Menyrat si politika genjen dhe fshihet

Ne kohen e mashtrimit universal te thuash te verteten eshte nje akt revolucionar - shkruante George Orwell e kete thenie na e kujton sot jo vetem Wikileaks por dhe situata politike nderkombetare na e kujton kriza ekonomike qe iken e vjen terrorizmi e pasiguria drejtesia e korrupsioni skandalet social-politiko-ekonomike loja dhe fuqia e fjaleve.

Noam Chomsky gjuhetari filozofi e studiuesi i njohur boteror ka publikuar rishtazi esene e tij Dhjete strategjite e manipulimit me ane te masmedias. Antikonformist e kritik i palodhur ndaj cdo mjeti te informacionit ai stimohet vazhdimisht nga cdo organ i tyre si nje nga pilastret e gjalle te kultures intelektuale. New York Times shkruan Ka arsye te konsiderueshme per te menduar se Chomsky eshte intelektuali me i rendesishem aktualisht mbi toke The Nation Chomsky eshte nje burim i pashtershem diturie The Guardian Se bashku me Marks Shakespeare e Biblen eshte midis dhjete burimeve me te cituara ne historine e kultures.

Ne kohen e mashtrimit universal te thuash te verteten eshte nje akt revolucionar - shkruante George Orwell e kete thenie na e kujton sot jo vetem Wikileaks por dhe situata politike nderkombetare na e kujton kriza ekonomike qe iken e vjen terrorizmi e pasiguria drejtesia e korrupsioni skandalet social-politiko-ekonomike loja dhe fuqia e fjaleve. Fjalet perfaqesojne mendime e paaftesia per ti shprehur keto mendime humbet qellimin e tyre. Orwell enfantizonte fuqine e fjaleve mjaft shkrimtare te tjere Defoe Zamyatin London etj. e kane bere para tij. Duke kontrolluar fjalen mbytet cdo mendim i pavarur. Po mendimi Edhe ai mund te kontrollohet e atehere mund te evitohet cdo aksion rebel i mases. Por si te gjithe qe mendojne se e keqja prek vetem te tjeret e jo ate cdo kush adhuron bindjen se eshte i pamanipulueshem e se mendja e procesi mendor i tij mbetet i paprekshem. Njerezve u pelqen te mendojne se vlerat opinionet bindjet idete e tyre jane te padhunueshme e totalisht te kontrollueshme. Mundet pothuajse te pranojne me gjysme zeri se influencohen fare pak nga publiciteti e konservojne mitin se te tjeret jane lehtesisht te influencueshem e te dobet. Fantazojne realisht se manipuluesit te perballen hapur te trembin e te detyrojne tu bindesh e imagjinojne Big Brotherin orwellian me uniforme e me cizme mbi gju qe me arme ne dore detyron cdokend te ndryshoje mendimet ideologjite personalitetin. Por gjenialiteti i mendimit te Orwellit eshte se kuptoi qe ky manipulim nuk eshte fizik por mendor kryhet ne menyre delikate e te fshehur me teknika qe pushtojne mendjen. Mjaft teori ne shkencat sociale demonstrojne nje Big Brother buzagaz me nje fuqi influencuese ndaj mendimit e aftesise vendimmarrese te nje personi shume me efikase sesa nje Big Brother dukshmerisht i rrezikshem. Eumlshte nje mekanizem i shkrire mire e i shfrytezuar jo vetem nga politikanet e ekspertet e marketingut por dhe nga njerezit e cdo lloj pushteti.

