E Shtunë, 31 Tetor 2026

Masakra e Tivarit

Ditt e fundit Kryeministri i Shqipris, Zoti Sali Berisha, i krkoi ish-Presidentit dhe diktatorit t fundit t komunizmit n Shqipri, zotit Ramiz Alia, q t "prgjigjet pr masakrn e (shqiptarve) n Tivar" dhe bri thirrje gjithashtu q "Parlamenti t qndroj pr masakrn e Tivarit". Kryeministri Berisha tha gjithashtu se e gjith kjo masakr “sht
m dijenin dhe miratimin e tij (Alis)”. Zoti Alia, nga ana e tij, pasi ironizoi Kryeministrin Berisha, n vend q t shprehte keqardhjen e tij t thell pr kt tragjedi kombtare, si do t bnte do njeri i dhimbshm n nj rast t till, tha duke iu prgjigjur zotit Berisha se "kjo ishte nj ngjarje e rnd pr kosovart dhe le t prgjigjn vet ata ose m mir serbt q e organizuan". T prgjigjn vet "kosovart", thot zoti Alia, sikur ata e kryen masakrn e Tivarit. far paprgjegjsie, personale, morale dhe kombtare. E prshndes Kryeministrin Berisha q e ngriti kt shtja n kt koh, pasi t paktn kjo tragjedi tani sillet rishtas n kujtesn ton dhe shpresojm q debati t oj n hulumtime nga historian t t gjitha trevave shqiptare, pr t zbuluar t vrtetn dhe pr t hedhur posht pretendimet e historiografis komuniste pr kt dhe tragjedi t tjera t kombit ton, t kryera dhe t fshehura nga komunist shqiptar dhe bashkpuntort e tyre serbo-malazez.

Masakra e mijra shqiptarve t pafajshm n Tivar n vitin 1945 mund t jet nj ndr krimet m t mdha t Lufts s Dyt Botrore, jo vetm n Ballkan, por edhe n Evrop - por pr shqiptart kjo masakr mund t klasifikohet si nj ndr katastrofat m t mdha kombtare. Megjithse hollsit e ksaj masakre mbeten qllimisht ende sekrete, nj gj sht e sigurt: se mijra shqiptar t pafajshm u tradhtuan, u vran e u masakruan nga kriminel t Partis Komuniste serbo-malazeze me dijenin dhe bashkpunimin e shokve t tyre t Partis Komunist Shqiptare.

Pr shqiptart, masakra e Tivarit proporcionalisht sht e njjt me masakrn e mijra polakve nga policia dhe forcat sovjetike t Stalinit m 1940. Qllimet e errta djallzore t komunistve stalinist sovjetik ishin t njjta me ato t komunistve shqiptar e serbo-malazez - d.m.th q t eliminohej do rezistenc ndaj komunizmit, duke bashkrenduar aktivitetet e tyre deri edhe n eliminimin n mas t atyre q kundrshtonin planet serbe pr shfarosjen e popullit shqiptar nga trojet e tyre. Edhe sovjetikt deri n rnien e komunizmit, ngulnin kmb rrejshm se oficert polak ishin vrar nga forcat naziste, duke ia hedhur fajin dikujt tjetr, tamam si bn sot Ramiz Alia dhe historiografia shqiptare n lidhje me masakrn e heronjve shqiptar n Tivar. Por besoj se ktu mbarojn t ngjashmet midis ktyre dy masakrave, pasi polakt, ndryshe nga shqiptart, nuk kan pushuar kurr, gjat komunizmit, por sidomos n periudhn pas komunizmit, pr t zbuluar t vrtetn dhe pr t nderuar n mnyr t denj heronjt e tyre t vrar nga forcat sovjetike.

