Nafta, importuesit nuk mbajne fjalen

Bazuar ne deklaratat e dhena nje jave me pare nga Shoqata e Hidrokarbureve cmimi i naftes ne pikat e pakices do te ishte te pakten 5 leke me pak. Por kjo nuk ndodhur, vetem se, disa pika nga 172 leke per liter qe tregtonin e eurodiezelin e ulen e ate ne nivelin e 170 leke per liter. Nderkohe qe cmimi i naftes qe nga muaji qershor eshte ulur ne tregun nderkombetar me 20 per qind. Drejtuesit e Shoqates se Hidrokarbureve kane deklaruar dje se, ulja e cmimit pritet te nise nga kompanite javen qe vjen te pakten me 5 liter, pasi deri me tani ata ende nuk kane konsumuar rezervat e naftes qe ishin blere me cmimin e larte. Nga ana tjeter, Ministri i Financave ka deklaruar pak dite me pare se, nepermjet nje marreveshje importuesit e medhenj te naftes dhe Ministria e Financave do te percaktojne cmimet e shitjes se gazoileve ne pikat e pakices. Duke e cilesuar jo te ndershme lojen e cmimeve ne tregun e shqiptar te karburanteve, Bode tha se, eshte arritur nje marreveshje me grosistet. Keta te fundit do te percaktojne cmimin qe ofrohet ne pikat fundore te tregut te karburanteve, pikat e pakices. Ne rast se, pakica ofron cmim me te larte se, sa marreveshja me grosistet, ndaj tyre do te merren masa, duke ju kufizuar furnizimin, dhe nga ana tjeter tatimet do te ushtrojne kontrolle ndaj tyre. Niveli i cmimit per te cilin do te bien dakord grosistet dhe ministria e Financave nuk do te jete fiks, por ne varesi te konjuktures ne tregjet nderkombetare. Aktualisht tregu i shqiptar i naftes vazhdon te spekuloje me nivelin e cmimit pasi ne tregjet nderkombetare ka me shume se, dy jave qe cmimi eshte ulur me me shume se 20 dollare per barel, por kjo ecuri nuk eshte reflektuar ne tregun vendas, i cili reagon ne unanimitet me tregun nderkombetar vetem kur cmimet rriten. Efekti i spekulimit me baze te gjere ne tregtine e naftes eshte konstatuar tashme, qofte per sa i perket nivelit te cmimit, por edhe te cilesise se naftes qe shitet ne tregun vendas. Qe nga muaji korrik, cmimi i naftes ne tregjet boterore eshte ulur te pakten me 20 dollare per fuci. Sipas kesaj ecurie, nje liter nafte ne vendin tone nuk duhet te shitej me shume se 120 leke. Ekspertet e ekonomise e shpjegojne kete reagim te tregut shqiptar me situaten oligopol, ku linjat e importit dhe tregtimit te naftes jane mjaft te perfolura per marreveshje te tilla.

Aktualisht jane te licencuara 17 kompani qe kane te drejten dhe mundesite tekniko-financiare per te importuar nafte, nderkohe qe kapacitet rezervuese jane rritur nga dita ne dite dhe nga ana tjeter jane te licencuar dhjetera tregtare me pakice. Por sipas vrojtimeve qe kane bere ekspertet e ministrise se Financave dhe Autoriteti i konkurrences, grosistet kane bere marreveshje per cmimet, te cilat nuk kane logjike me tregun nderkombetar. Linjat e tregtimit te karburanteve konsiderohen si bizneset me fitimin me te madh dhe zene vendin e pare ne listen e bizneseve VIP ne tregun shqiptare duke lene pas edhe kompanite e ndertimit. Vete tregtaret e naftes ja dedikojne cmimin e larte te ketij produkti normes se larte te taksave qe qeveria vjel ndaj importit dhe tregtimit te naftes. Per nje liter nafte eurodizel 60 leke jane taksa, shpjegojne tregtaret.