Gjuhetari e filozofi amerikan studiuesi gjeni i teorise se gjuhesise se shekullit XX Noam Chomsky ka perpunuar se fundmi listen e 10 strategjive te manipulimit me ane te masmedias dhjete rregulla te magjishme konfuze ne perceptimin e tyre qe perziejne realitetin me iluzionin genjeshtren me te verteten. Mendimi i tij i eshte drejtuar masmedias si skena e vetme ku interpretojne rolet pushteti e populli. Dhjete strategjite e Chomskyt nuk ndalen vec ndaj politikes por gjen tek to gjurme evidente te zgjidhjes se problemeve te krizes ekonomike te sherbimit strategjik e gradual te dokumenteve te Wikileaks te skandaleve te shumta ne momentet me te papershtatshme te rrefimeve private ne kulmin e kritikes mediatike. Globalizimi nuk eshte nje fenomen natyral por politik i konceptuar per te arritur objektiva te percaktuara mire - shprehet Chomsky duke u kritikuar shpesh per teorite e tij. Me nje impenjim te forte ne analizen e mendimit politik te kohes Chomsky ka denoncuar instrumentalizimin total te mjeteve te informacionit ne duart e pushteteve lobiste ekonomike dhe ka evidentuar shpesh me informacione te dokumentuara konformizmin e merzitshem te medias. Me gjithe kritikat e skepticizmin e tij ndaj mjeteve te informacionit cdo organ i tyre shfaq ndaj studiuesit nje konsiderim e stime te respektueshme. New York Times shkruan Ka arsye te konsiderueshme per te menduar se Chomsky eshte intelektuali me i rendesishem aktualisht mbi toke The Nation Chomsky eshte nje burim i pashtershem diturie The Guardian Se bashku me Marks Shakespeare e Biblen eshte midis dhjete burimeve me te cituara ne historine e kultures.

Idealja per sistemin aktual boteror eshte nje individ perballe televizionit qe nuk komunikon me askend e qe lejon qe truri ti shtrydhet nga TV-ja. Ne rast se individi nis te komunikoje mund te behet i rrezikshem rikuperon humanizmin e tij sensin e tij kritik aftesine per te ndertuar alternativa - shkruan Chomsky perhere kritik ndaj politikes e ndaj tere menyres se ndertimit te sistemit boteror.

Dhjete strategjite e manipulimit me ane te masmedias sipas Chomskyt

1-Strategjia e devijimit te mendjes

Elementi kryesor i kontrollit social eshte strategia e devijimit te mendjes qe konsiston ne heqjen e vemendjes se publikut nga problemet e rendesishme e nga ndryshimet vendimmarrese te elites politike dhe ekonomike duke perdorur tekniken e stermbushjes se vazhdueshme me informacione te pakuptimta. Strategjia e devijimit te mendjes eshte edhe e domosdoshme per te evituar interesin publik ndaj njohurive thelbesore te shkences ekonomise psikologjise te neurobiologjise e kibernetikes. Devijim te vemendjes se publikut nga problemet e verteta sociale duke e pushtuar me tema pa asnje rendesi. Mbaj publikun te impenjuar te impenjuar te impenjuar pa i dhene kohe te mendoje gjithmone ne kthim drejt fermes si te gjitha kafshet.

2-Te krijosh problemin e me pas te ofrosh zgjidhjen e tij

Kjo metode quhet gjithashtu dhe problem-reagim-zgjidhje. Krijohet nje problem nje situate qe prodhon nje reagim te percaktuar ne publik ne menyre qe te jete kjo arsyeja e masave qe ata deshirojne te pranojne. Per shembull lejimi i luftes o i intensifikimit te dhunes urbane apo organizimi i atentateve te pergjakshme ne menyre qe te jete publiku ai qe pretendon ligje mbi sigurine e politika ne dem te lirise. Gjithashtu krijimin e nje krize ekonomike per te pranuar si nje te keqe te nevojshme zvogelimin e te drejtave sociale apo shperberjen e sherbimeve publike.

3-Strategjia graduale

Per te bere te pranueshme nje mase te papranueshme mjafton qe te aplikohet gradualisht e me doza te numerueshme per disa vite me radhe. Kjo qe metoda qe kushtet social-ekonomike radikalisht te reja neoliberalizmi imponuan ne vitet 80-lsquo90 nje shtet minimal privatizime pasiguri fleksibilitet papunesi ne mase pagesa te pakenaqshme shume ndryshime qe po te aplikoheshin njekohesisht do te provokonin patjeter nje revolucion.

