Neutro si Norrie

Kush sht Norrie? Me pak fjal sht rruga e mesme, pr ata q nuk din n jan burra apo gra. Megjithse Schonberg ka thn: “Rruga e mesme sht e vetmja q nuk t on n Rom”. Norrie sht i pari njeri i vetdeklaruar as burr as grua, i cili arriti t bindte (edhe pse vetm pr pak koh) autoritetet prkatse australiane t’i nnshkruajn nj dokument identiteti, ku identiteti seksual prcaktohet si neutro. Ky sht lajmi, q disa jav prpara pushtoi mediat, disi m pak ato t vendit. Ndoshta, sepse ktu ishim dhe jemi akoma nn efektin e nj dukurie tjetr, sikurse homoseksualizmi i shpallur publikisht i njrit prej personazheve t nj formati t huaj reality, tashm t adoptuar edhe n Shqipri.

Mbi pluhurin e ngritur nga ky reality jan ndrtuar konjuktura deri tek ato politike. Duket sikur ky “pluhur” ka verbuar syt e disave dhe ka ndriuar mendjen e t tjerve. Por kush mund ta thot nse ky “pluhur”, objektivisht ka
njrn ose tjetrn nga t siprprmendurat. N pozicione pro homoseksual, apo pro t drejtave t njeriut jan radhitur, n radh t par vet homoseksualt (e vetkuptueshme), njerz me ndjeshmri ndaj personave me orientim seksual t ndryshm, krert e disa OJQ-ve (pr arsye nga m t ndryshmet, por jo thjesht e vetm n mbrojtje t t drejtave t njeriut) dhe krer ambasadash, t cilt pr pozicionin e tyre “politikisht korrekt” duhen marr po aq seriozisht sa pozicioni i tyre politikisht korrekt. N ann tjetr, pozicionohen ata q jan krejtsisht kundr prirjeve t ndryshme seksuale, pra tradicionalistt, prfshir ktu prkatsi t ndryshme sociale, kulturore, fetare dhe politike. Brenda ktij grupi ndodh edhe nj fenomen tjetr: jan kundr homoseksualizmit si prirje, megjithse nguten t deklarojn q jan pro t drejtave t njeriut. Ktu fillon e vshtira brenda debatit pro dhe kundr, kur ka prpjekje pr t paraqitur refuzimin e njohjes s dukuris s homoseksualitetit si nj luft kundr t drejtave t njeriut. Sikur shtja e t drejtave t njeriut t mund t shlyhej e t likuidohej me shpalljen e homoseksualitetit si prioritet i lists s t drejtave t njeriut.

Pikrisht n zemr t debatit me qndrime ekstremiste pro dhe kundr, “pr fat” arrin Norrie… Ajo rruga e mesme q nuk t on asgjkundi. Pr ata q nuk e njohin Norrie-n, po shtoj akoma dy fjal. I lindur i seksit mashkull, shpejt kujtohet, q seksi biologjik e ka shtrnguar n nj burg prej t cilit mundohet t lirohet me ann e nj ndrhyrjeje kirurgjikale, e cila i dhuron pr pak koh knaqsin zhgnjimtare t t qenit femr.

Pasi zbulon se nn veshjen e tij femrore nuk kishte asgj prej femreje t natyrshme, por nuk kishte mbetur asgj prej mashkulli, vendos t deklarohet neutro, si pr t gjetur at rrugn e mesme, apo ndoshta nj ekuilibr mes dy dshtimeve.

Paraplqeva provokacionin e historis (’)njerzore t Norrie-t, pr t vn n prov ato mendjet prparimtare dhe pr t par nse ne shqiptart jemi gati edhe pr nj histori t till. Apo pr nj shoqri si tonn, Norrie si person, nuk mundet akoma t jet subjekt debatesh dhe dukuria q ai prfaqson objekt diskutimi? Ndoshta pr arsyen e thjesht, se na duhet akoma t prtypim at dukurin gjithsesi t re pr kontekstin shqiptar, homoseksualizmin. Norrie mund t jet si uji pr zjarrin, shuan zjarret e vogla dhe ndez ato t mdhat… Po nse Norrie-n e izolojm n veantin e tij, far do t bhet me fatin e t drejtave t njeriut?

