Zgjedhjet serbe në veri sfidojnë institucionet

Kan mbetur shtat dit para zgjedhjeve lokale n veri t Mitrovics, t cilat i organizon Serbia. Institucionet e Kosovs dhe ato ndrkombtare i kan quajtur t paligjshme, por nuk do t ndrmarrin ndonj hap pr t’i penguar ato. Analistt mendojn se autoritetet e Kosovs kan mekanizmat pr t’i penguar zgjedhjet, por ende mungon vullneti politik. Nj jav para zgjedhjeve lokale, subjektet serbe n veri t Mitrovics kan intensifikuar fushatn elektorale. Derisa zgjedhjet paralele serbe, sipas analistve, sfidojn autoritetin e Prishtins, zyrtar t Qeveris kan deklaruar se nuk kan mekanizma pr t vepruar n veri, pr t mos lejuar mbajtjen e zgjedhjeve. Ministri i Pushtetit Lokal, Sadri Ferati, ka thn dit m par se, “sipas t gjitha gjasave, nuk do t ndrhyhet n kto zgjedhje, sepse “ende nuk e kemi prfituar mjaft n komponentin e sundimit t ligjit n at pjes”.

Por, analisti pr qeverisjen lokale, Arben Gashi, mendon se n t vrtet institucionet vendore dhe ndrkombtare mund t’i pengojn zgjedhjet paralele serbe. “Institucionet e Kosovs kan mekanizma ligjor dhe t respektimit t ligjit n shtrirjen e autoritetit n territorin e Kosovs. Institucionet e Kosovs dhe ato ndrkombtare nuk kan arsye q t lejojn q kto zgjedhje t mbahen n territorin e Kosovs, pasi q ato jan t paligjshme dhe rrezikojn autoritetin e Kosovs”, - thot Gashi. Zgjedhjet e 30 majit n veri t Mitrovics jan t dytat q Serbia i organizon n kt qytet q pas shpalljes s pavarsis s Kosovs. Edhe mekanizmat ndrkombtare n Kosov, si sht EULEX-i, i kan cilsuar zgjedhjet serbe si jolegale. Ndrsa, Zyra Civile Ndrkombtare kmbngul se punt pr krijimin e komuns s Mitrovics Veriore dhe t mbajtjes s zgjedhjeve lokale sipas Planit Ahtisari, jan duke rrjedhur mir. Por, analisti Bardh Hamzaj sht skeptik pr situatn n veriun e kontrolluar nga strukturat paralele serbe. Mbajtja e zgjedhjeve paralele serbe, sipas Hamzajt, dshmon se edhe strategjia pr integrimin e veriut, nuk po gjen zbatim. “Mbajtja e ktyre zgjedhjeve, n esenc, flet pr seriozitetin edhe t mekanizmave ndrkombtar, edhe t atyre vendor, n raport me strategjin e paralajmruar n fillimin e ktij viti pr integrimin e veriut t Kosovs”. “T paktn pr kta muaj deri tash, e edhe kto zgjedhje, po dshmojn se ajo strategji ka qen n njfar mnyre pr prmbushje t vakuumit me retorik se po bhet dika, ndrsa n praktik nuk sht
asgj q t ndryshohet situata”, - thekson Hamzaj. Serbt n veri, ndryshe nga bashkkombsit e tyre n pjest tjera t Kosovs, kan bojkotuar n trsi zgjedhjet lokale t 15 nntorit, t organizuara nga Prishtina zyrtare. Kshtu q problem i pazgjidhur ka mbetur udhheqja e komunave veriore, Leposaviq, Zubin-Potok dhe Zvean. Ngjashm, t zgjedhurit e 30 majit, mund t’i sjellin telashe Prishtins dhe ICO-s, n kohn kur t shpallen zgjedhjet e parapara me Planin e Ahtisarit pr krijimin e Mitrovics Veriore. Nse shkohet me rrug ligjore, ky problem, sipas Arben Gashit, nuk sht se nuk ka zgjidhje. Por, ktu, sipas tij, ngrihet nj dilem tjetr. “sht shum e thjesht - mungon vullneti politik dhe diplomatik, vullneti politik i pals kosovare, q t prballet me nj situat t komplikuar, si sht situata n veri; por edhe vullneti politik e diplomatik i institucioneve ndrkombtar t pranishme dhe jo t pranishme n Kosov, q t merren me nj shtje t ndjeshme, si sht veriu”. “Un mendoj se me zgjidhjen e problemit t veriut, do t zgjidheshin edhe shum probleme si pr Kosovn, komplikimet q i jep n Serbi, edhe pr arenn rajonale”, - shprehet Gashi. Opozita n Kosov krkon nga institucionet e Kosovs q ta zbatojn Kushtetutn edhe n veri dhe t’i pengojn zgjedhjet serbe. Analisti Bardh Hamzaj thot se n teori, autoritetet i kan t gjitha mekanizmat, me t cilt do t shtrihej sundimi i ligjit n veri dhe t pengohej ndrhyrja e Serbis. Por, realiteti sipas tij, dshmon dika tjetr. “Veriu sht trsisht jasht kontrollit t institucioneve t Prishtins, apo atyre ndrkombtare, kshtu q un nuk pres se do t ndrmerret dika pr t penguar zgjedhjet”, - vlerson Hamzaj. Shoqria civile n Mitrovic kundrshton mbajtjen e zgjedhjeve serbe n kt qytet dhe prmes nj peticioni, krkon pengimin e tyre. “Ne i kundrshtojm kto zgjedhje, sepse ato e ndajn vendin n baza etnike, popullin e Kosovs e prajn, kurse pakicn serbe e bjn edhe m t varur pr Beogradin, i cili e lufton sovranitetin e Kosovs”. “Ne, po ashtu, i bjm prgjegjse pr kto zgjedhje t Serbis n Kosov, edhe ata zyrtar e institucione t vendit dhe ato ndrkombtare q kan mundsi e prgjegjsi q t’i ndalin kto zgjedhje, por duke mos ndrmarr asgj, nuk e bjn at”, - thuhet n peticion.