepse sa me shume te presesh shpenzimet, natyrshem aq me teper ti cenon ndikimin e komponentit publik ne rritjen ekonomike dhe ne qofte se rritja nuk demtohet, demtohet ekonomia ne teresi. Pra krijon nje rreth vicioz.
Disa muaj me pare Mario Monti, i cili eshte absolutisht nje nga ekonomistet me te shquar kerkoi te operohej me nje rreth virtuoz. Dhe cili ishte rrethi virtuoz qe propozoi Monti? Monti propozoi, qe rreth 70 miliard euro detyrime ndaj kompanive te ndryshme, tu jepet me terma tregtare, pa u kalkuluar si rendim borxhi ne menyre qe te ndikohet mbi- prodhimi. Tani imagjino ne qofte se nje mekanizem financiar shkaterron biznese eficente se cfare demi kolosal i ben ekonomise. Ndaj nuk mund te jem kurre per ato masa, te cilat demtojne rritjen ekonomike. Kjo e para. Se dyti, sot ka nje debat te madh mbi taksat dhe nivelin e tyre. Ky debat eshte me spekter te gjere, nga taksa e Spiro Kolekes, qe don te ktheje Edi Raman nen programin e Partise Socialiste, takse e cila coi shqiptaret dhe rrenoi me shpejtesi te rrufeshme ate qe mund ta quajme borgjezi shqiptare, e cila me sipermarrjen e saj krijonte te mirat materiale dhe dihet ku perfundoi Shqiperia, tek taksa qe prekin disa nivele me te larat dhe perjashtojne nivele te tjera. Sot ka nje perpjekje te madhe per te gjetur se cfare qendrimi duhet mbajtur ndaj taksave. Ku qendron qeveria jone. Ne besojme tek taksat e ulta dhe do te bejme gjithcka, qe te lehtesojme barren fiskale te sipermarrjes. Kur deklaron se nuk do te pranojme masa qe kercenojne rritjen, dhe ketu natyrisht eshte kontributi i sektorit publik, jam shume i vetedijshem se keto masa nuk mund te jene lider dhe percaktuese. Lider dhe percaktuese ne ekonomi eshte sektori privat ndaj dhe ne ketu kemi filluar te lehtesojme barren fiskale. Ne hoqem TVSH-ne per te gjitha makinerite, vendosem njehere nje prag 500 mije euro, por biznesi fason dhe biznese te tjera u drejtuan, se nga kjo ne nuk perfitojme fare. Hoqem TVSH-ne per ndertimin e hidrocentraleve, per cimenton dhe celikun, dhe po studiojme rast pas rasti, ku ne mund te ndikojme ne lehtesimin e biznesit. Nuk them se keto qendrime jane 100% te sigurta ne efektin e tyre, por nje gje eshte 100% e sigurt, se ne qofte se Shqiperi nuk ra ne recension, sic thote dhe FMN dhe Komisioni Evropian e te gjitha institucionet, nuk ra per shkak te refomave qe beme per biznesin. Pra, ato reforma qe nxiten biznesin mbrojten ekonomine shqiptare. Bene qe ajo te kete katerfishin e rritjes ne krahasim me mesataren e rritjes se Rajonit. Prape dhe njehere te kthehem tek rregulli i Thelbsit. Une i besoj atij rregulli. Ai rregull thote mos merr borxh per asgje tjeter pervecse per investimet, ne do te investojme do te ruajme nivelin maksimal te mundshem te investimeve. Praktika 5 vjecare deshmon sukses te plote, sepse shifrat tregojne se nga 2008 deri me sot, borxhi eshte luhatur me 2-3%, nderkohe qe vende te cilat kane ndjekur paketen e ashpersise te pergjysmimit te shpenzimeve, te uljes drastike te rrogave dhe pensioneve, ato kane pasur per rezultat dyfishimin dhe mbiqyfishimin e borxhit. Keshtu qe ne i qendrojme kesaj me besimin e plote se duke nxitur bizneset ne do te mbrohemi nga kriza dhe une mendoj qe kjo eshte nje nga arritjet me te medha ne te gjithe historine ekonomike te ketij vendi. Imagjinoni ju c'po ndodh me vendet e tjera.
Problemi i CEZ, drejtues te larte te bordit e kane bere te qarte tashme deshiren e tyre per tu larguar nga Shqiperia dhe jane duke kerkuar nje dere per te dale. Nje largim i CEZ do te kishte pasoja per imazhin e Shqiperise duke pasur parasysh investitoret, per problematiken qe ka pasur CEZ edhe me institucionet dhe a do te ishte e gatshme qeveria shqiptare ta merrte nen menaxhim Operatorin e Shperndarjes?
