Lufta e drithërave. Tani bota ka uri

Në Egjipt, 12 mijë njerëz janë arrestuar, sepse shisnin miell në treg të zi. Në Filipine, e përfshirë nga paniku për një krizë të rëndë ushqimesh, qeveria kërcënon se do të dënojë me burg të përjetshëm të gjithë ata që blejnë oriz dhe e rishesin me çmim më të shtrenjtë. Kudo, nga Afrika në Pakistan, nga Tajlanda në Meksikë, drithërat, ari i ri i fushave, mbrohen si një e mirë e vlefshme: në pritje të të korrave, terrenet ruhen nga roja të armatosura. Deri dje, në Perëndimin e pasur, të gjithë janë shqetësuar vetëm për çmimet e naftës. Sigurisht, vazhdonte të rritej edhe çmimi i bukës dhe makaronave, por ushqimi zë vetëm 15-18 për qind të bilancit të një familjeje evropiane (10-14 për qind në ato amerikane). Tani, krejt papritur, zbulohet se dyfishimi i çmimit të grurit, misrit, orizit dhe sojës, po trondit botën: Shtete që besonin se e kishin mundur urinë, rikthehen në gjendjen e disa dekadave më parë. Organizata Botërore e Ushqimit, denoncon se në Afrikë, Azi dhe Amerikën Latine, 36 vende rrezikojnë luftën civile. Janë vende shumë të varfra, në të cilat njerëzit shpenzojnë më shumë se gjysmën e të ardhurave të tyre, shpesh dy të tretat, për t‘u ushqyer. Në shumë raste, nga Haiti në Kenia, kanë shpërthyer edhe revolta të ashpra e madje të përgjakura. Qeveritë reagojnë me masa policore dhe me bllokimin e eksportit çka edhe po dëmton tregtinë ndërkombëtare në një periudhë të trazuar edhe më herët nga kriza e kredive dhe nga stuhitë valutore: Kina dhe Vietnami, prodhues të mëdhenj të orizit, kanë vendosur të kufizojnë shitjet jashtë vendit. Rusia ka bllokuar për 60 ditë eksportin e drithit. Argjentina, takson gjithnjë e më shumë eksportet e produkteve të saj bujqësore në përpjekje që të bllokojë rritjen e çmimeve në tregjet e brendshme. E pra, shumëkush besonte se e ke ishte zgjidhur një herë e mirë çështjen e varfërisë dhe ishte zhdukur të paktën uria, por ndërkohë në botë, ka ende 1 milion njerëz të kequshqyer. Në plot 15 vite, që nga 1990-a e deri në mesin e kësaj dekade, numri i tyre kishte rënë ndjeshëm me plot 278 milionë. Një tendencë pozitive që dukej e destinuar të zgjaste. Uria nuk konsiderohej më pasojë e mungesës së ushqimeve, por paaftësi e shpërndarjes së ndihmave për të varfrit e botës: depozitat në fakt ishin plot, aq sa ekonomisti dhe mbajtësi i çmimit "Nobel", Amartja Sen, mund të pretendonte se duke i vënë njëri pranë tjetrit, thasët e miellit dhe orizit të rezervës shtetërore indiane, do të mbulonin tërë distancën vajtje-ardhje mes Tokës dhe Hënës. Por, sot, ato rezerva janë pakësuar dhe India, fuqi e re e industrisë dhe shërbimeve informatike, vëzhgon qiellin me frymën pezull: pas ndonjë jave, vjen koha e korrjeve që duhet edhe të zbusë urinë e 1 miliardë e 100 milionë personave. Por, ndryshimet e klimës po e trazojnë këtë cikël. Nëse kushtet e motit do të jenë si ato të 2002-it, të korrat mund të reduktohen deri në masën 20 për qind: 30 milionë tonelata grurë më pak. Do të ishte një katastrofë. Siç thuhet në fakt, rezervat janë në minimum dhe tregjet në këtë moment janë braktisur nga prodhuesit e mëdhenj. Autoritetet indiane dridhen dhe pendohen për mungesën e vizionit të tyre. Dhe nuk janë të vetmet: pas revolucionit të gjelbër të viteve ‘70 që dyfishoi rendimentin e fushave, në tërë vendet e botës së tretë, prodhimi mbeti në vend numëro. Faji i qeverive, por edhe i agjencive ndërkombëtare që reshtën së promovuari investimet në zhvillimin e bujqësisë. Kur konsumi filloi të rritej, për shkak të biokarburanteve pak të kushtueshme dhe që prodhohen nga drithërat, nuk mbeti zgjidhje tjetër veçse të prekeshin rezervat strategjike. Ndërkohë, shtohet gjithnjë e më shumë zemërimi i popullatës. E Banka Botërore paralajmëron se fenomeni i rritjes së çmimeve do të vazhdojë për disa vite. Do të ketë rritje deri në fund të 2009-ës dhe më pas, ato do të stabilizohen. Por, kthimi në normalitet nuk do të mund të arrihet para 2015-ës. Por ndërkohë, mund të harrohen çmimet e ulëta të 30 viteve të fundit. Në planin afatshkurtër, në mënyrë krejt paradoksale, shpresohet te recensioni amerikan: duke ngadalësuar rritjen e ekonomisë botërore, në përfundim mund edhe të frenohet bumi i kërkesës për ushqim të Azisë. Por në anën tjetër është edhe shtysa për absorbimin e vëllimeve në rritje të drithit për prodhimin e biokarburanteve: një fenomen që nuk do të ndalet edhe pse amerikanët po e kuptojnë se etanoli redukton si varësinë energjetike të SHBA-së, por ka edhe pasoja negative mbi ambientin, mbi të gjitha për shkak të absorbimit të madh të burimeve hidrike. Në përfundim, rikthehet domosdoshmëria për të rritur prodhimet e drithit. Por terrene të kultivueshme, nëpër botë, nuk kanë mbetur shumë. Për këtë arsye, presidenti i Bankës Botërore, Robert Zoellick, u kërkon vendeve më të goditura të nisin një revolucion të ri, të gjelbër, që do të jetë në gjendje të rrisë në mënyrë domethënëse prodhimin. Por, ky është një lajm i mirë për mbështetësit e OMGJ-ve. Deri këtu, bota është e ndarë në dysh. Evropa kundërshton përhapjen e tyre. Por ndërkohë, uria forcohet dhe industria kimike përgatit molekula të gjeneratës së dytë, në gjendje të rrisin drithërat edhe në kushte thatësire. Pra, gjithçka ndryshon.