Lesi: Investimet në turizëm, Shqipëria pas tri vitesh, nga më të kërkuarit në Mesdhe

Intervista/ Zëvendësministri i Turizmit, Nikollë Lesi, tregon për ecurinë e sezonit turistik, investimet dhe pritshmërinë për të ardhmen

A e ka menduar ndokush se Shqipria n pak vite do t jet nga vendet m t krkuara n rajonin e Mesdheut pr sa i prket turizmit? Nikoll Lesi, zvendsministri i Turizmit, sht shum optimist n tezn e tij se investimet q po kryhen n sektorin e turizmit, do ta kthejn Shqiprin n vendin e preferuar t turistve t huaj. Duke qen se vendi yn ka resurse turistike q pak vende i ofrojn, mjaftojn investimet e duhura dhe bregdeti yn mund t ofroj parajsn. N nj intervist dhn pr gazetn “standard”, numri dy i turizmit vlerson investimet q po kryhen n sektorin e turizmit, t cilat shkojn n miliarda dollar, po ashtu investimet n infrastruktur n zonat turistike dhe shpreh bindjen se projektet e mdha q po realizohen, do ta kthejn vendin ton n nj perl t Mesdheut. Z. Lesi prmendi investimet n Durrs n Gjirin e Lalzit, ku po gjen zbatim nj projekt diku tek 2.3 miliard dollar, nga m t fuqishmit n gjith rajonin e Adriatikut. Sipas tij, ky projekt dhe t tjera n shuma t mdha dhjetra milion euro, t cilat jan n proces, do t japin efektin e duhur, i cili gjithsesi nuk ndodh n nj dit. “Mund t them me bindje se pr afro tre vite Shqipria do t jet nj vend nga m t krkuarit n rajonin e Mesdheut”, - thekson Lesi n intervistn dhn pr “standard”. Zvendsministri i Turizmit e vlerson pozitivisht sezonin turistik t ktij viti, i cili ka shtuar ndjeshm numrin e pushuesve, duke shnuar risi n ardhjen e turistve edhe nga Serbia. Por turistt nga Kosova dhe Maqedonia srish mbajn pjesn e luanit, pr sa i prket numrit t prgjithshm t pushuesve. Por kur vjen shtja tek problemet q shqetsojn turizmin, zvendsministri Lesi flet pa dorashka, ashtu si sht msuar t’i thot gjrat hapur. Lesi pranon se shqetsuese mbetet ndotja e ambientit, sipas tij, pastrtia e plazheve krkon masa shum t rrepta, q gjithsesi jan jasht kompetencave t ministris s tij. Lesi gjithashtu thekson se fushatat promovuese t turizmit duhen
n nj frym tjetr dhe se duhen m shum fonde n dispozicion t ministris n marketingun dhe promovimin e turizmit jasht vendit. Lidhur me njsit akomoduse Lesi pranon se ato jan t mjaftueshme dhe kan nj zhvillim, po ashtu dhe cilsia e ushqimeve sht pr t’u vlersuar, por kur bhet fjal pr cilsin e shrbimit, ai pranon se n kt pik kultura sht e mangt. Madje, pr t “edukuar” personelin e ktyre njsive akomoduese, ai propozon q ministria t’u heq licencat kur shrbimi ndaj klientve sht i mangt.

Zoti zvendsministr, sezoni turistik sht tashm n kulmin e tij. Ju si ministri, nga t dhnat q dispononi, si e vlersoni ecurin e deritanishme t ktij sezoni?

-N nivel shume t mir, ndonse ka ende probleme q jan udhs pr t’i zgjidhur s, fjala vjen, pastrtia e plazheve dhe e zonave turistike q n disa zona ka nevoj pr masa t rrepta. Por duhet t bjm nj sqarim q n fillim: pastrtia apo ndotja e mjedisit, si plehrat etj. nuk jan n kompetenc t ministris ton, por e Ministris s Mjedisit. E bra kt sqarim q n fillim se na thon: “’bni ju t Turizmit pr plehrat!?” Nuk e thash q topin ta pasoj n fushn e tyre, por seriozisht q n kt drejtim pr pastrtin duhen ndrmarr hapa drastik. E theksoj prap: masa t rrepta, pasi nuk mund t konceptohet nj turizm me plehra rrugs!

A ka m shume turist t huaj apo nga pjesa nga shqiptart jasht kufijve?