Lidhur me CEZ. Njehere duhet te jeni te sigurt ju dhe qytetaret shqiptare, se cdo marredhenie e kesaj qeverie me korporaten e CEZ dhe cdo sipermarrje tjeter te huaj eshte nje marredhenie kryekeput transparente. Ne rastin e CEZ dhe ne rastin shperndarjes se energjise, marredhenia eshte transparente, analizat nuk jane vetem te pales shqiptare dhe te pales se CEZ-it, por jane tashme dhe te institucioneve nderkombetare. Gjithcka zhvillohet ne perputhje me ligjet e vendit, ka apo nuk ka kapacitet qeveria shqiptare per administrimin e shperndarjes se energjise elektrike. Une gjykoj, dhe kjo eshte me tregues jo vetem me gjykim, ato kane qene me mire se c'jane sot. Humbjet sot jane me te medha, kjo jo se CEZ nuk ka bere perpjekje per nje menaxhim, sepse CEZ ka qene me interesuar se kushdo tjeter, por faktikisht humbjet jane rritur ne menyre te ndjeshme. Persa i perket borxhit te sipermarrjeve publike, ato jane te gjitha llogari transparente. Ekziston nje borxh i caktuar, por aspak percaktues ne performancen aktuale te sipermarrjes se shperndarjes se energjise elektrike, kjo eshte e thene dhe qytetaret duhet ta dine. Po behet gjithcka. Jane angazhuar fonde shume te medha qe energjia te mos mungoje nje dite te vetme, nje ore te vetme per shkak te furnizimit, tjeter problem ceshtja e pagesave, pasi energjia duhet te paguhet patjeter, ose per defektet teknike.
Keni deklaruar se vitin e ardhshem do te rriten rrogat e arsimtareve dhe pensionet, ku e bazoni deklaraten tuaj ne nje kohe kur dihet se kriza eshte ende e pranishme?
Se pari eshte nje politike konstante e kesaj qeverie rritja e rrogave dhe pensioneve dhe shpreh kenaqesine time, se ka patur nje qendrim te palekundur ne kete drejtim edhe ne rastet kur eshte shpallur me germa kapitale se qeveria nuk ka lek per te paguar rrogat, qeveria ka rritur rrogat nje muaj me vone, dhe ne rastet kur eshte shpallur me te madhe se nuk do te rriten pensionet, qeveria ka rritur pensionet. Sot qeveria eshte vendi i vetem qe ne nje hark kohor 6 vjecar ka rritur rrogat e arsimtareve, infermiereve, mjekeve dhe disa kategorive te tjera nga 120 deri ne 150 % . Ka rritur pensionet e ulta me mbi 100%, ka rrrtur pensionet e ulta me mbi 120% , pra ka ngushtuar ne menyren me te ndejshme diferencen mes rroges mesatare dhe rroges maksimale te zyrtareve me te larte. Ishte 1 me 9 krahasuar me rrogen e kryeministrit dhe 1 me 11 krahasuar me presidentin dhe eshte ngushtuar kjo ne 1 me 4.5 dhe do ngushtohet me tej. Kjo politike ka pasur nje efekt tjeter jashtezakonisht pozitiv. Ka udhehequr nje proces, i cili solli ngushtimin me shpejtesi te madhe te nje diference jashtezakonisht te papranueshme, diference gjinore ne rroga. Kjo diference gjinore ne vitin 2005 ishte 36%, dhe kjo jo se ligji percaktonte qe mesuesi te merrte me shume se mesuesja, por se pozicionimet ne piramiden e administrates apo jashte saj ishin te tilla, saqe ne total diferenca dilte 36% dhe kjo sot eshte 17.7% nderkohe qe mesatarja e BE eshte 17,.6%. Pra kemi kapur mesataren dhe kemi lene prapa 10 vende anetare. Sot nuk iken kush me nga arsimi, sot nuk iken kush me nga sistemi i shendetesise. Ka nje motivim shume me te madh nga administrata, keshtu qe rritja do te behet. I vetmi komplikim eshte se viti qe vjen eshte vit zgjedhjesh dhe do te behet ajo nje muaj para dates se zgjedhjeve apo dy jave pas dates se zgjedhjeve, kjo do te percaktohet, por opozita nuk ka te drejte morale te ngrihet kunder rritjes se rrogave dhe pensioneve, me pretekstin se po behen per zgjedhje pasi ato jane rritur cdo vit. Do ta quaja normale protesten e saj ne qofte se keto rritje nuk do te kishin qene rritje te pervitcme. Ndaj dhe e ftoj opoziten, e cila ka votuar me fanatizem shtate vjet kunder rritjes se rrogave dhe pensioneve, te braktise kete praktike, te behet zemer gjere dhe te votoje rritjen e rrogave dhe pensioneve edhe kete vit ndonese theksoj ketu se ky nuk eshte ligj me 3/5, rrogat dhe pensionet do te rriten.
