Matura dalin programet orientuese per Letersine
Shpallen programet orientuese per gjuhe-letersine lenden e pare qe do jepet provim ne Maturen Shteterore te ketij viti. Ministria e Arsimit ka perfunduar pergatitjen e ketyre programeve per 7 profile shkollash. Me ane te tyre maturantet do te mund te pergatiten me mire per pjeset qe do tu bien ne provim. Sipas specialisteve te MASH-it te gjitha pyetjet e testit do te jene brenda ketyre programeve. Gjate javes qe vjen programet orientuese do te shperndahen edhe ne shkolla ne menyre qe me to te njihen edhe mesuesit. Keta te fundit gjate muajit mars dhe prill do te bejne testime paraprake per
te provuar ne nivel jane maturantet. MASH-i ben me dije se jane gati edhe programet e orientuara per lenden e matematikes te cilat do te publikohen shume shpejt.
PROGRAM ORIENTUES PR PROVIMIN KOMBTAR T MATURS SHTETRORE SHKOLLA E MESME E PRGJITHSHME E PROFILIZUAR DREJTIMI NATYROR
Lenda e Letersise dhe e Gjuhes Shqipe ne permbyllje te arsimit parauniversitar eshte provim i detyruar per te gjithe nxenesit qe perfundojne shkollat e arsimit te mesem te pergjithshem te profilizuar drejtimi natyror. Provimi i letersise dhe i gjuhes shqipe per vitin shkollor 2010-2011 do te zhvillohet mbi bazen e nje programi orientues i cili ndihmon te gjithe nxenesit dhe mesuesit ne fazen parapergatitore. Programi orientues eshte hartuar duke u mbeshtetur ne
Programet e lendes se letersise dhe gjuhes shqipe klasa IX-XII
Katalogun e teksteve te miratuara nga MASH-i.
Kerkesa qe duhen pasur parasysh per testin e provimit te letersise dhe gjuhes shqipe
Lenda e Letersise dhe e Gjuhes Shqipe ne programin mesimor eshte dhene e integruar keshtu qe edhe ne testin lendor konceptet nga fusha te ndryshme te letersise dhe gjuhes shqipe do te jene te nderthurura organikisht.
Testi do te ndertohet ne menyre te tille ku te jene te perfshira te tri nivelet e veshtiresise niveli I niveli II dhe niveli III me peshat perkatese.
Konceptet njohurite dhe shprehite e fushave studimore.
Fragmenti ose fragmentet duhet te perzgjidhen nga veprat e plota te percaktuara ne program.
Ne pergatitjen per provimin e lendes se Letersise dhe Gjuhes Shqipe mesuesit dhe nxenesit nuk do te mbeshteten vetem ne fragmentin e dhene ne tekstet mesimore qe shkolla e tyre ka perzgjedhur. Ne praktiken e perditshme mesimore duhet te merret parasysh se
njohurite ne lenden e Letersise dhe Gjuhes Shqipe
aftesite e te studiuarit te tekstit poetik tregimtar eseistik e dramatik
qendrimet ndaj vlerave artistike te cilat fitohen dhe zbatohen duke punuar ne tekste/fragmente te shkeputura nga vepra letrare
Do te aplikohen ne tekste te tjera pra ne fragmente te perzgjedhura nga vepra e plote. Kjo do te thote qe gjate procesit mesimor do te punohet per pervetesimin e aftesive dhe teknikave zbuluese shpjeguese zbatuese analizuese sintetizuese dhe vleresuese. Keto aftesi dhe teknika nxenesit do ti demonstrojne dhe do ti zbatojne ne tekste poetike tregimtare eseistike e dramatike te punuara apo te papunuara me pare ne klase. Pra nxenes/i-ja duhet te punoje me vepren ne teresi dhe jo vetem me fragmentin e librit mesimor. Pesha e seciles linje te permbajtjes Duhet pasur parasysh fakti qe ne programet orientuese jane vendosur 50 e lendes mesimore duke ruajtur raportet e gjuhes dhe letersise ne kuadrin e programeve te letersise dhe gjuhes shqipe te shkollave te mesme te pergjithshme ku letersia ze 74
