Ndryshimet klimaterike rrisin urinë dhe varfërinë
Ky vit mund të jetë një shenjë zymtë paraprake e asaj që pritet të vijë, siç paralajmëron të rejat Paneli Ndërkombëtar për Ndryshimet Klimatike (IPCC). Ata tregojnë ngjarjet ekstreme të motit duke thënë se ka të ngjarë të rritet në frekuencë dhe ashpërsi, edhe pse po veprohet për të trajtuar ndryshimin e klimës.
Nga Tropiku i Afrikës dhe Azisë Jug-Lindore deri në Rusi dhe Afganistan, u përjetua një vit i përmbytjeve, thatësirës, dhe ngrohjes ekstreme. Këto të gjitha kanë ndihmuar në shtytje drejt urisë dhe varfërisë të dhjetëra miliona njerëzve, tha Dent Kelly, përfaqësues i Oxfam-it.
Kjo do të përkeqësohet më shumë bashke me ndryshimet i klimaterike duke rrudhur kështu ritmin dhe tharjen nga nxehtësia të bujqësisë. Qeveritë duhet të veprojnë tani në Durban, të merren masa për furnizimin me ushqime dhe që të shpëtohen miliona njerëz të cilët bien pre e urisë dhe varfërisë.
Oxfam, tregon rrezikun sigurimit të ushqimit në 2010-11: Një shijimi i zymtë e vuajtjeve dhe i urisë në të ardhmen, tregon se si disa ngjarje ekstreme të motit kanë kontribuar për pasigurinë ushqimore në nivel global, rajonal dhe lokal që nga viti 2010. Oxfam paralajmëron se ngjarjet ekstreme të motit do të jenë gjithnjë e më të shpeshta dhe të rënda. Kjo, siç parashikohet nga ndryshimet e klimës, mund të ketë ndikimet e saj mbi çmimet e ushqimeve duke krijuar kështu mungesa të tyre, dhe mund të reflektojë në destabilizimin e tregjeve ndërkombëtare.
Në një sipërfaqe të cenueshme kronike dhe konflikti politik, në Horn dhe Afrikën Lindore, thatësira e rëndë ka shtyrë mbi 13 milionë njerëz në krizë. Në korrik, çmimet e drithërave në Somali janë rritur deri në 393% dhe çmimet e misrit në Etiopi dhe Kenia janë rritur deri në 191% dhe 161%, çmime këto më të larta respektivisht kundrejt pesë-vjeçarit të kaluar.
Thatësira dhe zjarret pas një valë masive të ngrohjes në Rusi dhe Ukrainë shkatërruan shumë prodhimet e korrjes së vitit 2010, vetëm tre muaj kjo shkaktoi një rritje nga 60% deri në 80% në çmimet e grurit nëpër tregjet globale. Deri në prill 2011, çmimet e grurit janë 85% më të larta në tregjet ndërkombëtare, se sa një vit më parë.
Shirat e mëdha dhe tajfunet muson të shumta në Azinë Juglindore kanë vrarë më shumë se 1,100 njerëz dhe ndihmuan të dërgojnë çmimin e orizit deri rreth 25% dhe 30% në Tajlandë dhe Vietnam respektivisht kundrejt vitit të kaluar. Në Afganistan thatësirë serioze ka ndihmuar në rritjen e çmimeve të grurit dhe të miellit të grurit në korrik 2011, ato u rritën deri në 79% në zonat e prekura.
Këto janë ashpërsi e madhe për të varfrit të rrezikojnë që deri në 75 për qind të të ardhurave të tyre t’i ruajnë për ushqim, kjo mund të ketë pasoja edhe me katastrofe. Familjet që merren me tregti të një dikasteri të ndryshëm jashtë drithërave dhe ushqimit, janë të destinuar të marrin fund bashke përpjekjet e tyre të dëshpëruara për të ushqyer veten e tyre.
Rekomandime në Durban
Oxfam është duke bërë thirrje për negociatorët, që të bëjnë përparim në tre sfidat kryesore.
1) Ata duhet të vendosin se zgjidhja e vetme ligjërisht e detyrueshme është përparimi në ndryshimin regjimit të klimës. Protokolli i Kiotos është shtrati bazë i përpjekjeve ndërkombëtare për të luftuar ndryshimin e klimës. Është jetike që Durbani ndërtoi këtë, dhe nuk duhet lënë mbrapa, regjimi ekzistues duke siguruar vazhdimin e Kiotos dhe një marrëveshje që bisedimet duhet të përfundojnë sa më shpejt të jetë e mundur në një marrëveshje të plotë ligjor detyrues për të gjitha vendet.
