Mjeket, problem ne ndermarrje
Fabrikat te cilat kane me teper se 15 punonjes duhet te kene edhe nje mjek qe te kujdeset per ta. Sipas kodit te punes prania e mjekut te ndermarrjes eshte i domosdoshem kryesisht ne subjekte me karakter prodhues. Pra ato subjekte qe kane ndotje industriale, qe kane rreziqe per jeten dhe sidomos ne ato reparte qe punojne me substancat e rrezikshme, te cilat degjenerojne semundje profesionale.
Mjeku
E ndersa kodi i punes kerkon nje mjek te tille fakulteti i mjekesise nuk e ka mundesine qe te nxjerre nje personel te pergatitur per keto kushte. Kjo per shkak te mungeses se kurrikulave.. "Domosdoshmeria e nje mjeku ne ndermarrje eshte e madhe. Ai duhet te raportoje gjendjen e punetoreve cdo tre muaj. Nderkohe qe kemi probleme me licencimin e mjekeve, te tille jane tete apo njembedhjete mjeke", deklarojne burime zyrtare nga Inspektorati i Punes. Sipas tyre, problemi i pare vjen nga Ministra e Shendetesise e cila nuk pergatit personelin per kete lloj sherbimi qe kerkohet ne ndermarrje. Mungesa e licencimit te ketyre mjekeve detyron shume prej firmave private qe te mos punesojne nje person te tille ne ambientet e tyre te punes. Ministra e Shendetesise nga ana e saj shfajesohet me faktin se nuk eshte ajo qe i emeron. Madje sipas ketij institucioni, kerkohet nje ndryshim i mentalitetit, pasi ne strategjine 7-vjecare eshte parashikuar futja e ketij koncepti, por nuk ka te beje me licencimin e mjekeve, qe behet cdo 3 deri ne 5 vjet. "Aktualisht nevojitet ndryshimi i mentalitetit dhe konceptit ne raport me ate qe eshte quajtur dikur mjeku i ndermarrjes, dhe duhet te ndryshoje mendesia e te ashtuquajtures mjekesia e semundjeve profesionale e sotme" ka pohuar Ivanaj. Sipas tij, eshte ndermarrja qe siguron personelin shendetesor dhe jo Ministria e Shendetesise dhe komisioni i licencimit merret me licencimin e aktiviteteve dhe jo te nje mjeku.
Inspektorati Shteteror i Punes duhet te kontrolloje ndermarrjet nese kane punesuar nje mjek apo jo, pasi ky eshte nje detyrim ligjor i kompanive. Edhe pagesa e tyre nuk behet nga shteti, por vetem nga punedhenesi, me te cilen nenshkruhet kontrata e punes. Sipas Inspektoratit te Punes vetem 12 fabrika dhe ndermarrje kane mjeke qofte edhe me kohe te pjesshme. Por edhe ketyre u mungon kualifikimi.
Rreziku
Rreth 90 per qind e punetoreve ne Shqiperi punojne jashte kushteve minimale te vendosura nga Bashkimi Evropian. Sipas nje sondazhi te Institutit te Shendetit Publik ne vendet e punes te rrezikshme per shendetin nuk perdoren maska, doreza mbrojtese e veshjet e vecanta. Per here te pare specialistet publikojne 10 profesionet qe kercenojne me shume shendetin e punonjesve shqiptare. Me e rrezikuar eshte jeta e grave qe punojne ne fabrikat e kepuceve ku ndotesit jane nga perberesit kimike e deri tek ata fizik e biologjik. Vendin e dyte e ze puna ne metalurgjik per te vazhduar me prodhimin e cimentos e minierat. Mesuesia cilesohet profesion qe rrit ne mase stresin, por demtimi eshte me pak i dukshem. Specialistet pohojne se semundjet profesionale trajtohen kryesisht nga mjeku i familjes dhe shifrat nuk raportohen. Ato fillojne nga semundjet tumorale, bronshite, anemi, astme e tuberkuloz. Nje pjese e mire e semundjeve profesionale mund te trajtohen por jane te pasherueshme.