A. GJUHA SHQIPE Fushat qe do te perfshihen ne provim
Fushat eshtjet per secilen fushe
1. Leksikologji Fjaleformim fjalet e thjeshta te prejardhura te perbera te perngjitura Kuptimi i fjaleve Ngjyrimi emocional i fjaleve Sinonimet dhe antonimet Arkaizmat krahinorizmat huazimet fjalet e huaja neologjizmat
2. Morfosintakse Klasat e fjaleve pjeset e ligjerates Llojet e fjalive sipas kumtimit ndertimit kundervenies
3. Stilistike gjuhesore Mjetet morfologjike te shprehesise Shprehesia tingullore simbolizmi tingullor Figurat e sintakses poetike elipsa lakonizmi anafora rendi i gjymtyreve inversioni shkallezimi enumeracioni pyetja retorike Figura tingullore asonanca konsonanca aliteracioni Shprehesia tingullore ritmi rima strofa Organizimi teresor i nje teksti titulli paragrafi hyrja shtjellimi mbyllja
4. Te shkruarit Ese pershkruese Ese krahasuese Ese argumentuese
5. Drejtshkrim Shkrimi drejt i shkronjes se madhe Shkrimi drejt i fjaleve ne gjuhen shqipe Perdorimi drejt i shenjave te pikesimit
4
B. LETRSIA I.
Fushat
1. Folklor
2. Letersi shqipe
Rilindja
1912-1939
Bashkekohore
3. Letersi boterore
Antikiteti
Mesjeta
Rilindja evropiane
Romantizmi
Realizmi
Modernizmi i shek xx
II eshtjet kryesore
1. Periudhat llojet dhe gjinite letrare.
2. Idete temat dhe motivet ne nje veper letrare.
3. Tropet a Figurat e kuptimit metonimia sinekdoka. b Figurat e shprehjes metafora alegoria simboli krahasimi paralelizmi figurativ personifikimi epiteti antiteza hiperbola litota grotesku ironia.
Objektivat e vleresimit
Objektivat e vleresimit jane grupuar si me poshte Njohja te kuptuarit Nxenesi eshte i afte
1. te identifikoje thelbin e mjeteve letrare si gjuhen figurative dhe mjetet e metrikes
2. te identifikoje detaje apo paragrafe te vepres
3. te identifikoje figurat e stilistikes
4. te dalloje karakteristikat baze te nje vepre
5. te percaktoje specifikat e nje personazhi duke u bazuar ne ate cfare ai thote ne dialog monolog etj
6. te demonstroje nje te kuptuar te ideve te nje vepre apo fragmenti letrar.
Interpretimi kritik Nxenesi eshte i afte
7. te sintetizoje thelbin apo idene e vepres
8. te komentoje thelbin e gjuhes figurative te perdorur nga shkrimtari
9. te shpjegoje thelbin e nje karakteri nisur nga specifika te vepres
10. te komentoje perdorimin e mjeteve te stilistikes per krijimin e efekteve te caktuara ne veper
11. te shpjegoje se si zgjedhjet e efekteve nga ana e shkrimtarit ndikojne ne krijimin e atmosferes se pergjithshme te vepres.
Gjykimi dhe pergjigjja personale Nxenesi eshte i afte
12. te interpretoje nisur nga nje perspektive e caktuar qendrime dhe pozicione te hapura ose te nenkuptuara ne veper
13. te komunikoje nje pergjigje personale te ndjeshme dhe te arsyeshme ne lidhje me vepren e lexuar
14. te vleresoje ndikimin e shumekuptimesise nuancave dhe kompleksitetit brenda nje teksti letrar
15. te argumentoje rreth nje ceshtjeje te caktuar.
