Kur ndriconte edhe Maria
Ne perkujtim te 100-vjetorit te lindjes se Marie Krajes nje nder solistet e para te Teatrit te Operas dhe Baletit Arkivi Qendror i Filmit neser shfaq nje dokumentar mbi jeten e saj artistike produksion i TVSH-se. Marie Kraja eshte emblematike ne historiografine e klasikes shqiptare duke shenuar nje nga pervojat me te gjalle ne kulturen tone dale nga plejada e viteve 30. Diplomuar per kanto ajo kreu Konservatorin e Gracit ne Austri ne vitet 30-34 kulm kur shqiptaret njohen zenitin e mendimit dhe ndricimit kulturor
Ne perkujtim te 100-vjetorit te lindjes se Marie Krajes nje nder solistet e para te Teatrit te Operas dhe Baletit Arkivi Qendror i Filmit neser shfaq nje dokumentar mbi jeten e saj artistike produksion i TVSH-se. Marie Kraja eshte emblematike ne historiografine e klasikes shqiptare duke shenuar nje nga pervojat me te gjalle ne kulturen tone dale nga plejada e viteve lsquo30. Diplomuar per kanto ajo kreu konservatorin e Gracit ne Austri ne vitet lsquo30-lsquo34 kulm kur shqiptaret njohen zenitin e mendimit dhe ndricimit kulturor. E lindur ne Zare te Dalmacise ne shtator 1911 familja e saj vendoset ne Shkoder kur ajo ishte 6 vjece. Ndersa aktiviteti i saj koncertal nis me 1934 se bashku me pianistin Tonin Guraziu ne nje koncert qe kane dhene ne Tirane. Para ketij koncerti Maria kishte marre pjese ne Mbremjen e kombeve ne Vjene ku kishte perfaqesuar Shqiperine me interpretimet e dy kengeve popullore O bilbil i mjeri bilbil dhe Cilni ju moj lule cilni. Mbas perfundimit te studimeve kthehet ne Shqiperi me 1938 ku dhe fillon nje aktivitet te dendur koncertal. Punon si mesuese muzike ne Institutin Nena Mbretereshe. Punon prane Radio Tiranes dhe Liceut Artistik me 1946 me pas ne ILA dhe TOB ku ka kenduar qe ne premieren e pare te ketij institucioni. Edhe pse me nje jete artistike te pasur ne skenat e Italise Austrise Gjermanise etj karriera e saj lidhet ngushte me gjithcka qe ndodhi ne muziken shqiptare. Me themelimin e TOB Marie Kraja behet nder solistet e para. Se bashku me plejaden e pare te kengetareve shqiptare Tefta Tashko Koco Kristaq Antoniu Mihal Ciko Jorgjie Truja etj. Marie Kraja interpreton ne rolet kryesore te veprave te para operistike shqiptare si Mrika Lulja e Kujtimit si dhe te nje sere veprash te huaja si Rusalka Ivan Susain Nusja e shitur La Traviata Jollanda Dasma e Figaros etj. Pervec roleve operistike pjese e repertorit te saj jane dhe shume arie romanca pjese koncertore si dhe mbi 300 kenge popullore sidomos ato te veriut. Repertori i saj i kengeve popullore perfshinte traditen mbareshqiptare te kenges popullore qytetare duke filluar me kenget e qyteteve Peje Gjakove Shkoder Korce Berat Elbasan Tirane etj. Nder kenget popullore te kenduara nga Marie Kraja permendim Cila syte me te pa Dola ne penxhere Marshalla bukurise sate etj. I gjithe ky repertor u realizua ne qindra koncerte brenda dhe jashte Shqiperise ne Kine Kore Gjermani Itali Cekosllovaki Hungari Bullgari Bashkimin Sovjetik etj dhe nje pjese e tij eshte i dokumentuar ne fondin muzikor te Radio Televizionit shqiptar. Regjistrimin e pare te kenges popullore e ka bere ne pllaka gramafoni ne vitin 1940 me kengen Cilni ju moj lule.
Sa i perket aktivitetit pedagogjik nis qe me krijimin e shkollave te para te muzikes ne Shqiperi Liceu Artistik Jordan Misja ne Tirane ne vitin 1946 dhe Konservatorit Shteteror te Tiranes ne 1962 dhe vazhdoi deri ne fund te jetes pavaresisht nga dalja e saj ne pension ne vitin 1966. Per meritat e saj si artiste dhe mesuese Maria Kraja u nderua me cmime medalje dhe tituj te ndryshem. Eumlshte Artiste e Popullit mban Urdhrin Naim Frasheri te klasit te pare medaljen Mjeshtre e Madhe e Punes dhe Laureate e Cmimit te Republikes se Klasit te Pare.