Kuvendi, skaner kandidatëve të Gjykatës së Lartë

Halimi: Kriteret e PD-së për gjyqtarët rritin besimin tek drejtësia

Rregullat e reja pr przgjedhjen e kandidatve pr Gjykatn e Lart dhe at Kushtetuese jan mnyra m e mir pr nj gjyqtar profesional dhe t paanshm. Kshtu mendon deputeti i Partis Demokratike, Eduard Halimi. N nj intervist pr “standard” ai shpjegon se kjo procedur, trsisht e ngjashme me at t Senatit amerikan, do t rrit besimin e publikut tek drejtsia. Halimi jep vlersimin edhe pr prgatitjen profesionale t kandidatit t par, Medi Bici, i cili i sht prgjigjur tashm pyetsorit t ligjvnsve socialist e demokrat. Mes emrave t gjyqtarve q promovohen, mungojn ata t Shkolls s Magjistraturs. Halimi e sheh si jo pozitiv kt fakt, madje pohon se nj numr i konsiderueshm gjyqtarsh q kan prfunduar Shkolln e Magjistraturs dhe nuk jan prfshir n debate politike, kan absolutisht t drejt t din se prse nuk jan prfshir, qoft edhe nj her, n procesin e przgjedhjes.

Z. Halimi, Kuvendi nprmjet ndryshimit t rregullores ka
t mundur q publiku i gjer t njihet m mir me kandidatt pr antart e gjykatave kryesore n vend, si ajo e Lart dhe Gjykata Kushtetuese. Komisioni i Ligjeve ka filluar nj procedur t re t seancave dgjimore, t cilat po zgjatin deri n 3 or. Sa do t’i shrbej kjo rritjes s besueshmris s tij ndaj sistemit t drejtsis?

Ashtu si edhe mund ta dini, n t njjtn dit edhe n Senatin amerikan sht duke u zhvilluar i njjti proces pr dhnien e plqimit t nj dekreti presidencial pr emrim n Gjykatn Supreme t znj. Elena Kagan. Po t shihni n seancn e par dgjimore me znj. Kagan, prve pyetsorit q ajo i ishte prgjigjur me shkrim, u detyrua t’u prgjigjej antarve t komisionit pr rreth 8 or e gjysm. Dhe kjo ishte vetm seanca e par. Zhvillimi i ktyre seancave pa dyshim q do t jet jo vetm i dobishm pr publikun pr t msuar n mnyr transparente se kush jan kandidatt, por edhe pr gjith sistemin e drejtsis, pasi ajo q ne po kujdesemi t ndodh, sht trajtimi i plot i kandidatve nn parimin e transparencs, integritetit dhe eksperiencs profesionale.

sht evidente pr t gjith se besimi i qytetarve tek drejtsia sht n nj pik kritike, ndaj dhe ajo q sht m e rndsishmja n cilsit e nj kandidati, sht integriteti i tij.

Kandidati duhet t ket karakter t lart moral dhe t gzoj nj reputacion t prgjithshm pozitiv n komunitet pr ndershmri, pun dhe kujdes dhe mbi t gjitha paansi. Kandidati duhet t gzoj besueshmrin n publik se n rast se ai do t shkoj n Gjykatn e Lart apo Kushtetuese, do t gjykoj me nj prkushtim pr drejtsi t barabart para ligjit, t lir nga ansia, aftsia pr t vendosur pr shtje sipas ligjit, mirsjellja dhe sjellja civile, fleksibiliteti dhe prkushtimi.

Kjo sht arsyeja se prse PD n mnyr permanente gjat ktyre 5 vjetve ka ngulur kmb q n drejtsi duhet t ket njerz pa identitet politik. Pr Shkalln e Par dhe Apelin i ka krkuar KLD-s, q t ket vetm gjyqtar nga Shkolla e Magjistraturs, ndrsa n gjykatat m t larta, t mos ket individ q jan marr me politik gjat ktyre viteve apo t ken qen pjes e strukturave famkeqe t diktaturs.

Dhe n kt pik, un besoj se askush nuk mund t m thot mua dhe gjith kolegve t tjer se kriteri nuk do t sjell nj impakt t ri n besimin e publikut tek drejtsia, larg politiks dhe pro profesionalizimit.