B. Te shkruarit Nxenesi eshte i afte
1. te komunikoje nje pergjigje te qarte te pershtatur me kerkesen dhe audiencen
2. te perdore dhe pershtate formen e te shkruarit per qellime dhe efekte specifike
3. te organizoje idete ne fjali paragrafe dhe tekst si nje i tere
4. te perdore si duhet shenjat e pikesimit te shkruaje sakte fjalet dhe te prezantoje nje pergjigje te qarte
1. te perdore struktura te sakta gramatikore dhe nje fjalor te gjere per te shprehur kuptimet me qartesi dhe saktesi.
Tabela e programit lendor per Letersine Shqipe dhe Boterore
AUTORI ME T CILIN DO T PUNOHET TEKSTET LETRARE MBI T CILAT DO T PUNOHET
POPULLI Epika Legjendare Kenga Martesa e Halilit Kenga Gjergj Elez Alia
JERONIM DE RADA Poema Serafina Topia
NAIM FRASHRI Poema Bageti e bujqesi
NDRE MJEDA Poema Andrra e jetes
GJERGJ FISHTA Nga vellimi poetik Mrizi i zanave Shqypnija
LASGUSH PORADECI Nga Vallja e Yjeve Trioleta Kroj i fshatit tone Syte e lumtur Balade Mbreteria e zemres Ku shtrohet vala Vallja e yjve
ERNEST KOLIQI Nga vellimi Tregtar flamujsh Tregtar flamujsh Kumbulla pertej murit Nga vellimi Hija e maleve Kercimtarja e Dukagjinit Kopshti
8
MITRUSH KUTELI Tregime dhe rrefenja Vjeshta e Xheladin Beut Nate vjeshte te trete Rine Katerineza
MIGJENI Vellimi poetik Vargjet e lira
Novelezat Proza e shkurter
DRITRO AGOLLI Vellimi poetik Pelegrini i vonuar
ISMAIL KADARE Vellimi poetik Ca pika shiu rane mbi qelq
ESKILI Tragjedia Koeforet
EURIPIDI Tragjedia Medea
DANTE ALIGIERI Nga Komedia Hyjnore Ferri
UILLIAM SHEKSPIR Tragjedia Makbeth
HONORE DE BALZAK Romani Evgjeni Grande
GUSTAV FLOBER Romani Zonja Bovari
FRANC KAFKA Romani Procesi
ALBER KAMY Romani I huaji
ERNEST HEMINGUEJ Novela Plaku dhe deti
PROGRAM ORIENTUES PR PROVIMIN KOMBTAR T MATURS SHTETRORE SHKOLLA E MESME E PRGJITHSHME E PROFILIZUAR DREJTIMI SHOQROR
Lenda e Letersise dhe e Gjuhes Shqipe ne permbyllje te arsimit parauniversitar eshte provim i detyruar per te gjithe nxenesit qe perfundojne shkollat e arsimit te mesem te pergjithshem te profilizuar drejtimi shoqeror. Provimi i letersise dhe i gjuhes shqipe per vitin shkollor 2010-2011 do te zhvillohet mbi bazen e nje programi orientues i cili ndihmon te gjithe nxenesit dhe mesuesit ne fazen parapergatitore. Programi orientues eshte hartuar duke u mbeshtetur ne
Programet e lendes se letersise dhe gjuhes shqipe klasa IX-XII
Katalogun e teksteve te miratuara nga MASH-i.
Kerkesa qe duhen pasur parasysh per testin e provimit te letersise dhe gjuhes shqipe
Lenda e letersise dhe gjuhes shqipe ne programin mesimor eshte dhene e integruar keshtu qe edhe ne testin lendor konceptet nga fusha te ndryshme te letersise dhe gjuhes shqipe do te jene te nderthurura organikisht.
