Njut Gingric shpall kandidaturen per zgjedhjet presidenciale te vitit 2012

Ish-kryetari i Dhomes se Perfaqesuesve Njut Gingric nis zyrtarisht kete jave konkurrimin per president te Shteteve te Bashkuara. Zoti Gingric do te njoftoje planet e tij permes faqeve te mediave shoqerore Facebook dhe Twitter ndersa fillon te ndizet gara per kandidatin presidencial te Partise Republikane. Korrespondenti i Zerit te Amerikes sjell hollesi nga Uashingtoni.

Njut Gingric u shqua ne mbare vendin ne vitet 90 kur udhehoqi fitoret e medha te republikaneve te cilet me 1994 moren kontrollin e te dy dhomave te Kongresit per here te pare ne 40 vjet.

Zoti Gingric u zgjodh kryetar i Dhomes se Perfaqesuesve duke u bere kundershtari kryesor i Presidentit Bill Klinton ndonese te dy nganjehere gjeten edhe gjuhe te perbashket per te punuar rreth ceshtjeve si reforma sociale.

Zoti Gingric dha doreheqje nga Kongresi ne vitin 1999 dhe qysh atehere eshte perqendruar ne shkrimin e librave dhe perkrahjen e pikepamjeve konservatore sidomos ne ceshtjet e politikes se jashtme.

Zoti Gingric kritikoi qasjen e Presidentit Barak Obama ne politiken e jashtme gjate nje fjalimi para disa muajsh ne nje konference te udheheqesve konservatore ne Uashington.

Administrata e Presidentit Obama e ka gabim rreth terrorizmit gabim rreth Iranit gabim rreth Vellazerise Myslimane gabim rreth Hezbollahut dhe ta kesh gabim ne aq shume ceshtje te sigurise kombetare eshte jashtezakonisht e rrezikshme.

Anketat e opinionit publik tregojne se zoti Gingric mbetet figure polarizuese sikurse ishte edhe ne vitet 90. Zoti Gingric vleresohet zakonisht nder kater apo pese pretendentet kryesore republikane per president por publiku ne teresi eshte i ndare. Ne nje sondazh nga Reuters dhe Ipsos zotin Gingric e shihnin me sy te mire 35 perqind e te anketuarve ndersa 38 perqind kishin mendim te pavolitshem per te.

Zoti Gingric eshte popullor nder konservatoret per natyren e tij luftarake dhe pikepamjet ne politiken e jashtme. Por veprimtaret me pikepamje konservatore per shoqerine ngurrojne per ta mbeshttur ate per shkak te pohimeve te zotit Gingric per pabesi martesore dhe deshtimin e dy martesave te tij.

Zoti Gingric hyn ne nje gare republikane qe po zhvillohet tejet ngadale dhe ka shume pak pretendente qe ose po shqyrtojne mundesine e garimit per Shtepine e Bardhe ose kane ndermarre hapa fillestare per te provuar kandidimin.

Analistet politike thone se nuk ka kryesues te qarte nder kandidatet e mundshem republikane ndonese ish-guvernatori i Masacusetsit Mit Romni vazhdon te mbaje epersi modeste ne shumicen e anketave te deritanishme.

Republikanet e tjere qe kane marre hapat e pare drejt kandidimit perfshijne ish-guvernatorin e Minesotes Tim Pelenti ish-senatorin nga Pensilvania Rik Santorum ish-guvernatorin e Nju Meksikos Geri Xhonson ligjvenesin nga Teksasi Ron Pol dhe afaristin nga Xhorxhia Herman Kejn i vetmi afrikano-amerikan qe ka shprehur interesim per pjesemarrje deri tani.

Ka edhe nje grup qe thuhet se po shqyrton ceshtjen e kandidimit ku bejne pjese guvernatori i Indianes Mic Daniels ligjvenesja nga Minesota Mishel Bakman dhe ish-guvernatori i shtetit Jutah Xhon Hantsmen i cili sherbeu deri se voni si ambasador i Presidentit Obama ne Kine. Pervec kesaj biznesmeni nga Nju Jorku Donald Trump thote se do te vendose rreth kandidimit per president muajin e ardhshem.

Analistet politike thone se gara republikane po zhvillohet ngadale per vitin 2012 vecanerisht ne krahasim me kater vjet me pare kur disa kandidate vecse kishin shpallur pjesemarrjen ne gare per emerimin e partise. Met Dallek ligjeron politike ne degen e Uashingtonit te Universitetit te Kalifornise.

Nuk eshte interesimi qe prisnim te shikonim sidomos duke pasur parasysh sesi republikanet per keto dyzet vjet kane identifikuar nje kandidat kryesor qysh ne fillim te gares dhe e kane zgjedhur ate si kandidat te partise ne zgjedhjet presidenciale.

Me shume pretendente pritet te njoftojne zyrtarisht planet e tyre gjate javeve ne vijim. Por deri tani nuk ka shenja se dy ish-guvernatoret republikane me perkrahes besnike Majk Hakebi nga Arkansa dhe Sarah Pejlin e Alaskes po marrin hapa ne menyre aktive drejt kandidimit per Shtepine e Bardhe vitin e ardhshem.