Natyrisht fitimtarin ne zgjedhjet e qershorit do e percaktojne zgjedhesit shqiptare, por nje gje eshte. Ju i ndoqet zgjedhjet e fundit, me te medhate ne bote, me te kushtueshmet ne histori. Kush i fitoi? I fitoi ai qe cdo jave, cdo muaj, cdo vit kishte realizuar ndryshimin. Edhe kandidati Romney premtoi ndryshim, madje ju tha qytetareve se ndryshimi i vertete jam une, por midis fjales dhe vepres, qytetaret amerikan besuan vepren. Qytetaret e Ohajos votuan sepse u shpetuan miliona vende pune ne industrine automobilistike. Qytetaret shqiptare kene nje vetedije te thelle, se ndonese se rrogat po ulen kudo, ne Shqiperi po rriten, dhe konstatojne se papunesia po behet e lemerirshme ne vendet e tjera, kurse kutu po ulet.
Kush ishte nga ju me mua ne Gryken e Drinit ne Lapaj, a e imagjinoni ju ne ato gerxhe u krijuan 2500 vende pune. 2500 vende pune ne ate terren, te levizura 200 mije meter kub shkemb, 20 mije meter kub beton. Mbi ate hidrocentral ishin edhe te tjere ne ndertim e siper. Te gjitha ndertohen jashte kamerave tuaja. Me thone se ne gryken tjeter qe shkon drejt Shishtavecit, jane ne perfundim e siper 5 te tjera dhe po kjo kompani me informoi se ne dhjetor perfundojne 3 HEC-e ne Lure dhe kudo ne Vithkuq, Martanesh etj. Pra ka nje Shqiperi qe ju nuk e shihni, qe eshte jashte kamerave tuaja por nje Shqiperi qe punojne dhjetera mijera vete. Pra mora kete aspekt. Aspekti tjeter qe do te thoshte nje opozitar "vrapova ne te kater anet dhe nuk po gjej kund nje rruge te pa asfaltuar"! Jo ka, por nuk shkojne, nuk e mundojne veten kaq shume per te shkuar aq larg, por po asfaltojme kudo. Keto jane pasaporte besimi, por jo votimi. Votimi eshte projekti i Shqiperise se zhvilluar. Pra te gjitha fushat do te vendosen ne nje platforme, ne nje alternative, e cila ben qe Shqiperia pas kater viteve te kape nivelet e vendeve te zhvilluara. Tani ka kapur disa nga treguesit me thelbesor te tyre, por jane dhjetra e dhjetera te tjere qe ajo duhet ti kape dhe jam i sigurte. Per keto do te votojne. Per cfare do te votojne qytetaret shqiptare? Per bllokimin, kush eshte ai qe mund te votoje bllokimin, kurre. Apo per taksen progresive, apo premtimin qe do t'ju heq taksen e xhiros dhe do t'ju vendos TVSH-ne. Cili biznesmen i vogel mund te besoje z. Rama kur e di qe per tabelen, te ciles i vinte emrin e djalit ose te vajzes ose te vetin, duhet te paguante nje milion leke. Njerezit kane memorje dhe tani ju thote "nuk do te keni keto taksa do t'jua heq por do ta rregullojme vjeljen ndryshe. Cafre do te rregullosh pasi ti heqesh. Me thoni ju mua nese i heq cfare do te vjelesh? Ndaj dhe rezultatin do ta percaktojne zgjedhesit por zgjedhesit ne tym nuk votojne. Zgjedhesit jane te kthjellet ne arsyen e tyre, ne vizion e tyre, do te votojne vizionin tone
Ju folet gjate per buxhetin, por nuk ka fare ere nafte, ne fakt parate e Alpetrolit do te perdoren vitin e ardhshem nese ato jane te sigurta?
