Miratohet buxheti, mbesin jashtë shtresat në nevojë, të përndjekurit, ish-pronarët

Parlamenti shqiptar ka miratuar dje ndryshimet në buxhetin e shtetit (duke e quajtur atë buxhet shtesë), me 71 vota pro dhe 20 kundër. Buxheti i ri parashikon shtimin e investimeve me 10 miliardë lekë të reja për investime, për të shkak të të ardhurave dhe heqjen e rreth 20 miliardë lekëve të tjera po për investime, për shkak të pamundësisë për t’i thithur këto investime. Investimet që zbriten janë pjesë e financimeve të huaja, të cilat është e qartë se nuk mund të mbërrijnë në projektet e parashikuara, më shumë për shkak të burokracisë së pafundme të donatorëve. Mazhoranca në parlament e mbrojti buxhetin si një arritje të madhe, si thellim të luftës kundër korrupsionit etj., ndërkohë që opozita i kundërshtoi këto qëndrime, duke thënë se çmimet rritura janë arsyeja e dështimit të këtij buxheti, pasi kanë bërë që të ardhurat të jenë rritur. Buxheti ka mjaft probleme, pasi paratë e privatizimit të kompanisë ARMO nuk janë pasqyruar, ndërkohë është thënë se ato do të shkojnë për financimin e rrugës Durrës-Kukës në një kohë të dytë. Buxheti në anën tjetër nuk ka marrë parasysh shtresat që janë prekur më shumë nga rritja e çmimeve, siç janë të papunët, familjet e reja dhe familjet me përkrahje sociale, pasi ai ka rritur pagat vetëm për punonjësit e sektorit buxhetor. Jashtë kanë mbetur edhe të përndjekurit dhe ish-pronarët. Investimet e reja do të shkojnë për rrugë, ku pjesën më të madhe do ta marrë rruga Durrës-Kukës, më shumë se 80 milionë dollarë. Në një kuptim më realist ndryshimi në buxhet është thjesht pasojë e rritjes së të ardhurave për shkak të tatimit mbi vlerën e shtuar dhe për shkak të tatimit mbi të ardhurat personale respektivisht si pasojë e çmimeve dhe si pasojë e faktit që punonjësit me paga të ulëta paguajnë më shumë nga sheshimi i tatimit mbi të ardhurat. Ndarja e këtyre parave ka bërë që investimet të marrin pjesën kryesore, edhe për shkak të heqjes së disa financimeve të huaja, dhe rritja e pagave dhe pensioneve. Buxheti nuk ka bërë asnjë gjë për ish-të përndjekurit, ish-pronarët, energjinë, spitalet etj. Ministri i Financave, Ridvan Bode, në lidhje me buxhetin tha se, ai konfirmon politikën tonë, se ulja e taksave ndikon në zhvillimin ekonomik dhe shoqëror të vendit. “Nisur nga demagogjia, do të thoja se buxheti rikonfirmon rritjen e të ardhurave në terma realë dhe jo vetëm nominalë. Nuk them se ku i gjetëm 1.5 miliardë dollarë që ne i kemi shtesë. Ne mundëm që në harkun e tre viteve të shtojmë të ardhurat e buxhetit me 4 pikë përqindje mbi PBB”, - tha Bode. Ndërkohë, ish-ministri socialist i Financave zhvlerësoi gjithçka, duke thënë se ky është buxhet dështimi. “Të ardhurat vijnë nga tatimi i konsumit dhe tatimi i pagave, ndërsa të tjerat janë dështim. Ky buxhet rrit të ardhurat me 14 miliardë lekë, nuk ka asnjë politikë reduktuese të barrës fiskale dhe asnjë ndihmë për të varfrit”, - tha ai.

Bien investimet, qeveria kthehet në realitet

Buxheti suplementar shënon ulje të investimeve publike në krahasim me janarin 2008 për rreth 11 miliardë lekë ose 150 milionë dollarë, ndërsa qeveria nuk ka parashikuar asnjë fond kompensimi për familjet e varfra shqiptare të goditura rëndë nga inflacioni i lartë i jetesës së tyre, skemë kjo e detyrueshme për t’i asistuar këto familje. Një nga pikat më të kritikuara nga ana e opozitës në buxhetin shtesë janë investimet publike, por edhe për masat që mungojnë për sa i përket rritjes së çmimeve. Në të vërtetë rënia e investimeve duhet parë si një kthim në realitet, pasi heqja nga buxheti e një pjese të konsiderueshme të financimeve të huaja thjesht pasqyron realitetin. Financimet e huaja, pavarësisht sesa qeveritë i kanë pasqyruar ato në buxhete në fund të vitit, nuk realizoheshin as 40 për qind. Qeveritë socialiste e kanë patur shumë më të ulët këtë përqindje se qeveria e viteve të fundit. Duke e hequr një pjesë të këtyre investimeve qeveria thjesht tregohet më realiste, pasi në të vërtetë ato kurrë nuk do të investoheshin. Kësisoj, është e vështirë të thuhet se kemi me buxhetin e ri një rëne të investimeve. Kryeministri Berisha e mbrojti këtë argument me të drejtë, pavarësisht se ai këtë gjë mund ta kishte bërë që në buxhetin e miratuar fundvjeshtën e kaluar.

Bode: 10 miliardë lekë për rrugët, shumicën për atë Durrës-Kukës

Ministri i Financave, Ridvan Bode, ka shpjeguar dje në parlament gjatë diskutimit në parim të buxhetit destinacionin e shpenzimeve shtesë në buxhetin 2008. “Janë alokuar përfundimisht 5 miliardë lekë për shtesën e pagave dhe pensioneve për 6-mujorin e dytë, si dhe 1 miliard lekë për asistencën sociale, për të mbështetur pikërisht shtresat në nevojë dhe për të kompensuar rritjen e çmimeve në 6-mujorin e parë. Shtesa pra është me 10 % nga 4 % që është niveli i inflacionit. “Fondet e buxhetit shtesë do të përdoren gjithashtu për investime publike. Ministria e Transporteve do të përdorë 10 miliardë lekë, nga të cilat 8 miliardë lekë për të financuar investimet në proces, të cilat po progresojnë dhe që janë të mundshme të financohen për një afat të shkurtër dhe 2 miliardë lekë shkojnë për fondin e shpronësimeve për investime, pasi fondi i dhënë në fillim të vitit është shpenzuar tashmë për shkak të fillimit të një numri të madh veprash”, - tha Bode.

Gjatë pjesës së dytë të këtij viti, qeveria është detyruar që të zbatojë një kërkesë të bërë nga ana e Fondit Monetar Ndërkombëtar për uljen e nivelit të borxhit publik. “Do të reduktojmë deficitin, siç theksova më lart nga 7.9% në 5.2%. dhe kemi bërë formulime të tilla që ky deficit të realizohet për shkak të nevojës që kemi për të financuar investimet që tashmë po progresojnë me shpejtësi.