Testi do te ndertohet ne menyre te tille ku te jene te perfshira te tri nivelet e veshtiresise niveli I niveli II dhe niveli III me peshat perkatese.
Konceptet njohurite dhe shprehite e fushave studimore.
Fragmenti ose fragmentet duhet te perzgjidhen nga veprat e plota te percaktuara ne program.
Ne pergatitjen per provimin e lendes se Letersise dhe Gjuhes shqipe mesuesit dhe nxenesit nuk do te mbeshteten vetem ne fragmentin e dhene ne tekstet mesimore qe shkolla e tyre ka perzgjedhur. Ne praktiken e perditshme mesimore duhet te merret parasysh se
Njohurite ne lenden e Letersise dhe Gjuhes Shqipe
Aftesite e te studiuarit te tekstit poetik tregimtar eseistik e dramatik
Qendrimet ndaj vlerave artistike te cilat fitohen dhe zbatohen duke punuar ne tekste/fragmente te shkeputura nga vepra letrare
Do te aplikohen ne tekste te tjera pra ne fragmente te perzgjedhura nga vepra e plote. Kjo do te thote qe gjate procesit mesimor do te punohet per pervetesimin e aftesive dhe teknikave zbuluese shpjeguese zbatuese analizuese sintetizuese dhe vleresuese. Keto aftesi dhe teknika nxenesit do ti demonstrojne dhe do ti zbatojne ne tekste poetike tregimtare eseistike e dramatike te punuara apo te papunuara me pare ne klase. Pra nxenes/i-ja duhet te punoje me vepren ne teresi dhe jo vetem me fragmentin e librit mesimor. Pesha e seciles linje te permbajtjes Duhet pasur parasysh fakti qe ne programet orientuese jane vendosur 50 e lendes mesimore duke ruajtur raportet e gjuhes dhe letersise ne kuadrin e programeve te letersise dhe gjuhes shqipe te shkollave te mesme te pergjithshme ku letersia ze 74
A. GJUHA SHQIPE Fushat qe do te perfshihen ne provim
Fushat eshtjet per secilen fushe
1. Leksikologji Fjaleformim fjalet e thjeshta te prejardhura te perbera te perngjitura Kuptimi i fjaleve Ngjyrimi emocional i fjaleve Sinonimet dhe antonimet Arkaizmat krahinorizmat huazimet fjalet e huaja neologjizmat
2. Morfosintakse Klasat e fjaleve pjeset e ligjerates Llojet e fjalive sipas kumtimit ndertimit kundervenies
3. Stilistike gjuhesore Mjetet morfologjike te shprehesise Shprehesia tingullore simbolizmi tingullor Figurat e sintakses poetike elipsa lakonizmi anafora rendi i gjymtyreve inversioni shkallezimi enumeracioni pyetja retorike Figura tingullore asonanca konsonanca aliteracioni Shprehesia tingullore ritmi rima strofa Organizimi teresor i nje teksti titulli paragrafi hyrja shtjellimi mbyllja
4. Te shkruarit Ese pershkruese Ese krahasuese Ese argumentuese
5. Drejtshkrim Shkrimi drejt i shkronjes se madhe Shkrimi drejt i fjaleve ne gjuhen shqipe Perdorimi drejt i shenjave te pikesimit
4
B. LETRSIA I.
Fushat
1. Folklor
2. Letersi shqipe
Rilindja
1912-1939
Bashkekohore
3. Letersi boterore
Antikiteti
Mesjeta
Rilindja evropiane
Romantizmi
Realizmi
Modernizmi i shek xx
II eshtjet kryesore
1. Periudhat llojet dhe gjinite letrare.
2. Idete temat dhe motivet ne nje veper letrare.
3. Tropet a Figurat e kuptimit metonimia sinekdoka. b Figurat e shprehjes metafora alegoria simboli krahasimi paralelizmi figurativ personifikimi epiteti antiteza hiperbola litota grotesku ironia.
