Ngrohja globale, 10 herë më shpejt se në çdo kohë në historinë e Tokës
Shkencëtarët amerikanë pohojnë se planeti po pëson një nga ndryshimet më të mëdha klimaterie në 65 milionë vitet e fundit. Klimatologët në Instituti për Mjedisin Stanford Woods kanë paralajmëruar se gjasat janë që norma e ndryshimit gjatë shekullit të ardhshëm do të jetë të paktën 10 herë më shpejt se çdo ndryshim klimatik që nga koha kur dinosaurët u zhdukën.
Nëse trendi vazhdon me ritmin e tanishëm të saj të shpejtë, paralajmërojnë ata, ajo do të vendos stres të konsiderueshëm në ekosistemet tokësore në mbarë botën, dhe shumë specie do të duhet të bëjnë sjellje, adaptime evolutive ose gjeografike për të mbijetuar, thanë ata.
Gjetjet vijnë nga një rishikim i hulumtimeve klimatike nga ekspertët e sistemit të shkencës Tokës Noah Diffenbaugh dhe Chris Field, një profesor i sistemit të shkencës së mjedisit e Tokës dhe drejtori i Departamentit të Ekologjisë Globale në institucion. Kjo punë është pjesë e një raporti të posaçëm mbi ndryshimin e klimës në çështjen aktuale të Shkencave. Megjithatë, hulumtimi është pjesë e një panorame shumë më të madhe dhe shkencëtarë të tjerë kanë pohuar kohët e fundit se ngrohja globale ka ‘ndaluar’ për momentin.
‘Ngrohja globale, 10 herë më shpejt se në çdo kohë në historinë e Tokës’
Profesorët në këtë studim të fundit të kanë shqyrtuar literaturën shkencore mbi aspektet e ndryshimeve klimatike që mund të ndikojnë në ekosistemet, dhe hetuar si vëzhgimet e kohëve të fundit dhe parashikimet për shekullin e ardhshëm dhe krahasohen me ngjarjet e fundit në historinë e Tokës.
Për shembull, planeti ka përjetuar një rritje të mprehtë në temperaturë prej 5 gradë Celsius 20.000 vjet më parë, që kur Toka doli nga shekulli i kaluar i akullt. Disa prej provave më të forta për mënyrën se si sistemi i klimës globale përgjigjet në nivele të larta të dioksidit të karbonit vjen nga studimet paleoclimate.
‘Ngrohja globale, 10 herë më shpejt se në çdo kohë në historinë e Tokës’
55 milion vjet më parë, dioksidi i karbonit në atmosferë ishte ngritur në një nivel të krahasueshëm me sot, thanë shkencëtarët. Oqeani Arktik nuk kishte akull në verë dhe toka aty pranë ishte e ngrohtë mjaftueshëm për palma.
“Ka dy dallime kryesore për ekosistemet në dekadat e ardhshme krahasuar me të kaluarën gjeologjike,” tha Profesor Diffenbaugh. Njëra është ritmi i shpejtë i ndryshimit i klimës moderne. Tjetër është se sot ka strese të shumta njerëzore të cilat nuk ishin të pranishëm 55 milion vjet më parë, të tilla si urbanizimi dhe ndotja e ajrit dhe ujit.’