Prgjigja m e mir, mendoj, do t ishte nj fushat informacioni t vrtet, duke prfshir ekspert t t gjitha fushave, q dukuria vet implikon, dhe jo duke ndrtuar klishe komode, q mbushin xhepat e dikujt dhe shplajn trurin e t tjerve. Drejtsia m e madhe dhe shrbimi m i madh q mund t’u bhet personave me orientim seksual t ndryshm prej atij tradicional, sht paraqitja e fenomenit me t gjith vrtetsin e tij, duke e mbajtur larg shfaqjeve (e kuptuar si show), ku batutat banale pak kan t bjn m ndjeshmri njerzore. Gjithashtu, edhe larg asaj q rndom quajm “politically correct”. Ky komoditet sigurisht i bn nder karrierave t diplomatve, por kurrsesi stigmave t personave t diskriminuar apo familjeve t tyre.

Ajo q irriton m shum, sht shprfillja q i bhet kontekstit dhe mendsis shqiptare, kur bhet fjal pr tema t nxehta. Nse prpara nuk mendojm t shndoshim kt aspekt, pra respektimin e tradits son, shpeshher e prbaltur si shum e prapambetur, nuk mundemi as t fillojm t flasim pr respektim t t drejtave t njeriut. Ndoshta prve mendjehapurve t mirinformuar (qofshin kta pro apo kundr homoseksualitetit) duhet t fillojm t marrim n konsiderat nj fash t popullsis, e cila sht ln jasht do debati dhe ndikimi i t cilve duket sikur sht i paprfillshm, vetm sepse disa q kan akses m shum n komunikimin masiv kan vendosur kshtu.

E kam fjaln pr at fash, q nuk mund t identifikohet n nj fash moshore t qart, por q pr nga mendsia, homoseksualitetin nuk mund ta konceptojn, munden vetm ta refuzojn. Pr kt “mkat” kta persona mund t fajsohen me t njjtn logjik banale me t ciln shfajsohet (n vend q t mbrohen me argumente bindse) t qenit homoseksual: si nj prirje e lindur, kur vet bashksia e shkenctarve, n t vrtet nuk ka ardhur n nj pik akordi mbi shkaqet e devijimit seksual.

Un mendoj, se arsyet e atyre q refuzojn t njohin prirjet homoseksuale t ndryshme prej atyre tradicionale, jan po aq t ligjshme sa edhe t drejtat e atyre q i shpallin. Kam parasysh gjyshrit e mi, ndjes pain, q pr shkak t nj shoqrizimi t ndryshm prej atij t sotmit, fjaln homoseksual do duhej ta kishin krkuar n fjalor. Po n cilin fjalor?

Nuk besoj se bhet fjal pr nj ndrgjegje t papjekur t shqiptarve, por pr nj ndrgjegje t pjekur nn nj tjetr shoqrizim dhe ata q bjn sikur kjo gj sht e paprfillshme, jan t shtirur. Nse kshtu, beteja pr t drejtat e njeriut nuk ka nevoj pr “flamurtar” t shtirur.

Nuk kan t bjn as ideologjit, sidomos binarizmi midis ideologjis s majt dhe t djatht. Pr vet specifikn e vet, Shqipria nuk mund t krenohet as me t majtn e saj historike e aq m pak me traditn e shkurtr t s djathts me rrnj n ideologjin e majt.

Prandaj prve ndjeshmrive t sinqerta, q nuk duhet t jen domosdoshmrish t shpallura publikisht, do energji e shpenzuar pr t’i mbushur mendjen heteroseksualve mbi shtjen homoseksuale m duket nj shpenzim energjish n drejtimin e gabuar. Jan leva t tjera, sikurse politikat e drejta dhe t mirmenduara, pa qllime fitimi, ato q do t bjn nj shoqri m t mir, pr t gjith njerzit, qofshin ato heteroseksual, homoseksual, apo neutro. Vrtet Norrie sht i vetmi rast n bot deri tani i deklaruar neutro, por nse nuk e marrim n konsiderat, ku shkoi shtja e drejt e t drejtave t njeriut?