Njeriu dhe uji i bekuar

Te gjithe po perballemi me nje dukuri natyrore qe per nga demi i ngjan permasave te nje epidemie por qe kurrsesi me keto njohuri te sotme qe zoteron pjesa shkencore shqiptare te barazohet me fatkeqesi natyrore.

Pse Sepse me perkufizim eshte quajtur dhe do te quhet fatkeqesi natyrore ajo dukuri e natyres qe kur ndodh kalon kufijte e njohjes inxhinierike apo shkencore ose eshte per here te pare e pastudiuar ende e pandodhur me pare e pamonitoruar me pare.

Ne kete kuptim jane quajtur proceset vullkanike ato te termeteve te permbytjeve deri ne ato te bubullimave ne kohen kur njeriu primat trembesh dhe strukesh ne shpella sic bejne qeniet e sotme paranjerezore ato me ndergjegje e arsyetim te ulet - Qente.

Per disa nga proceset natyrore kjo tromaksje ka vazhduar edhe ne mesjete madje per pak nga keto dukuri qe lidhen ende me shkallen e injorances vazhdon deri ne ditet tona ju kujtojme eklipsin e vitit 99 se si media struku shqiptaret brenda mureve te shtepise.

Por nuk mund te pranojme sot se termeti vullkani permbytja rreshqitja e erozioni perbejne fatkeqesi natyrore ne nje kohe kur per to ne te gjithe boten e shkenceruar ekzistojne harta te shperndarjes se potencialeve te tyre te mundshme.

Kesisoj cdo vend eshte i rajonizuar sipas kuptimit te rreziqeve natyrore ne shkalle te ndryshme ku edhe vendi yne e gezon kete fakt ne saje te institucioneve shkencore qe kishte qe sot jane kthyer si ciban apo si atashe aparatcikesh prane katedrave pedagogjike. Harrojme se keta i nevojiten vendit si deveja ne shkretetire si fotosinteza ne bime por mbi te gjitha si oficeri ne lufte.

Le te kthehemi tek halli qe na ka zene por te jeni te bindur e te gatitur or qytetare e katundare shkodrane se ky hall i ngjan miut qe kaloi njehere neper mustaqe. Zamzaneja prej qelqi u thye apo shtamba prej balte u kris.

Aq keq me vjen qe po ju shkruaj duke iu drejtuar juve countryman and countrycitisen keto reshta aq sa po me dridhet dora mbi tastiere por jo mendja sepse me pare se te kesh kete fatkeqesi me sakte kete zemerim natyror ulu pak prane nje oxhaku me zjarr bubulak ose mund te ulesh edhe ne banjat alla franga sepse ne kesi vendesh njeriu reflekton qetazi per ato qe ka bere dhe per ato qe duhet te beje.

fare Se pari se si ndertove ne zone permbytje duke zaptuar toke buke qe shqiptari ka ndertuar ne mijevjecare qysh nga koha e Trojes ne kodra e ne rreze saj ju kujtojme Beratin te ndertuar ne shtate kodra prej te cilit mori shembull Roma e Stambolli me pas.

Se dyti nuk mjaftoi qe ky vend fitoi nga ky lume Drin i cili kur ndodh qe gjemon ndodhka qe ky popull edhe e mallkon tokat qe dikur permbyteshin pergjate zones se Gjadrit. Sikur nuk mjaftoi qe ky komb fitoi nga ky lume Drin tokat qe dikur permbyteshin pergjate zones se Lezhes.

Sikur nuk mjaftoi qe ky vendimmarres qaraman fitoi energji elektrike per diten duke i zene rrugen ne Vaun e Dejes. Sikur nuk mjaftoi qe ky politikeberes derezi fitoi energji elektrike per naten duke i zene rrugen ne Koman. Sikur nuk mjaftoi qe ky ligjvenes hallemadh fitoi energji elektrike per dimer e per vere duke i zene rrugen ne Fierze. Dhe pastaj e detyruan te bashkohej i teri me Bunen.