2) Qeveritë duhet të lëvizin me vendosmëri për të mbyllur hendekun e emisioneve. Një gamë e vendeve në zhvillim kanë bërë zotimet e shkurtimeve të emisioneve, dhe për herë të parë, ajo është në zhvillim nga vendet që janë zotuar për të ulur me më shumë se vendet e zhvilluara, në krahasim me nivelin e tyre të planifikuara. Megjithatë përpjekjet e përgjithshme janë të pamjaftueshme për të shmangur ngrohjen globale. Në Durban qeveritë duhet të bien dakord për të rritur shkurtimet e tyre të emetimit para 2020, pas të cilit do të jetë shumë vonë për të mbajtur ndryshimin e klimës. Të gjitha vendet duhet të jenë të përgatitura për të bërë pjesën e tyre të drejtë e përpjekjeve globale të nevojshme.
3) Qeveritë duhet të dorëzojnë financa afat-gjatë për të ndihmuar njerëzit e varfër dhe për të trajtuar ndryshimin e klimës. Rekomandimet e bëra nga Komiteti kalimtarë për hartimin e fondit duhet të miratohet në mënyrë të plotë, dhe përpjekjet e SHBA-s apo ndonjë shteti tjetër për të ri-hapur këto negociata duhet të jenë në rezistence. Dispozita me rëndësi që të sigurojnë vendet në zhvillim, do të kontrollojë se si shpenzohen paratë në nivel kombëtar, dhe nevoja për zërat e grave do të jetë në qendër të fondit, dhe ato duhet të mbrohen.
Por fondi nuk mund të bëhet një predhë bosh. Bisedimet e klimës në Durban duhet të sigurojë që vendet e zhvilluara të japin 100.000.000.000 $ në vit deri në 2020 dhe kjo duhet të bëhet një realitet. Qeveritë duhet të sigurojnë se nuk ka mangësi në financim, pasi angazhimit 30.000.000.000 $ të bërë në Kopenhagë për të. Një marrëveshje e mundur në Durban, është që të bëhet një pagesë e drejtë, kjo të bëhet karbonit në emisionet e larta dhe në rritje në shkallë ndërkombëtare të anijeve dhe aviacionit.
Durban nuk do të dorëzojë çdo gjë që është e nevojshme të një përgjigje efektive globale të ndryshimeve klimatike, tha Dent. Por qeveritë duhet të mësojnë nga e kaluara, duke vazhduar mbi protokollin e Kiotos, planifikimi për një marrëveshje të ardhshme ligjore të mëtejshëm të zvogëlojë emisionet e para 2020, dhe duke mobilizuar financat të ndihmojnë njerëzit e varfër të cilët kanë nevojë për të përballuar ndryshimin e klimës. /L.Ferhati/Start/
2011-11-28 13:58
Nga Tropiku i Afrikës dhe Azisë Jug-Lindore deri në Rusi dhe Afganistan, u përjetua një vit i përmbytjeve, thatësirës, dhe ngrohjes ekstreme. Këto të gjitha kanë ndihmuar në shtytje drejt urisë dhe varfërisë të dhjetëra miliona njerëzve, tha Dent Kelly, përfaqësues i Oxfam-it.
Kjo do të përkeqësohet më shumë bashke me ndryshimet i klimaterike duke rrudhur kështu ritmin dhe tharjen nga nxehtësia të bujqësisë. Qeveritë duhet të veprojnë tani në Durban, të merren masa për furnizimin me ushqime dhe që të shpëtohen miliona njerëz të cilët bien pre e urisë dhe varfërisë.
Oxfam, tregon rrezikun sigurimit të ushqimit në 2010-11: Një shijimi i zymtë e vuajtjeve dhe i urisë në të ardhmen, tregon se si disa ngjarje ekstreme të motit kanë kontribuar për pasigurinë ushqimore në nivel global, rajonal dhe lokal që nga viti 2010. Oxfam paralajmëron se ngjarjet ekstreme të motit do të jenë gjithnjë e më të shpeshta dhe të rënda. Kjo, siç parashikohet nga ndryshimet e klimës, mund të ketë ndikimet e saj mbi çmimet e ushqimeve duke krijuar kështu mungesa të tyre, dhe mund të reflektojë në destabilizimin e tregjeve ndërkombëtare.
Në një sipërfaqe të cenueshme kronike dhe konflikti politik, në Horn dhe Afrikën Lindore, thatësira e rëndë ka shtyrë mbi 13 milionë njerëz në krizë. Në korrik, çmimet e drithërave në Somali janë rritur deri në 393% dhe çmimet e misrit në Etiopi dhe Kenia janë rritur deri në 191% dhe 161%, çmime këto më të larta respektivisht kundrejt pesë-vjeçarit të kaluar.