Objektivat e vleresimit
Objektivat e vleresimit jane grupuar si me poshte Njohja te kuptuarit Nxenesi eshte i afte
1. te identifikoje thelbin e mjeteve letrare si gjuhen figurative dhe mjetet e metrikes
2. te identifikoje detaje apo paragrafe te vepres
3. te identifikoje figurat e stilistikes
4. te dalloje karakteristikat baze te nje vepre
5. te percaktoje specifikat e nje personazhi duke u bazuar ne ate cfare ai thote ne dialog monolog etj
6. te demonstroje te kuptuarin e ideve te nje vepre apo fragmenti letrar.
Interpretimi kritik Nxenesi eshte i afte
7. te sintetizoje thelbin apo idene e vepres
8. te komentoje thelbin e gjuhes figurative te perdorur nga shkrimtari
9. te shpjegoje thelbin e nje karakteri nisur nga specifika te vepres
10. te komentoje perdorimin e mjeteve te stilistikes per krijimin e efekteve te caktuara ne veper
11. te shpjegoje se si zgjedhjet e efekteve nga ana e shkrimtarit ndikojne ne krijimin e atmosferes se pergjithshme te vepres.
Gjykimi dhe pergjigjja personale Nxenesi eshte i afte
12. te interpretoje nisur nga nje perspektive e caktuar qendrime dhe pozicione te hapura ose te nenkuptuara ne veper
13. te komunikoje nje pergjigje personale te ndjeshme dhe te arsyeshme ne lidhje me vepren e lexuar
14. te vleresoje ndikimin e shumekuptimesise nuancave dhe kompleksitetit brenda nje teksti letrar
15. te argumentoje rreth nje ceshtjeje te caktuar.
B. Te shkruarit Nxenesi eshte i afte
1. te komunikoje nje pergjigje te qarte te pershtatur me kerkesen dhe audiencen
2. te perdore dhe pershtate formen e te shkruarit per qellime dhe efekte specifike
3. te organizoje idete ne fjali paragrafe dhe tekst si nje i tere
4. te perdore si duhet shenjat e pikesimit te shkruaje sakte fjalet dhe te prezantoje nje pergjigje te qarte
5. te perdore struktura te sakta gramatikore dhe nje fjalor te gjere per te shprehur kuptimet me qartesi dhe saktesi.
Tabela e programit lendor per Letersine Shqipe dhe Boterore
AUTORI ME T CILIN DO T PUNOHET TEKSTET LETRARE MBI T CILAT DO T PUNOHET
POPULLI EPIKA LEGJENDARE Kenga Martesa e Halilit Kenga Gjergj Elez Alia
ZEF SEREMBE NGA LIRIKA Elegji
NAIM FRASHRI VLLIMI POETIK LULET E VERS
NDRE MJEDA NGA VLLIMI POETIK JUVENILJA Poema Andrra e jetes
GJERGJ FISHTA NGA VLLIMI POETIK MRIZI I ZANAVE Nji gjame desprimit
FAIK KONICA PROZ ESEISTIKE Shqiperia kopshti shkembor i Evropes Juglindore
LASGUSH PORADECI NGA VALLJA E YJEVE Mbarim vjeshte Gjuha e zjarrte Kenge pleqerishte Kroj i fshatit tone Balade
ERNEST KOLIQI Nga vellimi Tregtar flamujsh Tregtar flamujsh Kumbulla pertej murit Nga vellimi Hija e maleve Kercimtarja e Dukagjinit Kopshti
MITRUSH KUTELI TREGIME DHE RRFENJA E madhe eshte gjema e mekatit Gjonomadhe e Gjatollinj Nate vjeshte te trete
MIGJENI NGA VLLIMI POETIK VARGJET E LIRA Poema e mjerimit Nje nate pa gjume Kanga skandaloze Nen flamujt e melankolise
NOVELA T QYTETIT T VERIUT Novelezat Proza e shkurter Matane gardhit asgja te re Novela Buken tone te perditshme falna sot