4-Strategjia e shtyrjes

Nje menyre tjeter per te pranuar nje vendim jopopullor eshte prezantimi i tij si i dhimbshem e i nevojshem duke fituar ne ate moment konsensusin e njerezve per nje aplikim ne te ardhmen. Eumlshte me e lehte te pranosh nje sakrifice ne te ardhmen sesa ne te tashmen. Ne radhe te pare pasi sforcimi nuk do jete i menjehershem. Se dyti pasi njerezit masa ka gjithmone tendencen per te shpresuar me naivitet se gjithcka do te shkoje me mire neser e se sakrifica e kerkuar mund dhe te evitohet. Ne kete menyre i jepet me shume kohe njerezve te mesohen me idene e ndryshimit e ta pranojne sidoqofte ate kur te vije momenti.

5-Ti drejtohesh mases si ti drejtohesh nje femije

Shumica e publiciteteve drejtuar publikut perdor fjalime argumente personazhe me nje intonacion vecanerisht infantil shpesh me nje ze te dobet sikur spektatori te ishte nje krijese pakvjecare apo nje i mete nga trute. Sa me shume kerkohet te mashtrohet publiku aq me infantil eshte toni i perdorur. Pse Kur dikush i drejtohet nje personi sikur te kishte 12 vjec apo me pak per shkak te sugjerimit atehere pergjigja e tjetrit me shume mundesi do te tentoje te jete pa asnje sens kritik si pergjigjja e nje 12-vjecari o me pak ne moshe se ai.

6-Perdorimi i aspektit emocional me shume sesa reflektimi

Shfrytezimi i emotivitetit eshte nje teknike klasike per te provokuar nje qark te shkurter te analizes racionale e te sensit kritik te individit. Pervec kesaj perdorimi i tonit emotiv i hap deren papergjegjshmerise per te mbjelle apo injektuar ide deshira frika detyrime o sjellje.

7-Mbajtja e njerezve ne padituri dhe mediokritet

Berja e mundur e ruajtjes se paaftesise se njerezve per te kuptuar teknikat dhe metodat e perdorura per kontrollin e skllaverine e tyre. Cilesia e edukimit ndaj klasave sociale inferiore duhet te jete sa me e varfer e mediokre ne menyre qe distanca e krijuar nga klasa inferiore e klasa superiore te mbetet e pamundur per tu mbushur nga pjesa inferiore.

8-Stimulimi i publikut ne favorizimin e mediokritetit

Nxitja e publikut per te besuar se eshte ne mode te jesh budalla vulgar e injorant.

9-Perforcimi i ndjenjes se fajit

Te besh te besoje individin se eshte ai ekskluzivisht pergjegjes i fatkeqesive te tij per shkak te pamjaftueshmerise se inteligjences aftesise apo sforcos. Ne kete menyre ne vend qe te rebelohet kunder sistemit ekonomik individi vetevleresohet e ndihet ne faj gje qe nga ana tjeter krijon gjendjen e depresionit efekt i se ciles eshte mosreagimi. E pa reagim nuk ka revolucion.

10-Te njohesh njerezit me mire sesa ata njohin veten

Ne vitet lsquo50 progreset e shpejta ne shkence krijuan nje boshllek midis njohurive te njerezve e njohurive te elites dominuese. Fale biologjise neurobiologjise e psikologjise se aplikuar sistemi fitoi nje njohuri te avancuar te qenies humane si fizike ashtu dhe psikologjike. Sistemi arriti te njihte individin me mire se ai te njihte veten gje qe sjell qe ne shumicen e rasteve sistemi te ushtroje nje kontroll me te gjere e nje fuqi me te madhe ndaj njerezve madje me te madhe se ajo qe njerezit kane ndaj vetvetes.