Thatësira dhe zjarret pas një valë masive të ngrohjes në Rusi dhe Ukrainë shkatërruan shumë prodhimet e korrjes së vitit 2010, vetëm tre muaj kjo shkaktoi një rritje nga 60% deri në 80% në çmimet e grurit nëpër tregjet globale. Deri në prill 2011, çmimet e grurit janë 85% më të larta në tregjet ndërkombëtare, se sa një vit më parë.
Shirat e mëdha dhe tajfunet muson të shumta në Azinë Juglindore kanë vrarë më shumë se 1,100 njerëz dhe ndihmuan të dërgojnë çmimin e orizit deri rreth 25% dhe 30% në Tajlandë dhe Vietnam respektivisht kundrejt vitit të kaluar. Në Afganistan thatësirë serioze ka ndihmuar në rritjen e çmimeve të grurit dhe të miellit të grurit në korrik 2011, ato u rritën deri në 79% në zonat e prekura.
Këto janë ashpërsi e madhe për të varfrit të rrezikojnë që deri në 75 për qind të të ardhurave të tyre t’i ruajnë për ushqim, kjo mund të ketë pasoja edhe me katastrofe. Familjet që merren me tregti të një dikasteri të ndryshëm jashtë drithërave dhe ushqimit, janë të destinuar të marrin fund bashke përpjekjet e tyre të dëshpëruara për të ushqyer veten e tyre.
Rekomandime në Durban
Oxfam është duke bërë thirrje për negociatorët, që të bëjnë përparim në tre sfidat kryesore.
1) Ata duhet të vendosin se zgjidhja e vetme ligjërisht e detyrueshme është përparimi në ndryshimin regjimit të klimës. Protokolli i Kiotos është shtrati bazë i përpjekjeve ndërkombëtare për të luftuar ndryshimin e klimës. Është jetike që Durbani ndërtoi këtë, dhe nuk duhet lënë mbrapa, regjimi ekzistues duke siguruar vazhdimin e Kiotos dhe një marrëveshje që bisedimet duhet të përfundojnë sa më shpejt të jetë e mundur në një marrëveshje të plotë ligjor detyrues për të gjitha vendet.
2) Qeveritë duhet të lëvizin me vendosmëri për të mbyllur hendekun e emisioneve. Një gamë e vendeve në zhvillim kanë bërë zotimet e shkurtimeve të emisioneve, dhe për herë të parë, ajo është në zhvillim nga vendet që janë zotuar për të ulur me më shumë se vendet e zhvilluara, në krahasim me nivelin e tyre të planifikuara. Megjithatë përpjekjet e përgjithshme janë të pamjaftueshme për të shmangur ngrohjen globale. Në Durban qeveritë duhet të bien dakord për të rritur shkurtimet e tyre të emetimit para 2020, pas të cilit do të jetë shumë vonë për të mbajtur ndryshimin e klimës. Të gjitha vendet duhet të jenë të përgatitura për të bërë pjesën e tyre të drejtë e përpjekjeve globale të nevojshme.
3) Qeveritë duhet të dorëzojnë financa afat-gjatë për të ndihmuar njerëzit e varfër dhe për të trajtuar ndryshimin e klimës. Rekomandimet e bëra nga Komiteti kalimtarë për hartimin e fondit duhet të miratohet në mënyrë të plotë, dhe përpjekjet e SHBA-s apo ndonjë shteti tjetër për të ri-hapur këto negociata duhet të jenë në rezistence. Dispozita me rëndësi që të sigurojnë vendet në zhvillim, do të kontrollojë se si shpenzohen paratë në nivel kombëtar, dhe nevoja për zërat e grave do të jetë në qendër të fondit, dhe ato duhet të mbrohen.
Por fondi nuk mund të bëhet një predhë bosh. Bisedimet e klimës në Durban duhet të sigurojë që vendet e zhvilluara të japin 100.000.000.000 $ në vit deri në 2020 dhe kjo duhet të bëhet një realitet. Qeveritë duhet të sigurojnë se nuk ka mangësi në financim, pasi angazhimit 30.000.000.000 $ të bërë në Kopenhagë për të. Një marrëveshje e mundur në Durban, është që të bëhet një pagesë e drejtë, kjo të bëhet karbonit në emisionet e larta dhe në rritje në shkallë ndërkombëtare të anijeve dhe aviacionit.
Durban nuk do të dorëzojë çdo gjë që është e nevojshme të një përgjigje efektive globale të ndryshimeve klimatike, tha Dent. Por qeveritë duhet të mësojnë nga e kaluara, duke vazhduar mbi protokollin e Kiotos, planifikimi për një marrëveshje të ardhshme ligjore të mëtejshëm të zvogëlojë emisionet e para 2020, dhe duke mobilizuar financat të ndihmojnë njerëzit e varfër të cilët kanë nevojë për të përballuar ndryshimin e klimës. /L.Ferhati/Start/
2011-11-28 13:58