Lidhur me fondet e Alpetrolit. Kurorezimi me sukses i atij procesi, detyron qeverine qe ne perputhje me angazhimin e shpallur solemnisht, cdo dollare i atij privatizimi te kthehet ne miresi per qytetaret shqiptare. Ky eshte qendrimi im i palekundur dhe do te bejme gjithcka qe ajo te kthehet ne nje leve te fuqishme te ndikimit direkt ne jeten e qytetareve shqiptare. Asnje lidhje nuk ka me zgjedhjet ky problem. Absolutisht. Sepse ne qofte se u referohemi fondeve te mobilizuara keto vite, ato jane ne interes te qytetareve shqiptare, ato jane shume e shume here me te larta sesa keto qe po flasim tani. Mos harro vetem nje gje se ne rast se vetem per rimbursimin e ilaceve perpara jane perdoruar maksimumi 50 milion dollare, sot ky rimbursim eshte minimumi 250 milion dollare. Ne rast se per ujesjelles dhe kanalizime, ne tete vite investimet kane qene pothuaj inegzistente dhe ne tete vite nuk numerohen me gishterinjte e dores ujesjellesit e ndertuar, ne keto vite jane investuar me shume se gjysem milion dollare ne ujesjellesi dhe kanalizime, pra jane investuar miliarda e miliarda dollare ne infrastrukture, jane investuar shuma te medha ne ndihmen ekonomike, ne rritjen e rrogave dhe pensioneve pra cdo e ardhur do te konvertohet ne nje miresi personale per cdo qytetar shqiptare.
Ligji i buxhetit percakton ne nje nen te tij qe buxheti duhet te dergohet ne parlament brenda 1 nentorit te vitit aktual, pse eshte tejkaluar ky afat?
Buxheti eshte ne perfundim, kane qene disa takime nderkombetare intensive, te cilat kane vonuar disa dite, por shpresoj qe javen qe vjen te shkoje ne parlament dhe do te kete ato karakteristika te cilat une i paraqita para grupit parlamentar dhe pjeserisht dhe ketu para jush.
A ka parashikuar qeveria se kur do jepet kesti i dyte i ish te perndjekurve?
Do ta marre cdo i perndjekurt politik. Ka filluar te shperndahet, vonesa e shkurter qe eshte vene re disa muaj me pare nuk ka pasur asnje lidhje me mungese fondesh, ka qene nje amendim i ri i ligjit. Amendim i ligjit i cili percaktoi si detyrim dhenien me perparesi te kestit te dyte personave me moshe mbi 65 vjec dhe dhenies se shumes se tere personave me moshe mbi 82 vjec ne mos gaboj. Ligji ka qene ne zbatim, nje muaj me pare perfunduan se marri kestin e dyte personat me moshe mbi 65 vjec dhe tani jane shpallur mbi 200 emra te atyre me moshe ne 65 vjec, ky eshte proces ne vazhdim i pa nderprere dhe i tille do jete, do te kompletohet ne afatin ligjor i cili eshte vitin 2017.
Lidhur me buxhetin e vitit te ardhshem, rritja ekonomike me e ulet se parashikimet, e ka bere me te mprehte problemin e menaxhimit te borxhit dhe ju shtron para dy alternativave. Nje politike fiskale shtrenguese edhe per vitin e ardhshem, me qellim mbajtjen sa me te ulet te dificit dhe borxhit ne funksion te stabilitetit makro ekonomik ose alternativa tjeter, nje politike fiskale me agresive per ti dhene ekonomise nje nxitje por duke marre persiper rriskun e nje borxhi me te larte qe ne keto kohe nuk ehste rrisk i paperfillshem. Ju cilen alternative do te perzgjidhni?
Lidhur me buxhetin, serish ky buxhet do te jete buxheti me i madh ne historine e ketij vendi dhe kjo eshte deshmia me e qarte e performances ekonomike. Persa i perket rritjes ekonomike vjetore, une e di qe ju keni degjuar shifra te ndryshme dhe natyrisht keni konsideruar, ose keni pasion te citoni me se shumti shifrat e institucioneve te huaja. Dakord. Vetem se si gazetar i nje televizioni tashme te profilizuar ne problematiken ekonomike, une do t'ju kerkoja njerezisht, te beni nje kontroll te shifrave te shpallura nga te tjere dhe ato te qeverise shqiptare ne ato te 2-3 viteve te fundit. E verteta eshte se rritja ekonomike ne secilin vit, ka rezultuar ne fund te vitit, te jete dy ose trefish i vlerave te shpallura nga institucionet nderkombetare. Ne qofte se ju ndoqet dy institucionet me te serioze, FMN dhe BB, qe te dyja dhane parashikimet, qe dallojne 50% nga njera-tjetra. Tani, cila eshte e verteta? E verteta eshte se vlera e rritjes, e shifres se rritjes, eshte nje vlere relative. Por perseri, une jam shume i bindur, se ky vit do te mbyllet me nje vlere shume te perafert me ate qe kemi shpallur ne buxhetin e dhjetorit qe shkoi. Ku e bazoj une kete bindje. E bazoj kete bindje sepse sic e keni pare, rritja e tremujorit te dyte te ketij viti ishte kater here me e madhe se rritja e tre mujorit te pare te ketij viti dhe ne menyre me evidente, tremujori i trete i ketij viti, kulmoi me nje fluks turistik te papare pra ishte nje tremujor qe pati nje zhvillim ,ose pati nje intensitet te madh te shkembimeve ekonomike ne teresi. Une besoj se fakti qe tete mujori ne teresi, u mbyll me 25.6 % rritje te shitjeve ne teresi, deshmon se tremujori i trete, ka qene ose duhet te kete qene shumefish i tremujorit te dyte, pra une nuk mund te them se do te jete pike per pike sa c'kemi parashikuar, por mund te them se mund te jete shume e perafert me parashikim.