-Turizmi nga Kosova dhe Maqedonia mbetet pothuaj me ato shifra t vitit t kaluar, por sht rritur shum numri i turistve joshqiptar, pra turistve t huaj. Kjo tregon q po bhemi vend i krkuar, qoft pr plazhet, por edhe pr turizmin kulturor. sht Apolonia n Fier, Amfiteatri i Durrsit, Gjirokastra, Berati, Kora, Shkodra dhe memoriali i Sknderbeut n Lezh, pa harruar plot pika npr Atdhe. Por n mnyr t veant Amfiteatri antik i Butrintit sht nj prrall e pajetuar ndonjher n Shqipri nga turistt e huaj, t cilt vijn pr her t par. Mrekullohen kur e vizitojn, ashtu sikurse dhe ne, shqiptart, q e kemi vizituar disa her prsri habitemi nga bukuria e lashtsia e Butrintit.

Nj vmendje e veant u sht kushtuar investimeve n infrastruktur, kryesisht n rrugt q t ojn drejt bregdetit. A ka pika turistike ku ende mbetet problem infrastruktura rrugore?

-Investimet n rrugt kombtare dhe sidomos drejt bregdetit jan nj krenari dhe nj veprim q nxit turizmin. Ndrsa ka edhe pak pika turistike t cilat jan n projekt dhe mendoj se brenda vitit 2011 gjithka do t jet e zgjidhur n kt drejtim.

N vitin e kaluar hapja e rrugs Durrs - Kuks shtoi ndjeshm numrin e turistve, pasi shqiptart nga Kosova, ve pushimeve, kalonin edhe fundjavn n Shqipri. A pritet q numri m i madh i turistve gjat ktij viti t vij srish nga Kosova?

- Po. Por nj gj tjetr vihet re kt vit: rritja e numrit t turistve nga Maqedonia dhe Serbia.

Prve turizmit bregdetar, q sht i preferuar, far ofron Shqipria nprmjet turizmit malor, kulturor, fetar etj? far investimesh jan
nga ministria pr t trhequr turistt n kto drejtime?

-Ministria e Turizmit ka ndrtuar nj strategji pr thithjen e turistve, e cila konsiston q nuk bazohemi vetm n sezonin veror, ku duhet pranuar se sht piku i numrit t turistve, porse punohet pr nj turizm gjithvjetor. N kt sens sipas statistikave realiste, kemi nj numr turistsh gjithnj e m t shumt n numr, t cilt vijn edhe gjat muajve t cilt nuk jan brenda sezonit veror e ku nj vend t veant z turizmi kulturor. Jan t shumta parqet arkeologjike dhe zona t tjera n kt fush, t cilat kan zgjuar interesin e turistve t huaj. Natyrisht q nuk sht harruar turizmi malor, ndonse n kt drejtim ka nevoj pr m tepr investime n infrastruktur. Por nuk duhet harruar edhe turizmi fetar, ka prfshin vizita n vendet e shenjta t komuniteteve t ndryshme fetare. N kt drejtim kemi nj ofert bashkpunimi nga Selia e Shenjt (Vatikani) pr nnshkrimin e nj marrveshjeje bashkpunimi n kt drejtim pr t’i shfrytzuar vendet fetare edhe si pika turistike pr vendasit dhe turistt e huaj.

A ka dhn efekt promovimi q u ka
ministria resurseve turistike n vendin ton n fushatat promovuese ktu dhe jasht vendit? Ju vet, si numri dy i turizmit, keni paraqitur n Gjermani, Rusi, Kosov kto resurse. A sht
e mundur t thithen sa m shum turist nga kto vende?