Fenomeni, tani te rinjte te semure
Me te prekurat nga semundjet profesionale jane femrat dhe kryesisht ato te moshave te reja nga 14-18 vjec, te cilat punojne ne fabrikat e kepuceve, qepjes se cantave si dhe trikotazhe. Nderkohe, per sa u perket kushteve te kurimit te tyre, ato jane te veshtira, pasi ne QSUT mund te kurohen vetem 15 paciente, kurse te tjeret marrin sherbim ambulator.
Mjeku
E ndersa kodi i punes kerkon nje mjek te tille fakulteti i mjekesise nuk e ka mundesine qe te nxjerre nje personel te pergatitur per keto kushte. Kjo per shkak te mungeses se kurrikulave.. "Domosdoshmeria e nje mjeku ne ndermarrje eshte e madhe. Ai duhet te raportoje gjendjen e punetoreve cdo tre muaj. Nderkohe qe kemi probleme me licencimin e mjekeve, te tille jane tete apo njembedhjete mjeke", deklarojne burime zyrtare nga Inspektorati i Punes. Sipas tyre, problemi i pare vjen nga Ministra e Shendetesise e cila nuk pergatit personelin per kete lloj sherbimi qe kerkohet ne ndermarrje. Mungesa e licencimit te ketyre mjekeve detyron shume prej firmave private qe te mos punesojne nje person te tille ne ambientet e tyre te punes. Ministra e Shendetesise nga ana e saj shfajesohet me faktin se nuk eshte ajo qe i emeron. Madje sipas ketij institucioni, kerkohet nje ndryshim i mentalitetit, pasi ne strategjine 7-vjecare eshte parashikuar futja e ketij koncepti, por nuk ka te beje me licencimin e mjekeve, qe behet cdo 3 deri ne 5 vjet. "Aktualisht nevojitet ndryshimi i mentalitetit dhe konceptit ne raport me ate qe eshte quajtur dikur mjeku i ndermarrjes, dhe duhet te ndryshoje mendesia e te ashtuquajtures mjekesia e semundjeve profesionale e sotme" ka pohuar Ivanaj. Sipas tij, eshte ndermarrja qe siguron personelin shendetesor dhe jo Ministria e Shendetesise dhe komisioni i licencimit merret me licencimin e aktiviteteve dhe jo te nje mjeku.
Inspektorati Shteteror i Punes duhet te kontrolloje ndermarrjet nese kane punesuar nje mjek apo jo, pasi ky eshte nje detyrim ligjor i kompanive. Edhe pagesa e tyre nuk behet nga shteti, por vetem nga punedhenesi, me te cilen nenshkruhet kontrata e punes. Sipas Inspektoratit te Punes vetem 12 fabrika dhe ndermarrje kane mjeke qofte edhe me kohe te pjesshme. Por edhe ketyre u mungon kualifikimi.
Rreziku
Rreth 90 per qind e punetoreve ne Shqiperi punojne jashte kushteve minimale te vendosura nga Bashkimi Evropian. Sipas nje sondazhi te Institutit te Shendetit Publik ne vendet e punes te rrezikshme per shendetin nuk perdoren maska, doreza mbrojtese e veshjet e vecanta. Per here te pare specialistet publikojne 10 profesionet qe kercenojne me shume shendetin e punonjesve shqiptare. Me e rrezikuar eshte jeta e grave qe punojne ne fabrikat e kepuceve ku ndotesit jane nga perberesit kimike e deri tek ata fizik e biologjik. Vendin e dyte e ze puna ne metalurgjik per te vazhduar me prodhimin e cimentos e minierat. Mesuesia cilesohet profesion qe rrit ne mase stresin, por demtimi eshte me pak i dukshem. Specialistet pohojne se semundjet profesionale trajtohen kryesisht nga mjeku i familjes dhe shifrat nuk raportohen. Ato fillojne nga semundjet tumorale, bronshite, anemi, astme e tuberkuloz. Nje pjese e mire e semundjeve profesionale mund te trajtohen por jane te pasherueshme.
Fenomeni, tani te rinjte te semure
Me te prekurat nga semundjet profesionale jane femrat dhe kryesisht ato te moshave te reja nga 14-18 vjec, te cilat punojne ne fabrikat e kepuceve, qepjes se cantave si dhe trikotazhe. Nderkohe, per sa u perket kushteve te kurimit te tyre, ato jane te veshtira, pasi ne QSUT mund te kurohen vetem 15 paciente, kurse te tjeret marrin sherbim ambulator.