Lindja e Mesme vë në alarm ekonominë botërore
Nga Kristal Hykaj
Sot problemi më i madh që perëndimi po përballet nuk është heqja e Bashar al-Asadit nga posti i tij, por rritja dhe ringjallja e ekonomisë amerikane dhe Evropës Perëndimore. Ne jemi dëshmitarë në kohë reale për formimin e botës, policentrizmin post-amerikan. Lindja e Mesme ka sasinë më të madhe të konflikteve në botë sot, ndërsa deri kohët e fundit, këto mosmarrëveshje mbetën të fshehur nën regjimet autoritare vendore, sot, pas revolucioneve arabe të vitit 2011, ato janë bërë të dukshme. Logjikisht, këto mosmarrëveshje dhe probleme kërkojnë një qasje sistematike dhe një zgjidhje që do të ndihmojë për të ruajtur unitetin dhe integritetin territorial të vendeve të ndryshme në Lindjen e Mesme. Kjo mund të sjellë destabilizim të qartë jo vetëm në Siri, por edhe për vendet e tjera në rajon.
Është e qartë se SHBA dhe partnerët e saj të vegjël janë duke u përpjekur për të përdorur krizën siriane për të mbajtur pozitat e tyre në sistemin global dhe njëkohësisht për të dobësuar kreditorin e tyre dhe rivalin kryesor, Pekinin, të cilët janë shumë të alarmuar për gjendjen, megjithatë, dihet se një sulm ndaj Damaskut është një goditje për pozicionet e Teheranit, një aleat strategjik për Sirinë, dhe një përpjekje për të shfarosur naftën iraniane nga Kina. Një skenar i tillë do të ndihmojë SHBA-në për të përmbushur objektivin e saj kryesor – për të frenuar zgjerimin ‘kinez’ në Azi dhe Paqësor. E gjithë kjo çon në një mbingarkesë të qartë – në terma financiare, ekonomike dhe fizike. Ekspertët amerikanë paralajmërojnë se pjesëmarrja e drejtpërdrejtë në konfliktin sirian mund të jetë shumë e kushtueshme në rast se ajo dëshmon të jetë e gjatë.
Pasiguria lidhur me zgjidhjen ‘siriane’ dhe paralelet e pashmangshme historike, do të mund të ndikojnë veprimet e Amerikës në rajon. Ne nuk mund të harrojmë se në vitin 2003, George Bush Junior, i fiksuar me idenë e shkatërrimit të armëve të Irakut të shkatërrimit në masë, i ka bërë një nder me të vërtetë fantastik Teheranit duke zgjidhur problemin e ‘mallkuar’ të Sadam Huseinit për Iranin. Dhe sot nuk është një pyetje e re e një proporcioni Hamletian, ku mund të ndodhë se Irani do të përfitojë nga rrënimi i sistemit politik të grisur i ‘monarkive të naftës’ në Gjirin Persik.
Problemi kryesor që mund të kryqëzojë ekonominë është fakti se Kina është bashkuar me Rusinë në kundërshtimin për sulme ushtarake në Siri, duke thënë se ata do të rrisin çmimet e naftës dhe të krijojnë një rënie ekonomike.
Ndërhyrja kineze erdhi në mbledhjen e liderëve të G20 në Shën Petersburg në një samit ku u dominua nga Siria. Realiteti është se fati i ekonomisë botërore është i ndërthurur në mënyrë të pazgjidhshme me rrezikun e një alarmi për luftë në Lindjen e Mesme.
Në shenjë të tensioneve para samitit, Putin e quajti Sekretarin Amerikan të Shtetit një gënjeshtar që pretendon se Al-Kaida nuk ka pasur një prani të rëndësishme në Siri. Ai tha se nëse SHBA bombardon Sirinë, mund të çojë në sulme shumë të rrezikshme për reaktorët bërthamorë siriane.
Udhëheqësit e BE kanë shprehur shqetësim në ritmin që ka marrë ky problem botëror. Presidenti i Komisionit Evropian, José Manuel Barroso, dha konsensusin në bashkësinë ndërkombëtare mbi idenë se ishte e nevojshme që për Sirinë duhet të përqendrim për ti dhënë një zgjidhje politike.
*Pedagog i Makroekonomisë, Fakulteti Ekonomik i Tiranës