PETRO MARKO ROMANI NATA E USTIKS
MARTIN CAMAJ NGA LIRIKA Nje dite e ka dhe korbi Korbi Vendit tem Nji vjet
DRITRO AGOLLI VLLIMI POETIK PELEGRINI I VONUAR
ISMAIL KADARE VLLIMI POETIK CA PIKA SHIU RAN MBI QELQ
ESKILI TRAGJEDIA KOEFORET
EURIPIDI TRAGJEDIA MEDEA
DANTE ALIGIERI NGA KOMEDIA HYJNORE FERRI
UILLIAM SHEKSPIR TRAGJEDIA MAKBETH
RASINI TRAGJEDIA ANDROMAKA
GTE TRAGJEDIA FAUSTI
VIKTOR HYGO ROMANI KATEDRALJA E PARISIT
HONORE DE BALZAK ROMANI EVGJENI GRANDE
GUSTAV FLOBER ROMANI ZONJA BOVARI
FRANC KAFKA NOVELA METAMORFOZA
ALBER KAMY ROMANI I HUAJI
ERNEST HEMINGUEJ ROMANI LAMTUMIR ARM
MARKEZ ROMANI NJQIND VJET VETMI
PROGRAM ORIENTUES PR PROVIMIN KOMBTAR T MATURS SHTETRORE SHKOLLA E MESME E GJUHVE THUAJA e mesme 4 vjet
Lenda e Letersise dhe e Gjuhes Shqipe ne permbyllje te arsimit parauniversitar eshte provim i detyruar per te gjithe nxenesit qe perfundojne shkollat e gjuheve te huaja me sistem shkollimi 4-vite. Provimi i letersise dhe i gjuhes shqipe per vitin shkollor 2010-2011 do te zhvillohet mbi bazen e nje programi orientues i cili ndihmon te gjithe nxenesit dhe mesuesit ne fazen parapergatitore. Programi orientues eshte hartuar duke u mbeshtetur ne
Programet e lendes se letersise dhe gjuhes shqipe klasa IX-XII
Katalogun e teksteve te miratuara nga MASH-i.
Kerkesa qe duhen pasur parasysh per testin e provimit te letersise dhe gjuhes shqipe
Lenda e Letersise dhe e Gjuhes Shqipe ne programin mesimor eshte dhene e integruar keshtu qe edhe ne testin lendor konceptet nga fusha te ndryshme te letersise dhe gjuhes shqipe do te jene te nderthurura organikisht.
Testi do te ndertohet ne menyre te tille ku te jene te perfshira te tri nivelet e veshtiresise niveli I niveli II dhe niveli III me peshat perkatese.
Konceptet njohurite dhe shprehite e fushave studimore.
Fragmenti ose fragmentet duhet te perzgjidhen nga veprat e plota te percaktuara ne program.
Ne pergatitjen per provimin e lendes se Letersise dhe Gjuhes Shqipe mesuesit dhe nxenesit nuk do te mbeshteten vetem ne fragmentin e dhene ne tekstet mesimore qe shkolla e tyre ka perzgjedhur. Ne praktiken e perditshme mesimore duhet te merret parasysh se
Njohurite ne lenden e Letersise dhe Gjuhes Shqipe
Aftesite e te studiuarit te tekstit poetik tregimtar eseistik e dramatik
Qendrimet ndaj vlerave artistike te cilat fitohen dhe zbatohen duke punuar ne tekste/fragmente te shkeputura nga vepra letrare
Do te aplikohen ne tekste te tjera pra ne fragmente te perzgjedhura nga vepra e plote. Kjo do te thote qe gjate procesit mesimor do te punohet per pervetesimin e aftesive dhe teknikave zbuluese shpjeguese zbatuese analizuese sintetizuese dhe vleresuese. Keto aftesi dhe teknika nxenesit do ti demonstrojne dhe do ti zbatojne ne tekste poetike tregimtare eseistike e dramatike te punuara apo te papunuara me pare ne klase. Pra nxenes/i-ja duhet te punoje me vepren ne teresi dhe jo vetem me fragmentin e librit mesimor.
