Ndërtimet pa leje, gati hipotekimi për mijëra dosje

Qirjako: Regjistrimi përfundon brenda 15 ditëve

Mijra dosje kan mbrritur n Zyrn Qendrore t Regjistrimit t Pasurive t Paluajtshme pr t’u regjistruar. Pasi kan marr lejen e legalizimit, qytetart iu jan drejtuar zyrave t Hipoteks pr t
prfundimisht regjistrimin e pasuris s tyre. Sipas informacioneve nga Hipoteka, mbi nj mij banesa jan hipotekuar, ndrsa tre mij t tjera jan n proces. Por ky numr shtohet prdit. Urdhri i nxjerr nga kryeregjistruesi bn q kjo procedur t prfundoj brenda 15 ditve. Kreu i Zyrs Qendrore t Regjistrimit t Pasurive t Paluajtshme, Arben Qirjako, shpjegon n nj intervist pr “standard” gjith procedurat e hipotekimit pr rastin e ndrtimeve pa leje apo shtesave n pallate. Ai shprehet se procesi i legalizimeve do t prfundoj brenda vitit 2010, edhe pse n kt faz nj rol t rndsishm luan interesi i qytetarve pr t shlyer detyrimet ndaj shtetit. Qirjako shpjegon m tej dhe mnyrn e zgjidhjes pr mbivendosjen e pronave apo pr rastet kur qytetart blejn hyrje n pallate t pahipotekuara. N gjith vendin jan rreth 300 mij ndrtime t paligjshme, nga t cilat kan kaluar me vendim qeverie rreth 100 mij n Qarkun e Tirans.

Zoti Qirjako, nj pjes e qytetarve kan shlyer detyrimet ndaj shtetit pr t legalizuar ndrtimet e tyre pa leje. Sa nga kto dosje kan mbrritur n Zyrat Qendrore t Regjistrimit t Pasurive t Paluajtshme pr t’u hipotekuar?

N baz t ligjit, n momentin q jepet leja e legalizimit, bhet aplikimi n zyrn e regjistrimit, paguhet tarifa e regjistrimit dhe brenda 15 ditve pr t gjith subjektet fizik, bhet regjistrimi i ksaj lejeje legalizimi. N rastin e objekteve shumkatshe krkohet t zbatohet rregullorja e zyrs s regjistrimit, ku prcaktohen dhe dokumentet e nevojshme, si prcaktimi i marrdhnies me truallin nse ka shtesa katesh pa leje n nj objekt me leje ndrtimi dhe ky ka qen subjekt i Agjencis s Legalizimit, Urbanizimit, Integrimit t Zonave t Ndrtimeve Informale pr marrjen e lejes s legalizimit. Numr dosjesh nuk mund t them me saktsi. Ajo q mund t them sht se shtohet prdit numri i tyre q vijn dhe mundohemi t respektojm afatet e caktuara me nj urdhr t dal nga kryeregjistruesi, q brenda 15 ditve kto t regjistrohen.

far dokumentesh duhet t dorzojn n hipotek qytetart, t cilt kan paguar detyrimet ligjore pr legalizimin e prons s tyre pa leje dhe jan vetm n fazn e hipotekimit t saj?

Ka disa raste q duhen ndar pr kt, prandaj jan subjektet e legalizimit. Ne na mjafton leja e legalizimit dhe marrdhnia me truallin nse ka nj kontrat shit-blerje nga ALUIZNI pr kt gj. Pr objektet shumkatshe krkohet dhe shlyerja e detyrimeve tek Tatim-Taksat.

Ministri Olldashi ka deklaruar pak koh m par se procesi i legalizimit t ndrtimeve dhe shtesave pa leje do t prfundoj brenda vitit 2010. Sa optimist jeni pr kt afat? sht n ritmet e duhura interesi i qytetarve pr t hipotekuar ndrtesat e tyre?

Mendoj se realisht objektivat e qeveris do t realizohen n lidhje me procesin e legalizimeve. Kjo sht shpresa ime.

Nj tjetr problem i evidentuar shpesh sht mbivendosja e pronave, duke u shfaqur dy ose m shum pronar pr nj truall. Cila ka qen zgjidhja q institucioni juaj i ka dhn ktij problemi?