Qllimi i ktyre rreshtave nuk sht q t futem n histori pr t zbuluar hollsit e masakrs s Tivarit, pasi nuk jam kompetent pr nj gj t till dhe nuk kam burimet e nevojshme. Por, ajo q do t dshiroja, sht t'i bj thirrje opinionit publik shqiptar, q t ushtroj presion ndaj organeve kompetente, si n Shqipri ashtu edhe n Kosov, q masakra e Tivarit, si edhe masakrat e tjera gjat regjimit enverist n Shqipri dhe ato t serbve n Kosov e trojet e tjera shqiptare n ish-Jugosllavi, t mos trajtohen m si nj tabu pr t cilat nuk duhet folur.

Q media shqiptare, organet shtetrore dhe akademit n trojet tona n Ballkan, t mos e trajtojn m masakrn e Tivarit si edhe masakrat n amri dhe ato t periudhs komuniste n Shqipri si shtje t ndaluara. N qoft se bhet thirrje pr hapjen e kutive, un bj thirrje pr zbulimin dhe hapjen e varrezave n mas n t gjith trojet shqiptare, duke prfshir edhe Tivarin. Megjithse historiografia komuniste dhe disa nga pjesmarrsit ende t gjall e shlyen nga historia zyrtare pr 50 vjet, masakra e Tivarit nuk sht zhdukur dhe nuk do t zhduket nga kujtesa historike e kombit shqiptar.

Si rrjedhim, sht e nevojshme q t msojm nga mnyra se si polakt vet dhe m von s bashku me rust e trajtuan masakrn e Kathynit. N periudhn e Glasnostit, u b e mundur q qeveria polak e Gjeneral Jaruzelskit t nnshkruante nj marrveshje me rust pr formimin e nj komisioni t prbashkt historik pr t
hetime n lidhje me subjektet dhe ngjarjet e censuruara nga historia plot turbullira midis dy vendeve. Presionet ndaj qeveris sovjetike, n at koh, u shtuan edhe m shum kur nj grup intelektualsh t dalluar polak u shkruan nj letr kolegve t tyre sovjetik, duke u krkuar atyre mundsin ose t drejtn pr t hyr n arkivat zyrtar sovjetik. M von ndodhn demonstrata n rrugt e Varshavs, duke ngulur kmb pr nj hetim zyrtar rreth masakrs n Kathyn. Nj ngjarje oi tek tjetra dhe si dihet sot, m n fund masakra e Kathynit njihet jo vetm nga rust e polakt, por nga e gjith bota, si nj ndr tragjedit e mdha t Lufts s Dyt Botror dhe n t vrtet, kjo zbardhje oi n prmirsimin e marrdhnieve midis dy vendeve.

Prandaj, nuk duhet t kemi frik nga transparenca dhe zbardhja e ktyre krimeve. Serbo-malazezt dhe bashkpuntort e tyre komunist shqiptar nuk mund t shikojn masakrn e Tivarit pa par veten e tyre n pasqyr. Kto krime nga pesha nuk jan aspak m t lehta s gjenocidi i kryer nga forcat hitleriane anemban Evrops. Prderisa shqiptart nuk arrijn njfar mirkuptimi t prbashkt rreth historis s tyre t vshtir nn komunizm, masakra e Tivarit dhe varrezat masive me eshtrat e kundrshtarve t regjimit komunist anemban trojeve tona n Ballkan do t vazhdojn t hedhin nj hije t zez mbi t ardhmen e kombit. Vrasjet n mas jan nj njoll e zez dhe tragjike n historin ton t paslufts, qofshin ato t kryera nga shqiptari kundr shqiptarit ose nga serbi apo greku kundr shqiptarve.

Nj zbardhje e plot dhe e besueshme e krimeve komuniste kundr shqiptarve n Ballkan do t onte n forcimin e marrdhnieve midis popujve t rajonit dhe n forcimin e shpress n radht e brezit t sotm dhe brezave t ardhshm t shqiptarve pr nj jet m t mir e m shpresdhnse pr veten dhe pr nj jet m miqsore me popujt q fati na i ka qitur komshinj.

Prulemi para atyre q humbn jetn n masakrn e Tivarit. I prjetshm qoft kujtimi i tyre!

Më shumë nga Analiza

Të gjitha ›