Pesha e seciles linje te permbajtjes Duhet pasur parasysh fakti qe ne programet orientuese jane vendosur 50 e lendes mesimore duke ruajtur raportet e gjuhes dhe letersise ne kuadrin e programeve te letersise dhe gjuhes shqipe te shkollave te mesme te pergjithshme ku letersia ze 74 A. GJUHA SHQIPE Fushat qe do te perfshihen ne provim
Fushat eshtjet per secilen fushe
1. Leksikologji Fjaleformim fjalet e thjeshta te prejardhura te perbera te perngjitura Kuptimi i fjaleve Ngjyrimi emocional i fjaleve Sinonimet dhe antonimet Arkaizmat krahinorizmat huazimet fjalet e huaja neologjizmat
2. Morfosintakse Klasat e fjaleve pjeset e ligjerates Llojet e fjalive sipas kumtimit ndertimit kundervenies
3. Stilistike gjuhesore Mjetet morfologjike te shprehesise Shprehesia tingullore simbolizmi tingullor Figurat e sintakses poetike elipsa lakonizmi anafora rendi i gjymtyreve inversioni shkallezimi enumeracioni pyetja retorike Figura tingullore asonanca konsonanca aliteracioni Shprehesia tingullore ritmi rima strofa Organizimi teresor i nje teksti titulli paragrafi hyrja shtjellimi mbyllja
4. Te shkruarit Ese pershkruese Ese krahasuese Ese argumentuese
5. Drejtshkrim Shkrimi drejt i shkronjes se madhe Shkrimi drejt i fjaleve ne gjuhen shqipe Perdorimi drejt i shenjave te pikesimit
4
B. LETRSIA I.
Fushat
1. Folklor
2. Letersi shqipe
Rilindja
1912-1939
Bashkekohore
3. Letersi boterore
Antikiteti
Mesjeta
Rilindja evropiane
Romantizmi
Realizmi
Modernizmi i shek xx
II eshtjet kryesore
1. Periudhat llojet dhe gjinite letrare.
2. Idete temat dhe motivet ne nje veper letrare.
3. Tropet a Figurat e kuptimit metonimia sinekdoka. b Figurat e shprehjes metafora alegoria simboli krahasimi paralelizmi figurativ personifikimi epiteti antiteza hiperbola litota grotesku ironia.
Objektivat e vleresimit
Objektivat e vleresimit jane grupuar si me poshte Njohja te kuptuarit Nxenesi eshte i afte
1. te identifikoje thelbin e mjeteve letrare si gjuhen figurative dhe mjetet e metrikes
2. te identifikoje detaje apo paragrafe te vepres
3. te identifikoje figurat e stilistikes
4. te dalloje karakteristikat baze te nje vepre
5. te percaktoje specifikat e nje personazhi duke u bazuar ne ate cfare ai thote ne dialog monolog etj
6. te demonstroje nje te kuptuar te ideve te nje vepre apo fragmenti letrar.
Interpretimi kritik Nxenesi eshte i afte
7. te sintetizoje thelbin apo idene e vepres
8. te komentoje thelbin e gjuhes figurative te perdorur nga shkrimtari
9. te shpjegoje thelbin e nje karakteri nisur nga specifika te vepres
10. te komentoje perdorimin e mjeteve te stilistikes per krijimin e efekteve te caktuara ne veper
11. te shpjegoje se si zgjedhjet e efekteve nga ana e shkrimtarit ndikojne ne krijimin e atmosferes se pergjithshme te vepres.