Vitin qe vjen ne jemi zotuar te qendrojme ne nje borxh publik rreth 60%, plus minus 2%. Ketij zotimi ne do i permbahemi, por tani ne qofte se duam te hyjne ne doktrine, personalisht jam i bindur se, duhet te shmangim gjer ne inekstremis ato masa qe cenojne rritjen ekonomike. Cfare ndodh me kete praktiken e quajtur te osteritetit. Kjo praktike, ne asnjerin nga keto vendet qe po i nenshtrohet dhe qe jane te detyruara ti nenshtrohen se nuk paguajne dot borxhin, jo vetem qe nuk po ndihmon te dilet nga recensioni, por po thellon me tej recensionin sepse sa me shume te presesh shpenzimet, natyrshem aq me teper ti cenon ndikimin e komponentit publik ne rritjen ekonomike dhe ne qofte se rritja nuk demtohet, demtohet ekonomia ne teresi. Pra krijon nje rreth vicioz.
Disa muaj me pare Mario Monti, i cili eshte absolutisht nje nga ekonomistet me te shquar kerkoi te operohej me nje rreth virtuoz. Dhe cili ishte rrethi virtuoz qe propozoi Monti? Monti propozoi, qe rreth 70 miliard euro detyrime ndaj kompanive te ndryshme, tu jepet me terma tregtare, pa u kalkuluar si rendim borxhi ne menyre qe te ndikohet mbi- prodhimi. Tani imagjino ne qofte se nje mekanizem financiar shkaterron biznese eficente se cfare demi kolosal i ben ekonomise. Ndaj nuk mund te jem kurre per ato masa, te cilat demtojne rritjen ekonomike. Kjo e para. Se dyti, sot ka nje debat te madh mbi taksat dhe nivelin e tyre. Ky debat eshte me spekter te gjere, nga taksa e Spiro Kolekes, qe don te ktheje Edi Raman nen programin e Partise Socialiste, takse e cila coi shqiptaret dhe rrenoi me shpejtesi te rrufeshme ate qe mund ta quajme borgjezi shqiptare, e cila me sipermarrjen e saj krijonte te mirat materiale dhe dihet ku perfundoi Shqiperia, tek taksa qe prekin disa nivele me te larat dhe perjashtojne nivele te tjera. Sot ka nje perpjekje te madhe per te gjetur se cfare qendrimi duhet mbajtur ndaj taksave. Ku qendron qeveria jone. Ne besojme tek taksat e ulta dhe do te bejme gjithcka, qe te lehtesojme barren fiskale te sipermarrjes. Kur deklaron se nuk do te pranojme masa qe kercenojne rritjen, dhe ketu natyrisht eshte kontributi i sektorit publik, jam shume i vetedijshem se keto masa nuk mund te jene lider dhe percaktuese. Lider dhe percaktuese ne ekonomi eshte sektori privat ndaj dhe ne ketu kemi filluar te lehtesojme barren fiskale. Ne hoqem TVSH-ne per te gjitha makinerite, vendosem njehere nje prag 500 mije euro, por biznesi fason dhe biznese te tjera u drejtuan, se nga kjo ne nuk perfitojme fare. Hoqem TVSH-ne per ndertimin e hidrocentraleve, per cimenton dhe celikun, dhe po studiojme rast pas rasti, ku ne mund te ndikojme ne lehtesimin e biznesit. Nuk them se keto qendrime jane 100% te sigurta ne efektin e tyre, por nje gje eshte 100% e sigurt, se ne qofte se Shqiperi nuk ra ne recension, sic thote dhe FMN dhe Komisioni Evropian e te gjitha institucionet, nuk ra per shkak te refomave qe beme per biznesin. Pra, ato