-Vrej q kemi nevoje pr ta ndryshuar mnyrn e puns si ministri apo Agjencia Kombtare e Turizmit q prgjigjet direkt pr promovimin. Nuk mund t vazhdohet m tej me nj mnyr t dal jasht kohe. Natyrisht, ky sht mendimi im personal, t cilin e kam shprehur hapur n takimet me ministrin dhe instancat e tjera vendimmarrse. Tashm konkurrenca sht
edhe m e egr n fushn e turizmit e natyrisht n rajonin ton ku jan shtete t fuqishme n kt drejtim si Kroacia, Mali i Zi dhe Greqia, pa harruar Italin. Natyrisht q prve nj mnyre t re promovuese ka nevoj t domosdoshme pr fonde marketingu. Nuk mundet me kt sasi leksh q akordohet t futesh n tregjet e mdha si Gjermania, Rusia apo vendet nordike vetm me fjal q nga Tirana! Duhet reklama dhe promovime dhe atje n kto shtete. N Gjermani jemi pak m mir, por n Rusi q sht nj treg 34 milion turistsh, n nj vit jemi akoma n nivelin zero. Mali i Zi, nj shtet m i vogl se vendi yn, kishte n Mosk reklama kudo n rrugt kryesore dhe n televizionet ruse. Isha n Rusi n kuadrin e nj vizite zyrtare dhe pata oferta pr nj linj ajrore direkte Mosk - Tiran n mnyr q turistet rus t vijn direkt e jo n udh t trthorta. Por ka nevoj pr vendimmarrje tjetr, m lart se un, ndonse un e kam dhn mendimin tim me shkrim e publikisht. Neve na intereson t vijn sa m shum turist n Shqipri, pasi jan para n buxhetin e atyre q i presin, por edhe nj mnyr reklamimi e vendit ton. Natyrisht q nse flas kshtu, nuk do t thot se nuk punohet n kt sens, porse dua e duhet m tepr, pasi gjithnj jemi n krkim pr forma t reja promovuese, t cilat lidhen edhe me infrastrukturn, e cila vitet e fundit ka evoluar shum, duke u
m trheqse pr turistet. E prsris se kemi nj vend q gjithnj po krkohet, por disa mekanizma t ndryshkur n kt fush duhen t “vajisen” ose t largohen. E kam thn disa her n ministri, por her tjetr nse nuk rregullohet mnyra promovuese ose marketingu, ather do t m lind e drejta t flas m egr. Mua nuk m duhet karrigia provizore e zvendsministrit q mbuloj turizmin dhe sa pr t marr rrogn. Me duhet vendi im q t zhvillohet e t jet i krkuar nga turistt. Ndaj, brtas her pas here!

Nga informacioni q disponon ministria juaj, ka vendi yn kapacitete t mjaftueshme pr akomodimin e turistve, duke menduar se ju parashikoni rritjen e numrit t tyre? A afrojn njsit akomoduese kushtet e nj turizmi me standarde dhe a sht Shqipria nj vend konkurrues n mimet e shrbimit t turizmit ?

-Ka standarde t pranueshme akomodimi, por nse pyesni n lidhje me turizmin elitar mund t them se akoma jo n at nivel q ka rajoni. Por ka dy vite q projektet pr resorte dhe hotele me kapacitete konkurruese jan duke u ndrtuar. Mos harroni se duhen vite t hidhen qindra milion euro n turizm. N Durrs n Gjirin e Lalzit po gjen zbatim nj projekt diku tek 2.3 miliard dollar q sht shum i fuqishm n gjith rajonin e Adriatikut. Apo projekte t tjera n shuma t mdha dhjetra milion euro, t cilt jan n proces, por duhet t mirkuptohemi se nuk bhen gjrat brenda dits. Mund t them me bindje se pr afro tre vite Shqipria do t jet nj vend nga m t krkuarit n rajonin e Mesdheut. Ka nevoj q ligji nga 35 vjet t kaloj n 99 vjet pr ata q duan t marrin koncesione n fushn e turizmit. Jemi n fazn e ndryshimit t ligjit pr turizmin dhe do ta krkoj me kmbngulje nj gj t till. Por kam vn re kta muaj se akoma vuajm shum si Shqipri n kulturn e shrbimit nga turistit. Nuk jan t pakta rastet q kemi konstatuar se shrbimi hotelier apo n ushqim vuan, jo nga cilsia, por nga mnyra se si serviret. Po t tregoj nj rast q ka ndodhur n Himar n korrik. N nj hotel, dy turist nga Prizreni kishin shkuar pr t fjetur nj nat, t nesrmen n mngjes, si sht rregulli, turisti e ka t paguar mngjesin dhe i krkojn kamerierit q t’u shrbej. E dini prgjigjen e kamerierit? Ja po jua them un, pasi tashm sht
si anekdot: “Merreni vet mngjesin tek kuzhinieri, se kam dy dit q nuk flas me at, se jemi zn me grushte!” Natyrisht q rast sporadik, por sht skandaloze se si shrbehet n disa hotele e restorante. Ndaj, duhet edukat e kultur shrbimi, e cila vendoset nga vet pronart e personali i shrbimit, por nse nuk e kan, ather duhet q Ministria e Turizmit “t’ua rregulloj kt munges kulture me heqje licence apo gjob”. Nuk e kemi ende n ligj, por do ta vendosim.