Mbetjet spitalore rrezikohen pacientet nga infeksionet dhe helmet
Lizeta Duro
Prej vitesh grumbullimi dhe asgjesimi i mbetjeve spitalore ne disa Qendra Shendetesore kryhet ne ambiente te hapura. Asgjesimi i mbetjeve spitalore kerkon nje investim monetar te madh per krematorin qe do te bente djegien e tyre. Shpesh mbetjet spitalore hidhen nga sanitaret e spitaleve tek kazanet me te aferta te plehrave urbane. Kjo perben nje shqetesim per banoret perreth pasi kur digjen tymi i tyre perhapet ne zona te banuara. Sipas specialisteve kjo eshte mjaft e rrezikshme pasi keto mbetje duhet te asgjesohen vecmas atyre urbane dhe ne kushte te tjera sigurie sepse ne permbajtjen e tyre ekzistojne helme. Edhe pse ne disa prej spitaleve me te rendesishem ne vend kjo praktike ka marre fund duke i trajtuar mbetjet spitalore me autoklave apo inceneratore ne disa qendra shendetesore te vendin tone keto mbetje jo vetem qe nuk eliminohen por hidhen ne koshat e plehrave urbane per tu terhequr me pas nga firmat e pastrimit ashtu te patrajtuara te cilat i depozitojne ne vende te hapura. Kjo metode trajtimi shton rrezikun e semundjeve e ne te njejten kohe po ndot edhe siperfaqen e tokes ujerave nentokesore dhe ajrin.
Reagimi
Ky shqetesim i eshte percjelle dje Pellumb Piperos drejtorit te Politikave Shendetesore ne Ministrine e Shendetesise. Sipas Piperos problemi i mbetjeve spitalore dhe trajtimi i tyre eshte ne fokus te politikave te Ministrise se Shendetesise dhe ate te Mjedisit sidomos tani qe Shqiperia eshte nje shtet qe aspiron te behet pjese e Bashkimit Evropian gje qe e detyron te plotesoje disa standarde dhe trajtimi i mbetjeve spitalore eshte nje nder pergjegjesite kryesore ne procesin e integrimit. Drejtori i Politikave Shendetesore tha se edhe pse pergjegjesia kryesore per mostrajtimin e duhur te tyre bie mbi Ministrine e Shendetesise pushteti lokal duhet te luaje pjesen e tij dhe duhet te bashkepunoje per te shmangur problemet e hasura. Pipero tha gjithashtu se deri tani Ministria e Shendetesise ka marre masa dhe ka realizuar projekte afat-shkurter dhe afatmesem per trajtimin e tyre por qe per nje zgjidhje definitive duhet nje buxhet i specifikuar nga qeveria enkas per trajtimin e mbetjeve spitalore. Per trajtimin e mbetjeve spitalore Ministria e Shendetesise dhe ajo e Mjedisit ka marre disa masa te cilat konsistojne ne kalimin e mbetjeve spitalore ne inceneratore dhe trajtimin e tyre ne autoklave te fuqishme. Inceneratoret jane instaluar ne QSUT ne Spitalin Ushtarak dhe ne Spitalin Shefqet Ndroqi te sanatoriumi. Por masat me te rendesishme per menaxhimin e mbetjeve spitalore jane venia ne funksion prej tre muajsh tashme e 6 autoklavave te fuqishem qe djegin mbetjet spitalore ne QSUT ne maternitetin Mbreteresha Xheraldine ne spitalin Rajonal te Shkodres ate te Durresit Fierit dhe ate te Korces. Trajtimi i mbetjeve spitalore eshte kryesisht pjese e vendim marrjes se qeverise prandaj per te pasur nje projekt afat - gjate per keto mbetje dhe ne menyre qe ato te eliminohen teresisht e te mos duhet qe qeveria te percaktoje nje buxhet enkas per trajtimin e tyre - tha Pellumb Pipero. Sipas drejtorit te Politikave Shendetesore ekzistojne edhe dy kompani te kontraktuara per trajtimin e mbetjeve spitalore nga spitalet dhe Drejtorite e Shendetit Publik por qe deri tani nuk kane funksionuar ashtu sic duhet dhe me kapacitet te plote.