reforma qe nxiten biznesin mbrojten ekonomine shqiptare. Bene qe ajo te kete katerfishin e rritjes ne krahasim me mesataren e rritjes se Rajonit. Prape dhe njehere te kthehem tek rregulli i Thelbsit. Une i besoj atij rregulli. Ai rregull thote mos merr borxh per asgje tjeter pervecse per investimet, ne do te investojme do te ruajme nivelin maksimal te mundshem te investimeve. Praktika 5 vjecare deshmon sukses te plote, sepse shifrat tregojne se nga 2008 deri me sot, borxhi eshte luhatur me 2-3%, nderkohe qe vende te cilat kane ndjekur paketen e ashpersise te pergjysmimit te shpenzimeve, te uljes drastike te rrogave dhe pensioneve, ato kane pasur per rezultat dyfishimin dhe mbiqyfishimin e borxhit. Keshtu qe ne i qendrojme kesaj me besimin e plote se duke nxitur bizneset ne do te mbrohemi nga kriza dhe une mendoj qe kjo eshte nje nga arritjet me te medha ne te gjithe historine ekonomike te ketij vendi. Imagjinoni ju c'po ndodh me vendet e tjera.
Problemi i CEZ, drejtues te larte te bordit e kane bere te qarte tashme deshiren e tyre per tu larguar nga Shqiperia dhe jane duke kerkuar nje dere per te dale. Nje largim i CEZ do te kishte pasoja per imazhin e Shqiperise duke pasur parasysh investitoret, per problematiken qe ka pasur CEZ edhe me institucionet dhe a do te ishte e gatshme qeveria shqiptare ta merrte nen menaxhim Operatorin e Shperndarjes?
Lidhur me CEZ. Njehere duhet te jeni te sigurt ju dhe qytetaret shqiptare, se cdo marredhenie e kesaj qeverie me korporaten e CEZ dhe cdo sipermarrje tjeter te huaj eshte nje marredhenie kryekeput transparente. Ne rastin e CEZ dhe ne rastin shperndarjes se energjise, marredhenia eshte transparente, analizat nuk jane vetem te pales shqiptare dhe te pales se CEZ-it, por jane tashme dhe te institucioneve nderkombetare. Gjithcka zhvillohet ne perputhje me ligjet e vendit, ka apo nuk ka kapacitet qeveria shqiptare per administrimin e shperndarjes se energjise elektrike. Une gjykoj, dhe kjo eshte me tregues jo vetem me gjykim, ato kane qene me mire se c'jane sot. Humbjet sot jane me te medha, kjo jo se CEZ nuk ka bere perpjekje per nje menaxhim, sepse CEZ ka qene me interesuar se kushdo tjeter, por faktikisht humbjet jane rritur ne menyre te ndjeshme. Persa i perket borxhit te sipermarrjeve publike, ato jane te gjitha llogari transparente. Ekziston nje borxh i caktuar, por aspak percaktues ne performancen aktuale te sipermarrjes se shperndarjes se energjise elektrike, kjo eshte e thene dhe qytetaret duhet ta dine. Po behet gjithcka. Jane angazhuar fonde shume te medha qe energjia te mos mungoje nje dite te vetme, nje ore te vetme per shkak te furnizimit, tjeter problem ceshtja e pagesave, pasi energjia duhet te paguhet patjeter, ose per defektet teknike.
Keni deklaruar se vitin e ardhshem do te rriten rrogat e arsimtareve dhe pensionet, ku e bazoni deklaraten tuaj ne nje kohe kur dihet se kriza eshte ende e pranishme?
