Nderohet piktori i Katedrales

Presidenti Bamir Topi nderon sot piktorin Lind Delija me urdhrin Nderi i Kombit

Sot, n orn 11:00 Presidenti Bamir Topi do t mbaj nj ceremoni pr dekorimin e piktorit Lin Delija, pas vdekjes, me urdhrin “Nderi i Kombit”. Ndrsa pr her t par n Shqipri, n kt rast, do t bhet edhe ekspozimi i plot i veprave t tij. sht nj bashkpunim me Bashkin e Androdokos, e cila i sjell veprat e Delis n Tiran (n salln Sknderbeu n Presidenc) nga Muzeu i Lin Delis n kt qytet.

Lin Delija (3 shkurt 1926) sht nj nga emrat e mdhenj t pikturs shqiptare, lindur n Shkodr e nxns i Fishts. Familja e tij internohet q n vitet e para t ardhjes n pushtet t komunistve dhe n 1948 ai arratiset n Jugosllavi. Nga Titogradi zhvendoset n Hercegovin, ku ushtron pikturn dhe kryen studimet. Studime t mtejshme vijon n Akademin e Arteve t Bukura t Zagrebit e at t Roms.

Ndr punimet e pikturuara dhe t ekspozuara n galeri t ndryshme t ksaj periudhe spikasin: “Burri me kmish t bardh”, “Autoportret”, “Kryqzimi”, “Martiri i Shn Sebastianit”, “Peizazh”, “Studio e piktorit, Mater Dolorosa”. N vitet ‘60 jep piktur n Akademin e Arteve t Bukura t Firencs e 20 vjet m pas themelon akademin “Carlo Cesi” n Antrodoco. Me pikturn “La Pala della Madonna degli albanesi” nis e prvijohet te Lin Delija i viteve ’60 nj mnyr e veant e konceptimit t sakrales brendashkruar bots s tradits shqiptare, duke sjell nj varg veprash q karakterizohen nga prfshirja e objektit sakral n nj mjedis me elemente peizazhi, kostumografie dhe shprehjeje gjestuale e fizionomike karakteristike shqiptare. Pikturon gjithashtu “Fytyrn e Krishtit”, e cila sot bn pjes n Koleksionin e Artit Modern t Vatikanit, Shn Mrin e Popullit, pjes e Koleksionit t Artit e Spiritualitetit n Muzeun “Pali VI” dhe Maria n Golgota q ruhet sot n Muzeun “Lin Delija-Carlo Cesi” n Atrodoko. Piktura e tij nis t fitoj, ndrkaq nj palet ngjyrash t forta. Meqense Androdoko i kujtoj qytetin e lindjes Shkodrs, Delija frymzohet jo pak ktu. Nj miqsi e ngusht dhe e gjat lind mes tij dhe Armando Nikoletit, i cili jo vetm do ta ndihmoj t ekspozoj n Antrodoko e n galeri t tjera, por do t prkujdeset edhe pas vdekjes s piktorit pr ekspozimin dhe promovimin e veprs s tij. Ndrkaq n galerin “La Botteguia di Donna Tania” n Rom Lin Delija paraqet gjat nj ekspozite personale veprat: “Shkodrani”, “Tri hiret”, “Pshpritja e malsorve”, “Shkodrania”, “Shtregulla n Shqipri”, “Lule”, “Kitaristi dhe peizazhi”; ndrsa n Firence ekspozohet nj seri pikturash ku disa nga personazhet e njohura biblike q rikthehen nga vdekja, si p.sh., Lazari dhe bija e Giairo, n zhvillimin artistik t drams duken se prjetojn prmes qenies s tyre ngadhnjimin mbi vdekjen. Edhe ktu personazhet jan t veshura me kostume tradicionale shqiptare.

N vitet '70 pr shkak t nj alergjie nga boja e vajit, kalon n punimet n tempera.

Ngjyrat e kthjellta dhe t ndriuara bhen gjithnj e m t pranishme. Nj numr i madh galerish dhe hapsirash ekspozuese mirpresin punimet e tij. Ekspozimet m t shumta e t prsritura ndodhin kryesisht n Rom, Firence, por tablot e tij do t ekspozohen edhe n Vatikan, Palermo, Modena, Breshia e Nju Jork. Ndrsa n Gjermani do t ket disa ekspozita radhazi. Radio Televizioni Publik italian i kushton n 1979 nj dokumentar-intervist me regji t Gjon Kolgjinit. Ndr veprat e spikatura t ksaj periudhe jan edhe tablot “Rita”, “Vajz me kitar”, “Lavdi e agustinianve”, “Mali Xhiano”, “Don Karlo”, “Sekreti i tmerrshm”, “Heronjt”, “Tri Marit”, “Samaritania”. N maj t vitit 1981, Lin Delija takohet me Nn Terezn dhe realizon nj seri pikturash e vizatimesh me imazhin e saj. Ndrkaq themelon n Antodoko, Vila Mentuia, “Akademin e Lir t Arteve t Bukura – Carlo Cesi”. T ksaj periudhe jan edhe tablot e mirnjohura “Vallja shqiptare” dhe “Nudo e shtrir”. Ndonse gjat gjysms s dyt t viteve ’80 do t shfaqen edhe shqetsimet e para shndetsore, ai vijon punn dhe ekspozimet e shumta. T ktyre viteve jan tablot: “Grua n dritare”, “Liqeni i Shkodrs”, “Hyrja e Krishtit n Jerusalem”, “Shkelsja e kurors”, “Njeriu q sheh”, “Shn iilja”. Lin Delija rivjen n Shqipri n 1992, ku shum shpejt i vihet puns pr t realizuar tablot e mdha pr Katedralen e Shkodrs, disa prej t cilave mbetn t paprfunduara. N dhjetor t vitit 1993 disa punime t tij u ekspozuan n mjediset e Ambasads t Shqipris n Rom, m pas n Galerin Kombtare t Arteve n Tiran, e m von n Muzeun e Artit t Shkodrs. N pranvern e vitit 1994 ai goditet nga nj iktus dhe ndrron jet m 9 prill, n Rom, por “jeta” e tij artistike, ndonse postume, shfaqet m e dendur se kurr. Qllimi fundor i artistit kish mbrritur, ashtu si e kishte pohuar shpesh her n gjallje t tij: “Fare in modo che l’opera profumi di pittura”. E bashk me veprn, padyshim, edhe jeta e tij. N Antrodoko ekziston “Muzeu i qytetit Lin Delija-Carlo Cesi”, n t cilin gjenden t ekspozuara mbi 100 pun e n 1999 botohet katalogu i par antologjik me pikturat e tij m prfaqsuese. Ekspozimet intensifikohen me themelimin e Shoqats Kulturore Lin Delija n vitin 2005, e kryesuar nga miku dhe koleksionisti i apasionuar i tij, Armando Nicoletti. Ndr dhurimet q Armando Nicoletti u ka
shqiptar nga vepra e bashkatdhetarit t tyre t shquar prmendim edhe “Portretin e Gjergj Fishts” (1979), dhuruar Katedrales “Our Lady of Albanians” n Detroit, SHBA dhe tablon e mirnjohur “Portret vajze”, e pikturuar gjat vitit 1968, dhuruar Presidentit t Republiks s Shqipris m 2009, sot pjes e fondit t ekspozuar n Presidencn shqiptare.