Mbetjet spitalore, gati plani për eliminimin e tyre

Strategji dhe plan kombëtar për trajtimin e mbetjeve

Nj grup i veant pune nga dy ministrit, ajo e Shndetsis dhe e Ministris s Mjedisit, sht ngritur pr t marr n shqyrtim trajtimin e mbetjeve spitalore. Pas evidentimit t problematikave, grupi i puns ka nisur t hartoj planin pr veprim. N draftin q pritet t prgatitet, nj ndr pikat kye do t jet edhe kontraktimi i kompanive nga spitalet, t cilat plotsojn t gjitha kushtet pr eliminimin e mbetjeve pa shkaktuar pasoja.

Mbetjet spitalore

Mbetjet spitalore po kthehen n “fabrikant” t infeksioneve spitalore dhe smundshmrie n popullat. N vendin ton, kto mbetje jo vetm q nuk eliminohen, por hidhen n koshat e plehrave urbane pr t’u trhequr m pas nga firmat e pastrimit, ashtu t patrajtuara, t cilat i depozitojn n vende t hapura. Kjo metod e “zhdukjes” s ktyre mbetjeve shton rrezikun e smundjeve e n t njjtn koh po ndot edhe siprfaqen e toks, ujrave nntoksore dhe ajrin.

Situata

Nga kontrollet e fundit, t prbashkta, t inspektorateve t mjedisit me drejtorit e shndetit publik, sht konstatuar se n prgjithsi nuk ekzistojn inceneratort ose metoda t tjera t prcaktuara me ligj pr trajtimin e mbetjeve spitalore. Madje, ministri i Mjedisit, Fatmir Mediu, ka deklaruar para pak kohe se edhe n ato raste kur ka incenerator, ata jan jasht kushteve teknike. Ministri tha: “Nuk sht
pajisja me leje mjedisore dhe nuk sht
mirmbajtja periodike e tyre. Kjo pastaj on n raste t patolerueshme t djegies s tyre n gjendje t lir, pasi emetimi i gazrave q lirohen sht me pasoja katastrofike pr shndetin”. T dhnat e dala nga takimi i djeshm evidentuan firmat q nuk zbatojn krkesat e rregullores lidhur me trajtimin, etiketimin, ndarjen e mbetjeve t rrezikshme dhe depozitimin e tyre n vende t veanta ose n djegien me incenerator, magazinimin, transportimin dhe monitorimin. Ende nuk ekzistojn regjistra pr llojet, sasin dhe peshn e mbetjeve spitalore. Po kshtu, sipas studimit t
nga projekti INPAEL pr prbrjen merceologjike t mbetjeve n vend, n 8 qytete t vendit rezulton se mbetjet spitalore prbejn 0.17% t mbetjeve t gjeneruara.

Sipas kreut t Mjedisit, Mediu, nj pjes e spitaleve kan lidhur kontrata t kundraligjshme me subjekte private q nuk kan lejet e posame pr trajtimin e mbetjeve spitalore, t cilat i depozitojn t patrajtuara n fushat e depozitimit t mbetjeve urbane, si dhe n vende t tjera t pamiratuara me ligj nga organet kompetente. Pr kt, dy ministrit do t trajtojn kt shtje ligjrisht, duke hartuar nj paket ligjore, e cila t ket pjes t veanta dhe pr sa i takon trajtimit t mbeturinave spitalore. Edhe n vitin 2007, dy ministrit, e Mjedisit dhe e Shndetsis, patn hartuar nj rregullore t prbashkt “Pr administrimin e mbetjeve spitalore”, por q, pr fat t keq, nuk u zbatua plotsisht, si nga gjeneruesit e mbetjeve, ashtu edhe nga autoritetet e inspektimit. Kjo situat ka
q sot, spitalet n vend, t cilat kujdesen pr shndetin e qytetarve, po kthehen n gjenerues t qendrave t rreziqeve pr jetn dhe shndetin e njerzve.

Durrs, mbetjet spitalore, bashk me ato urbane

N Durrs mbetet prej vitesh problematik asgjsimi i mbetjeve spitalore. Prej vitesh grumbullimi dhe asgjsimi i mbetjeve spitalore kryhet n fushn e vetme t mbetjeve urbane. Pr drejtuesit e spitalit t Durrsit, asgjsimi i mbetjeve spitalore krkon nj investim monetar t madh pr krematorin q do t bnte djegien e tyre, ndrkoh q ky shqetsim i sht prcjell edhe Ministris s Shndetsis. Mjekt dhe drejtuesit e spitalit rajonal Durrs shprehen se “mbetjet m t rrezikshme spitalore jan djegur n nj krematorium para disa vitesh, pastaj u vu re q ishte nj ndotje e ambientit t zons prreth dhe u la si proces”. Tashm mbetjet spitalore hidhen tek kazant e plehrave urbane. Sipas specialistve, kjo sht mjaft e rrezikshme pasi kto mbetje duhet t asgjsohen vemas atyre urbane dhe n kushte t tjera sigurie. Disa vite m par djegia e mbetjeve spitalore kryhej n krematorin e vendosur brenda ambienteve t spitalit Durrs. Kjo prbnte nj shqetsim pr banort prreth pasi tymi i tyre prhapej n zonn e banuar. M pas kjo praktik mori fund dhe mbetjet spitalore nuk asgjsoheshin me djegie, por me groposje n vende t posame n fushn e mbetjeve urbane. Tani pritet q t jepet nj zgjidhje nga qeveria, pr t shmangur fardolloj krcnimi nga hedhja n natyr e mbetjeve spitalore.