Se pari eshte nje politike konstante e kesaj qeverie rritja e rrogave dhe pensioneve dhe shpreh kenaqesine time, se ka patur nje qendrim te palekundur ne kete drejtim edhe ne rastet kur eshte shpallur me germa kapitale se qeveria nuk ka lek per te paguar rrogat, qeveria ka rritur rrogat nje muaj me vone, dhe ne rastet kur eshte shpallur me te madhe se nuk do te rriten pensionet, qeveria ka rritur pensionet. Sot qeveria eshte vendi i vetem qe ne nje hark kohor 6 vjecar ka rritur rrogat e arsimtareve, infermiereve, mjekeve dhe disa kategorive te tjera nga 120 deri ne 150 % . Ka rritur pensionet e ulta me mbi 100%, ka rrrtur pensionet e ulta me mbi 120% , pra ka ngushtuar ne menyren me te ndejshme diferencen mes rroges mesatare dhe rroges maksimale te zyrtareve me te larte. Ishte 1 me 9 krahasuar me rrogen e kryeministrit dhe 1 me 11 krahasuar me presidentin dhe eshte ngushtuar kjo ne 1 me 4.5 dhe do ngushtohet me tej. Kjo politike ka pasur nje efekt tjeter jashtezakonisht pozitiv. Ka udhehequr nje proces, i cili solli ngushtimin me shpejtesi te madhe te nje diference jashtezakonisht te papranueshme, diference gjinore ne rroga. Kjo diference gjinore ne vitin 2005 ishte 36%, dhe kjo jo se ligji percaktonte qe mesuesi te merrte me shume se mesuesja, por se pozicionimet ne piramiden e administrates apo jashte saj ishin te tilla, saqe ne total diferenca dilte 36% dhe kjo sot eshte 17.7% nderkohe qe mesatarja e BE eshte 17,.6%. Pra kemi kapur mesataren dhe kemi lene prapa 10 vende anetare. Sot nuk iken kush me nga arsimi, sot nuk iken kush me nga sistemi i shendetesise. Ka nje motivim shume me te madh nga administrata, keshtu qe rritja do te behet. I vetmi komplikim eshte se viti qe vjen eshte vit zgjedhjesh dhe do te behet ajo nje muaj para dates se zgjedhjeve apo dy jave pas dates se zgjedhjeve, kjo do te percaktohet, por opozita nuk ka te drejte morale te ngrihet kunder rritjes se rrogave dhe pensioneve, me pretekstin se po behen per zgjedhje pasi ato jane rritur cdo vit. Do ta quaja normale protesten e saj ne qofte se keto rritje nuk do te kishin qene rritje te pervitcme. Ndaj dhe e ftoj opoziten, e cila ka votuar me fanatizem shtate vjet kunder rritjes se rrogave dhe pensioneve, te braktise kete praktike, te behet zemer gjere dhe te votoje rritjen e rrogave dhe pensioneve edhe kete vit ndonese theksoj ketu se ky nuk eshte ligj me 3/5, rrogat dhe pensionet do te rriten.
Natyrisht fitimtarin ne zgjedhjet e qershorit do e percaktojne zgjedhesit shqiptare, por nje gje eshte. Ju i ndoqet zgjedhjet e fundit, me te medhate ne bote, me te kushtueshmet ne histori. Kush i fitoi? I fitoi ai qe cdo jave, cdo muaj, cdo vit kishte realizuar ndryshimin. Edhe kandidati Romney premtoi ndryshim, madje ju tha qytetareve se ndryshimi i vertete jam une, por midis fjales dhe vepres, qytetaret amerikan besuan vepren. Qytetaret e Ohajos votuan sepse u shpetuan miliona vende pune ne industrine automobilistike. Qytetaret shqiptare kene nje vetedije te thelle, se ndonese se rrogat po ulen kudo, ne Shqiperi po rriten, dhe konstatojne se papunesia po behet e lemerirshme ne vendet e tjera, kurse kutu po ulet.