Gjykimi dhe pergjigjja personale Nxenesi eshte i afte
12. te interpretoje nisur nga nje perspektive e caktuar qendrime dhe pozicione te hapura ose te nenkuptuara ne veper
13. te komunikoje nje pergjigje personale te ndjeshme dhe te arsyeshme ne lidhje me vepren e lexuar
14. te vleresoje ndikimin e shumekuptimesise nuancave dhe kompleksitetit brenda nje teksti letrar
15. te argumentoje rreth nje ceshtjeje te caktuar.
B. Te shkruarit Nxenesi eshte i afte
1. te komunikoje nje pergjigje te qarte te pershtatur me kerkesen dhe audiencen
2. te perdore dhe pershtate formen e te shkruarit per qellime dhe efekte specifike
3. te organizoje idete ne fjali paragrafe dhe tekst si nje i tere
4. te perdore si duhet shenjat e pikesimit te shkruaje sakte fjalet dhe te prezantoje nje pergjigje te qarte
5. te perdore struktura te sakta gramatikore dhe nje fjalor te gjere per te shprehur kuptimet me qartesi dhe saktesi.
Tabela e programit lendor per Letersine Shqipe dhe Boterore
AUTORI ME T CILIN DO T PUNOHET TEKSTET LETRARE MBI T CILAT DO T PUNOHET
POPULLI NGA EPIKA LEGJENDARE
Kenga Martesa e Halilit Kenga Gjergj Elez Alia
ZEF SEREMBE LIRIKA Elegji
NAIM FRASHRI VLLIMI POETIK LULET E VERS
NDRE MJEDA NGA VLLIMI POETIK JUVENILJA Andrra e jetes Liria
FAIK KONICA PROZ ESEISTIKE
Shqiperia kopshti shkembor i Evropes Juglindore
LASGUSH PORADECI NGA VALLJA E YJEVE Mbarim vjeshte Gjuha e zjarrte Kenge pleqerishte Kroj i fshatit tone Balade
ERNEST KOLIQI Nga vellimi Tregtar flamujsh Tregtar flamujsh Kumbulla pertej murit
Nga vellimi Hija e maleve Kercimtarja e Dukagjinit Kopshti
8
MITRUSH KUTELI Novela E madhe eshte gjema e mekatit Tregimi Vjeshta e Xheladin beut Tregimi Gjonomadhe e Gjatollinj
MIGJENI NGA VLLIMI POETIK VARGJET E LIRA Poema e mjerimit Nje nate pa gjume Kanga skandaloze Nen flamujt e melankolise
NOVELA T QYTETIT T VERIUT Novelezat Proza e shkurter Matane gardhit asgja te re Novela Buken tone te perditshme falna sot
PETRO MARKO ROMANI NATA E USTIKS
MARTIN CAMAJ NGA LIRIKA Nje dite e ka dhe korbi Korbi Vendit tem Nji vjet
DRITRO AGOLLI VLLIMI POETIK PELEGRINI I VONUAR
ISMAIL KADARE VLLIMI POETIK CA PIKA SHIU RAN MBI QELQ
ESKILI TRAGJEDIA KOEFORET
EURIPIDI TRAGJEDIA MEDEA
DANTE ALIGIERI NGA KOMEDIA HYJNORE FERRI
UILLIAM SHEKSPIR TRAGJEDIA MAKBETH
GTE TRAGJEDIA FAUSTI
VIKTOR HYGO ROMANI KATEDRALJA E PARISIT
ALEKSANDR PUSHKIN POEMA EUGJEN ONJEGIN
HONORE DE BALZAK ROMANI EVGJENI GRANDE
GUSTAV FLOBER ROMANI ZONJA BOVARI
FRANC KAFKA NOVELA METAMORFOZA
ALBER KAMY ROMANI I HUAJI
ERNEST HEMINGUEJ ROMANI LAMTUMIR ARM