Dhe pastaj katundare e malesore qe nga Shkodra gjer ne Vlore i zune pusi me ndertime te legalizuara anash majtas anash djathtas para e prapa rrjedhes te njohura ne mijevjecare si zona permbytje qe jane vetem per mish e oriz. fare nuk arrijme te kuptojme

Mire ne zone permbytje po pse ne zonen grope te saj ku ju kujtojme Narten Divjaken Velipojen Ulqinin te cilat jane ndertuar mbi mezhde qe permbytja ti rrethoje per pak dite por jo ti mbyse shtepi e katandi per cdo vit.

Mire ne zone permbytje po pse nje ngrehine ketu e nje atje duke betonizuar token qe ne kesi kushtesh rrit volumin e ujit permbytes. Se treti si mund te derdhesh ujerat e zeza prane nje Liqeni qe te ka dhene uje me u ngijue peshk me jetue shpeze me shijue bime me zbukurue aq me teper qe ti o shkodran vajte e ndertove jete qysh nga pellazgia tek Liqeni qe pasi e pagezove me emrin Shkoder ku ska mundur gjuhe tjeter ta thyej ti sot e thyen dhe e fyen duke e bere te thirret gjirizi i Shkodres.

I dashur countryman and countrycitisen Jam i bindur qe si cdokush e dini se uji ka nje formule te thjeshte te ndertuar nga dy atome hidrogjeni si baza kimike e formimit te tokes qe na ushqen dhe nje atom oksigjeni si baza kimike e jetes se gjalle perfshire dhe njeriun. Pra uji eshte baza e jetes edhe per njeriun.

Sikunder jam i bindur qe nuk di te kunderten e saj qe njeriu dhe qeniet e tjera te gjalla kafshet bimet etj. jane baza e jetes se ujit. Degjo ketu tani dhe degjome mire. Uji vec perberjes kimike te mesiperme duke qene mineral si gjithe te tjeret ka dhe ndertohet prej kristalesh optike qe marrin nje forme te caktuar ne varesi te sjelljes me te.

Pra ndryshe nga te gjithe mineralet e tjere keto kristale optike marrin forme te caktuar nga menyra se si reagon ajo qenie per te cilen ai eshte baza e jetes pra si qeniet e gjalla si edhe njeriu. Nderkohe qe dihet qe qeniet e gjalla si bimet edhe kafshet kane ekuiliber dhe menyre te sjelluri me ujin sipas ligjeve e rregullave perfekte.

Ai qe del nga binaret ne marredhenie me te eshte vetem qenia me dy kembe. Keshtu ne te gjitha eksperimentet e kryera ne qindra pika te globit me ujin qe rridhte neper rrjedha te caktuara rezultoi se kur njeriu e bekonte me fjale te ngrohta dashamirese e uruese kristalet optike te ujit te rrjedhes vendoseshin sipas nje forme te rregullt duke e bere ate uje paqesor te qete te dashur dhe dobiprures.

Kur njeriu nuk i bezante kurrgje ujit te kesaj rrjedhe kristalet e tij merrnin forme amorfe dhe nuk reflektonin me vetite e mesiperme. Por kur njeriu i peshperiste fjale te mallkuara ai kthehesh ne uje agresiv ne uje realisht i terbuar sepse kristalet e tij merrnin formen me te crregullt te mundshme sepse ato deformoheshin zgjeroheshin duke krijuar turbulenca brenda vetvetes pa shkaqe te jashtme natyrore ose per te njejtat shkaqe natyrore si ato me siper. Me kete shkak shpjegohet rasti pse nje akshen gatim del me shije edhe pa hedhur ereza.

Sepse kuzhinieri apo amvisa e ka kendue apo ia ka pase kenda ushqimin qe gatuan duke i dhene nje shije te paperseritur. Kujtoj supen e prere me veze kur dikush nga fisi im semurej ne Berat qe vetem nena Minos sime Meje i kerkohej ta gatiste sepse ajo e kendonte kur e gatuante. Pra eshte uji brenda gatimit qe merr forme te gezueshme dhe/ose e kunderta kur gjella del pa shije dhe kuzhinieri e moleps me ereza.

Kjo po me tremb me keta politikeberes apo me keta vendimmarres por me shume me vjen te bertas per keta qytetare qe shajne e shfrejne per forcat e verbra te natyres duke harruar zemerimin natyror te saj per bemat qe i kane kandisur. Po kur thone - U cmenden apo u terbuan ujerat eshtja eshte ujerat apo njerezit