Drafti
Pak kohe me pare pikerisht per problemin e trajtimit te mbetjeve spitalore u zhvillua nje konferenca me teme Trajtimi i Mbetjeve Spitalore ku moren pjese ministri i Shendetesise Petrit Vasili dhe ministri i Mjedisit Fatmir Mediu te cilet renditen problematiken e mbetjeve spitalore ne vendin tone. Ministrat pranuan se edhe nga kontrollet e Inspektorateve te Mjedisit me drejtorite e Shendetit Publik ne terren u konstatuan nje sere problemesh ne drejtim te menaxhimit te mbetjeve spitalore ne institucionet shendetesore ne vend. Sipas ketyre inspektimeve ajo cka vihej re ishte se ne pergjithesi nuk ekzistojne inceneratoret ose metoda te tjera te percaktuara me ligj per trajtimin e mbetjeve spitalore. Ne konference u miratua nje Draft-Strategji e cila percakton qe per menaxhimin e mbetjeve te rrezikshme brenda vitit 2010 do te krijohet grupi i punes per Mbetjet e Rrezikshme per te ndermarre inventarizimin e mbetjeve te rrezikshme dhe zhvillimin e projektfishave per menaxhimin e mbetjeve te rrezikshme. Sipas nje studimi mbetjet spitalore zene 0.17 per qind te mbetjeve ne teresi
ISKSH kontroll ne Qendrat Shendetesore ne te gjithe vendin. Gjobiten 56 mjeke dhe 166 te tjere shkelin pikat e kontrates
ISKSH ka organizuar kontrolle ne lidhje me zbatimin e kontrates me Qendrat Shendetesore mjeket e pergjithshem dhe te familjes te kontraktuar me keto qendra. Jane kontrolluar qendra shendetesore me kontrate me Drejtorite Rajonale te Sigurimeve Shendetesore ne Tirane Berat Kucove Skrapar Fier Vlore Shkoder Korce etj. Nga kontrollet e zhvilluara qe nga fillimi i vitit deri tani kane rezultuar 166 mjeke me shkelje te pikave te kontrates ne fuqi. Jane kontrolluar ne total 61 Qendra Shendetesore dhe 166 mjeke te pergjithshem dhe te familjes me kontrate me keto Qendra Shendetesore jane marre masa administrative gjoba ndaj 56 mjekeve ne vlere totale 150 000 leke jane vendosur deme ekonomike ndaj 108 mjekeve ne vlere totale 773 904 leke. Per shkelje te disiplines ne pune dhe keq menaxhim te aktivitetit te Qendrave Shendetesore jane rekomanduar masa disiplinore verejtje ndaj 7 punonjesve te qendrave shendetesore nga keta 4 mjeke familjeje dhe 3 infermiere. Prioritet per cdo mjek ka qene dhe kontrolli i disa indikatoreve kryesore te pageses se qendres shendetesore si numri i vizitave per te siguruarit dhe indikatore te semundshmerise kronike dhe personat e vizituar per here te pare si dhe kontrolle tematike ne lidhje me denoncimet e bera nga subjekte dhe te siguruar. Nder problematikat qe jane evidentuar gjate vitit 2010 ne lidhje me kontraten me QSH permendim 1. Mosrakordim i te dhenave te aktivitetit mjekesor te QSH-se ne dokumentacionet qe mbajne dhe plotesojne ne qender shendetesore. Rajonet me problematike Berati dhe Vlora. 2. Mosrespektim te orarit te punes nga ana e personelit shendetesor e shprehur ne Vlore Berat Tirane. 3. Probleme jane evidentuar ne lidhje me rimbursimin e barnave ku eshte konstatuar shkelje te protokolleve te perdorimit te barnave dhe akteve te ISKSH-se per disa barna te vecanta mungesa ne kartela te ekzaminimeve laboratorike dhe imazherike ne ndihme te vendosjes se diagnozes dhe percaktimit sa me te sakte te mjekimit ketu mjeket nuk argumentojne sic duhet rastet e reja dhe ato me ndryshim terapie etj.
Lidhet marreveshja e bashkepunimit me Italine pacientet e QSUT-se asistence psikologjike sipas modelit italian
Pacientet te cilet jane te shtruar ne pavijonet e Qendres Spitalore Universitare Nene Tereza pervec ndihmes mjekesore do te kene mundesine te marrin edhe ndihme psikologjike dhe te punonjesve sociale ne rastet kur ata paraqesin probleme te tilla. Kjo eshte vendosur pas marreveshjes se firmosur mes drejtorit te QSUT-se Ilir Dashi dhe shefes se sherbimit Psiko-social te spitalit te Santa Maria Degli Angeli ne Pordonone Itali. Pas formimit te sektorit Psiko-Socail ne Qendren Spitalore Universitare Nene Tereza drejtori i QSUT-se Ilir Dashi ka vendosur forcimin e tij. Ne duam te forcojme kete sherbim qe vite me pare eshte lene pas dore duke kaluar vemendjen tek kurimi. Por nga tani ne QSUT punes se psikologut do ti kushtohet nje rendesi e madhe. Ndaj do te kerkoja nje bashkepunim ne kete fushe duke na treguar eksperiencat tuaja dhe modelet e trajtimit te pacienteve - tha Dashi. Sipas drejtorit te QSUT-se te gjitha sherbimet mjekesore te qendres spitalore e kane ngritur nevojen e ketij sherbimi prane tyre. Nderkohe qe perfaqesuesja italiane Patrizia Portolan eshte treguar e gatshme per ofrimin e instrumenteve programeve te punes si dhe skedat te cilat do te vendosen ne te gjithe spitalin. Puna ka nisur me nje trajnim disa ditor te psikologeve dhe punonjesve sociale te QSUT-se nga shefja e sherbimit psiko-sicail ne spitalin italian. Pas perfundimit te ketij trajnimi pjesemarresit do te certifikohen ne menyre qe te kene mundesi te ndjekin te tjera kurse trajnim edhe ne Itali. Kjo qender do te ofroje gjithashtu asistence psikologjike e terapi per te afermit e pacienteve te shtruar nese edhe ata do te kene nevoje per ndihme. Pra edhe familjaret e te semurit mund te kerkojne asistence psikologjike.
8 Shtator 2010