Kjo ka qen nj nga problematikat e s kaluars, pr shkak t gabimeve t ndodhura n t kaluarn. Dhe pr kt arsye ne morm iniciativn ligjore pr shmangien e mbivendosjeve n mnyr administrative dhe bm nj ndrhyrje n ligj n vitin 2007. Me kt ndrhyrje n ligj ne vazhduam procesin e fshirjes s mbivendosjeve n zyrn e regjistrimit. Por me nj vendim t Gjykats Kushtetuese sht anuluar ky nen i ligjit dhe ne kemi
pezullimin e veprimeve n lidhje me kt proces. Aktualisht orientimi yn sht se nse ka mbivendosje, palt shkojn n gjykat. Pas vendimit t Gjykats Kushtetuese, kjo sht e vetmja alternativ, i sht ln detyra nj pushteti tjetr.

Tashm sht n zbatim nj ligj i qeveris pr verifikimin e titujve t pronsis. Jan evidentuar shum probleme n kt drejtim dhe shum tituj pronsie kan dal n shkelje me ligjin? Si po procedohet n kt drejtim?

Kompetenc pr kt jan prefekturat dhe nj informacion m t sakt pr kt merr nga prefekturat. Un mund t them se ata kan nj procedur t till, pasi marrin nj vendim e ojn n gjykat dhe gjykata duhet t sjell vendimin e forms s prer pr titujt e pronsis.

Ka shum qytetar q kan bler shtpi n pallate t reja, por q deri m tani ato nuk jan t hipotekuara. Cila sht zgjidhja e propozuar nga ju n kto raste?

sht e vrtet ajo. Ka raste, por nuk sht faji i qytetarve, sht faji i subjekteve ndrtuese, t cilat nuk plotsojn dokumentacionin prkats, pra kan marr leje ndrtimi, kan
kontrata, por nuk marr leje shfrytzimi nga pushteti lokal. Ne kemi kriteret tona t cilat jan t prcaktuara qart n rregulloren e zyrs s regjistrimit dhe n ligj. Gjja e par q duhet t bjn sht: pasi marrin lejen e ndrtimit, t marrin dhe lejet e shfrytzimit dhe t bjn kontratn, marrdhnien me truallin ose si thuhet ndryshe kontratn e shkmbimit me pronart e truallit, q kan
kontrat siprmarrje. N shumicn e ktyre rasteve, subjektet ndrtuese nuk i kan realizuar dhe kontratat e shitjes jan
n mirbesim me qytetart dhe jo n baz t nj dokumenti t regjistruar m par n zyrn e regjistrimit dhe pastaj t shitur nga subjekti ndrtues te qytetart.

Cilat jan procedurat q duhet t ndjekin qytetart n kto raste?

Qytetart duhet t’u drejtohen atyre q kan
kontrat, subjekteve ndrtuese. Normalisht, duke qen kontrat mirbesimi jan detyrime mes palve. Nj kontrat normale noteriale do t ishte q nse shitet dika n baz t kodit civil, duhet t jet regjistruar m par, gj q nuk ka ndodhur dhe sht mir q qytetart t ndrgjegjsohen pr procedurat q duhet t ndjekin, q askush mos t’u heq t drejtn mbi pronsin.

N disa raste sht ngritur si shqetsim nga qytetart mungesa e dokumentacionit n Zyrn e Regjistrimit t Pasurive. far po bhet me kto shtje?

sht e vrtet. N disa raste ne kemi gjetur mungesa t dokumentacionit t paraqitur nga qytetart. Por nuk sht detyr e qytetarit t sjell kto dokumente dhe ne kemi nxjerr udhzimin prkats, q vet zyra e regjistrimit duhet t krkoj informacionet prkatse n institucionet ku jan dhn kto tituj pronsie, pr t marr kopje t njsuar nse nuk ndodhen n zyrn e regjistrimit.

Dokumentet q duhet t plotsoj nj qytetar, q krkon t hipotekoj tokn pas procesit t legalizimit:

Leja e legalizimit t objektit Genplani i objektit Planimetria pr do kat Volumet e kartelave Regjistrin e parcelave ndrtimore dhe Harta treguese e prditsuar

ZQRPP-ja brenda 15 ditsh nga marrja e ksaj krkese verifikon saktsin e t dhnave t kartels s pasuris dhe kryen procedurat e regjistrimit fillestar pr ndrtimet pa leje

4 mij sht numri i dosjeve t hipotekuara apo n proces hipotekimi 300 mij ndrtime pa leje t evidentuara n gjith vendin 100 mij ndrtime pa leje t kaluara me vendim qeverie