Kush ishte nga ju me mua ne Gryken e Drinit ne Lapaj, a e imagjinoni ju ne ato gerxhe u krijuan 2500 vende pune. 2500 vende pune ne ate terren, te levizura 200 mije meter kub shkemb, 20 mije meter kub beton. Mbi ate hidrocentral ishin edhe te tjere ne ndertim e siper. Te gjitha ndertohen jashte kamerave tuaja. Me thone se ne gryken tjeter qe shkon drejt Shishtavecit, jane ne perfundim e siper 5 te tjera dhe po kjo kompani me informoi se ne dhjetor perfundojne 3 HEC-e ne Lure dhe kudo ne Vithkuq, Martanesh etj. Pra ka nje Shqiperi qe ju nuk e shihni, qe eshte jashte kamerave tuaja por nje Shqiperi qe punojne dhjetera mijera vete. Pra mora kete aspekt. Aspekti tjeter qe do te thoshte nje opozitar "vrapova ne te kater anet dhe nuk po gjej kund nje rruge te pa asfaltuar"! Jo ka, por nuk shkojne, nuk e mundojne veten kaq shume per te shkuar aq larg, por po asfaltojme kudo. Keto jane pasaporte besimi, por jo votimi. Votimi eshte projekti i Shqiperise se zhvilluar. Pra te gjitha fushat do te vendosen ne nje platforme, ne nje alternative, e cila ben qe Shqiperia pas kater viteve te kape nivelet e vendeve te zhvilluara. Tani ka kapur disa nga treguesit me thelbesor te tyre, por jane dhjetra e dhjetera te tjere qe ajo duhet ti kape dhe jam i sigurte. Per keto do te votojne. Per cfare do te votojne qytetaret shqiptare? Per bllokimin, kush eshte ai qe mund te votoje bllokimin, kurre. Apo per taksen progresive, apo premtimin qe do t'ju heq taksen e xhiros dhe do t'ju vendos TVSH-ne. Cili biznesmen i vogel mund te besoje z. Rama kur e di qe per tabelen, te ciles i vinte emrin e djalit ose te vajzes ose te vetin, duhet te paguante nje milion leke. Njerezit kane memorje dhe tani ju thote "nuk do te keni keto taksa do t'jua heq por do ta rregullojme vjeljen ndryshe. Cafre do te rregullosh pasi ti heqesh. Me thoni ju mua nese i heq cfare do te vjelesh? Ndaj dhe rezultatin do ta percaktojne zgjedhesit por zgjedhesit ne tym nuk votojne. Zgjedhesit jane te kthjellet ne arsyen e tyre, ne vizion e tyre, do te votojne vizionin tone
Ju folet gjate per buxhetin, por nuk ka fare ere nafte, ne fakt parate e Alpetrolit do te perdoren vitin e ardhshem nese ato jane te sigurta?
Lidhur me fondet e Alpetrolit. Kurorezimi me sukses i atij procesi, detyron qeverine qe ne perputhje me angazhimin e shpallur solemnisht, cdo dollare i atij privatizimi te kthehet ne miresi per qytetaret shqiptare. Ky eshte qendrimi im i palekundur dhe do te bejme gjithcka qe ajo te kthehet ne nje leve te fuqishme te ndikimit direkt ne jeten e qytetareve shqiptare. Asnje lidhje nuk ka me zgjedhjet ky problem. Absolutisht. Sepse ne qofte se u referohemi fondeve te mobilizuara keto vite, ato jane ne interes te qytetareve shqiptare, ato jane shume e shume here me te larta sesa keto qe po flasim tani. Mos harro vetem nje gje se ne rast se vetem per rimbursimin e ilaceve perpara jane perdoruar maksimumi 50 milion dollare, sot ky rimbursim eshte minimumi 250 milion dollare. Ne rast se per ujesjelles dhe kanalizime, ne tete vite investimet kane qene pothuaj inegzistente dhe ne tete vite nuk numerohen me gishterinjte e dores ujesjellesit e ndertuar, ne keto vite jane investuar me shume se gjysem milion dollare ne ujesjellesi dhe kanalizime, pra jane investuar miliarda e miliarda dollare ne infrastrukture, jane investuar shuma te medha ne ndihmen ekonomike, ne rritjen e rrogave dhe pensioneve pra cdo e ardhur do te konvertohet ne nje miresi personale per cdo qytetar shqiptare.
Ligji i buxhetit percakton ne nje nen te tij qe buxheti duhet te dergohet ne parlament brenda 1 nentorit te vitit aktual, pse eshte tejkaluar ky afat?
Buxheti eshte ne perfundim, kane qene disa takime nderkombetare intensive, te cilat kane vonuar disa dite, por shpresoj qe javen qe vjen te shkoje ne parlament dhe do te kete ato karakteristika te cilat une i paraqita para grupit parlamentar dhe pjeserisht dhe ketu para jush.
A ka parashikuar qeveria se kur do jepet kesti i dyte i ish te perndjekurve?
Do ta marre cdo i perndjekurt politik. Ka filluar te shperndahet, vonesa e shkurter qe eshte vene re disa muaj me pare nuk ka pasur asnje lidhje me mungese fondesh, ka qene nje amendim i ri i ligjit. Amendim i ligjit i cili percaktoi si detyrim dhenien me perparesi te kestit te dyte personave me moshe mbi 65 vjec dhe dhenies se shumes se tere personave me moshe mbi 82 vjec ne mos gaboj. Ligji ka qene ne zbatim, nje muaj me pare perfunduan se marri kestin e dyte personat me moshe mbi 65 vjec dhe tani jane shpallur mbi 200 emra te atyre me moshe ne 65 vjec, ky eshte proces ne vazhdim i pa nderprere dhe i tille do jete, do te kompletohet ne afatin ligjor i cili eshte vitin 2017.