Nokia 1100, 10 mijë euro për një celular

Shifra më e lartë e blerjes së këtij celulari arrin në 32 mijë dollarë

T gjith pyesin nse kan n shtpi, hedhur diku n cep, dika t vjetr q nj dit mund t kushtoj nj thes me para...? Mos u mundoni kot, pasi me prjashtim t Nokia 1100, asgj tjetr nuk vlen m shum. Por, edhe nse keni nj celular Nokia 1100, duhet t jeni t sigurt q ai ka n pjesn e pasme t shkruar “Made in Bochum”. Vetm ather, duhet t jeni t bindur se mund t bni para...! E gjith kjo duket si nj histori lotarie, por n fakt sht e vrtet. Askush nuk do ta besonte q nj model i vjetr celulari Nokia, 7 vjet pas prodhimit mund t shitej n shifra stratosferike. Loja e rritjes s mimit t ktij celulari ka prfshir edhe vendin ton, duke mos prfillur as modelet m t rinj. Po pse? Cila sht arsyeja q ky celular kushton kaq shtrenjt dhe sa vlen? N nj udhtim n dyqanet e celularve n kryeqytet dhe tregun e zi ne pyetm pr mimet e celularit Nokia 1100. Prgjigjja: Nuk ka asnj cop n shitje. Arsyeja: Ky model shitet deri n 10 mij euro n Tiran, nse sht vrtet modeli i duhur!

Tregu i celularve

Dy jav m par as q do ta besoja se nj model “antik” celulari mund t kushtonte 10 mij euro. Kur pyet n dyqanet e celularve, askush nuk t jep nj prgjigje, por m pas mund t zbulosh se shitja e ktij modeli bhet nn dor. “Ka shum q vijn dhe krkojn kt model. N fillim u habita, prse krkohet pikrisht ky model dhe m pas mora vesh se ky celular nuk mund t kontrollohet nga prgjimet”, - rrfen Xhani, nj shits celularsh n Tiran. Pazaret fillestare nisin me mime q variojn nga 20 deri n 500 euro dhe m pas, duket se nj tjetr blers m i madh tregon interes pr blerjen e ktij modeli deri n 3 ose 5 mij euro, madje ka pasur raste se Nokia 1100 mund t shitej deri n 10 mij euro. Sapo v kmbn paraditeve n tregun e zi afr posts qendrore mund t shohsh se si shitsit t trheqin pr krahu, duke t pyetur nse ke nj celular Nokia 1100 pr t shitur. E njjta gj ndodh edhe n tregun q ndodhet pak metra para Muzeut Historik Kombtar, ku t tregojn se pr nj celular t till jan gati “ta fluturojn” nga xhepi pa pyetur pr pazarin. Kjo tregti n fakt duket se ka prfshir t gjith tregun e shitjes s celularve n t gjith vendin, ku personat e interesuar jan duke prhapur fjal se jan duke krkuar aparatin e rrall celular, kundrejt nj shum t majme. “Ka disa q thon se ky celular mund t blihet 5 mij euro, po ka dgjuar se e kan kmbyer edhe me 10 mij euro, t paktn ktu n Shqipri, se jasht flitet se kushton trefishi”, - shpjegon shitsi i celularve. Kur fillon dhe hyn brenda ksaj historie, kupton se n fakt nuk bhet fjal vetm pr nj celular t zakonshm Nokia 1100, por nj version, i cili, sipas blersve, duhet t prmbaj disa t dhna q e bjn kt aparat t shitet kaq shtrenjt.

Nokia 1100

Sapo pyet pr celularin Nokia 1100, gjithkush n tregun e zi ngre prpjet “satelitt” pr t dgjuar. T gjith shfaqin interes. Nj djalosh imcak afrohet, e hap brenda pak minutash celularin Nokia 1100 dhe duke kqyrur me kujdes n pjesn e pasme t thot: “Nuk bn”. Vetm tani e kupton se bhet fjal pr nj celular t rrall. Pra, aparati pr t cilin po flasim, sht nj prodhim t veant, i cili duhet t ket specifikat e nevojshme pr t’u bler. Bhet fjal pr modelin Nokia 1100, por vetm nse i prket serive RH-16 dhe RH-17. Por, edhe nse ke njrin nga kta dy element, shitsit shpjegojn se ata duhet t ken t stampuar n pjesn e pasme shnimin “Made in Bochum, Germany”.