Ju jeni njohur tashm me dosjen prkatse pr do kandidat t dekretuar nga Topi pr Gjykatn e Lart. Mund t jepni nj vlersim pr ann profesionale t tyre?

Pyetsori i formuar nga nj sr pyetjesh t bra nga kolegt, duke marr si model at t Senatit amerikan dhe prgjigjet e dhna prej tyre, me t cilat sht njohur dhe publiku, besoj se jan absolutisht t dobishme pr t njohur nga afr ann profesionale t ktyre kandidatve. Kjo, pasi ana profesionale sht pa dyshim e rndsishme. Ajo prfshin kompetencn intelektuale, gjykimin profesional dhe personal, aftsin shkruese dhe analitike te vendimeve, njohurin e s drejts dhe gjersin e eksperiencs profesionale, duke prfshir eksperiencn n salln e gjykimit dhe gjyq.

Ishte e rndsishme q deputett t mos votonin vetm me dy faqe t nj CV-je kandidati, por duke pasur nj dosje voluminoze me informacion voluminoz?

N t vrtet, nga 360 gjyqtar dhe rreth 300 prokuror n sistemin e drejtsis, numri i atyre q un nuk i njoh personalisht dhe profesionalisht, sht shum i vogl. Pa dyshim q edhe t tria kandidatt, pr vet postet e larta q kan mbajtur gjat ktyre viteve, i njoh n mnyr t mjaftueshme.

Do t jet seanca dgjimore ajo q do t nxjerr n pah edhe me qart ann e tyre profesionale, ndaj dhe un nuk do t doja t jepja ndonj konsiderat paraprake para ksaj seance.

Por, z. Bici e ka kryer ket seanc dhe ju e keni lexuar kt dosje...

Le t themi nj konsiderat personale n lidhje me ket kandidat, se deri n kt moment kriteri i z. Bici pr ann profesionale sht i knaqshm. Por seanca e votimit do t jet e hapur dhe deputett do t ken t drejtn edhe t shpjegojn votn e tyre, bazuar edhe n gjith informacionin q do t ken deri n ditn e marrjes s ktij vendimi.

Do t thot se ju do ta shpjegoni votn tuaj, ashtu si bt pr z. Kosta?

Pa dyshim q kjo sht m e pakta q mund t bj pr ata njerz q m kan votuar dhe m kan dhn mundsin t jem n Parlament.

A mund t ket nj mnyr pr t thithur edhe mendimin e publikut se cilt emra meritojn t vendosin pr drejtsin?

Procedura 8-javore e shqyrtimit t kandidatve n Komisionin e Ligjeve ka pasur si qllim mbledhjen e sa m shum informacioneve. Si nj procedure e re, ne jemi prqendruar n marrjen e informacioneve tek institucionet publike dhe organizatat e juristve, por nuk kemi prjashtuar n asnj rast marrjen e mendimit edhe t publikut, i cili, sigurisht, q sht i ftuar t kontribuoj me informacione.

A ju kan ardhur ndrkoh letra apo informacione nga publiku?

N dijenin time deri m sot nuk kan ardhur letra, por personalisht disa qytetar m kan drguar sms, t cilat sigurisht q nuk mund t jen pjes e procedurs zyrtare t komisionit. Por koh ka akoma.

Kur sht folur pr zgjedhjen e gjyqtarve t rinj, sht prmendur shpesh Shkolla e Magjistraturs. Por n propozimet pr antar t gjykatave mungojn emrat e dal nga kjo shkoll...

Nse flasim pr eksperienc profesionale, sigurisht q kriteri sht i certifikuar nga Shkolla e Magjistraturs pr t gjith ata student, t cilt me nj integritet t jashtzakonshm profesional jan pjes e sistemit pr m shum se 10 vjet.

N dijenin time, nj numr i konsiderueshm gjyqtarsh q kan prfunduar Shkolln e Magjistraturs dhe nuk jan prfshir n debate politike, kan absolutisht t drejt t din se prse nuk jan prfshir, qoft edhe nj her, n procesin e przgjedhjes. Kan qen magjistrat kto 10 vjet q kan rritur besimin e publikut tek drejtsia, por ata nuk po prfshihen n listat promovuese. M vjen keq edhe mua pr kt, por nuk besoj se kam nj prgjigje.