Me nj klikim t shpejt n internet mund t shohsh se nse krkon me emrin e celularit n fjal dhe t dhnat e msiprme, has n informacione t paimagjinueshme dhe mime q variojn nga 5 deri 10 mij euro pr blerjen e ktij celulari. N forume flitet se ky model prdoret pr vjedhje masive t llogarive bankave n t gjith Evropn nga hakerat, t cilt e shfrytzojn kt aparat pr veprimtari kriminale. Pra, ky qenka i gjith sekreti. Nse ke nj celular t till, askush nuk mund t kontrollohet nga policia apo asnj sistem tjetr survejimi, sado i sofistikuar qoft ai. Sipas informacioneve q mund t gjenden lehtsisht n internet celulart Nokia 1100, prkatsisht versionet RH-16 ose RH-17, q jan t prodhuar n Bochum t Gjermanis, mund t shiten deri n 5.000 euro. N internet thuhet se shifra m e lart e blerjes s ktij celulari ka arritur n plot 32 mij dollar n Amerik. Ndrkaq, menjher pas publikimit t ktyre informacioneve n faqet e internetit ku mund t kryhen blerje online jan nxjerr n shitje celular me kto specifika, ku mimet arrijn deri n 25 mij dollar. Kjo konstatohet lehtsisht edhe n faqen eBay.com.

Made in Bochum

Po pse blihet pikrisht kaq shtrenjt nj celular Nokia 1100 me seri RH-16 dhe RH-17? Kaq duket se nuk mjafton, pasi ata duhet t jen prodhuar n Bochum t Gjermanis? Mendohet se vetm kto lloj celularsh mund t blihen kaq shtrenjt. Specialistt theksojn se ky model i prodhuar n Gjermani ka pasur nj softuer, i cili n momentin e instalimit ka pasur nj defekt q n programim, i cili nuk lejon prgjimin e telefonatave. N kt mnyr grupe t interesuara kriminale, pasi kan gjetur kt shteg, po prdorin celularin antik kundrejt shifrave marramendse, pr t pasur rrug t lir pr veprimtarit e tyre kriminale, por duket se t interesuar jan edhe hakerat e vegjl q kryejn vjedhje bankat me an t ktij modeli celulari. Msohet se ky model nuk prodhohet m nga Nokia, ndrsa npr bot krkohen kto modele me mime shum t larta. Vitin e shkuar krkesat pr modelin 1100 kan arritur deri n 32.000 dollar, vetm pr versionin e prodhuar n Bochum me sistemin RH-17 apo RH-16. Vendet q kan qen m t interesuara pr kto blerje jan: Rusia, Maroku dhe Rumania, ku mimi i ktij celulari arrin deri n 20 mij euro. Sipas statistikave, q nga dalja e par e ktij modeli celulari n treg (versioni origjinal), jan shitur 200 milion kopje, por vetm nj pjes e tyre mendohet se ka defektin, q lejon prdoruesin t mos prgjohet gjat kohs q flasin n telefon.

Reagimi nga Nokia: Po hetojm

Pas zhurms s
n media dhe internet, gjat nj deklarate pr revistn “PC World”, kompania Nokia ka theksuar se siguria pr ta sht nj element i rndsishm pr do prodhim q ata nxjerrin n treg, por nuk sht qartsuar nse modeli Bochum ka defekte. “Siguria e produkteve sht nj element shum i rndsishm pr Nokian dhe t gjitha akuzat drejtuar produkteve tona po trajtohen me seriozitet t lart. Ne jemi duke hetuar kto akuza q kan t bjn me modele m t vjetra t prodhuara nga kompania jon”, - tha Barbara Furchtegott, zdhnse e Nokias. Sipas saj, kompania nuk sht n dijeni pr ndonj gabim n softin e modelit Nokia 1100 q i mundson telefonuesit “ID Spoofing” (ID t rreme), por ka sqaruar se jan n dijeni pr mimet e larta t shitjes s ktij modeli n tregun ndrkombtar. “Bazuar n hetimet tona, keqprdorimi duket se krkon disa kushte paraprake pr t’u plotsuar, duke prfshir SIM kartn e vjetr, pastaj modifikohen komponent t harduerit dhe softuerit”, - deklaroi Barbara Furchtegott. Sipas zdhnses s Nokias, kompania nuk ka dijeni pr ndonj incident t raportuar, n mnyr q t parandalohen aktivitetet kriminale. “Ne inkurajojm njerzit q t trajtojn pajisjet e tyre celularin si sende me vler dhe t ken kujdes me t dhnat e ndjeshme, si ato bankare apo fjalkalimet”, - prfundoi reagimin zyrtar kompania e prodhimit t celularve.

Hetimi i USAGI

Dika e pazakont po ndodh me botn e celularve t vjetr. Nokia duket se po habit t gjith. mimi i nj celulari q ka dal prej vitesh nga qarkullimi, po shitet n mnyr sekrete me mime t larta. Nga nj hetim i “UltraScan Avanzata Global Investigations”, rezulton se mimet jan rritur dukshm n fund t pranvers, ku pr kt version telefoni nga 129 dollar q ishte mimi fillestar, shkoi n 400 USD, arriti 10.000 USD, 13.000 dhe m n fund 32 mij dollar. Por nuk sht nj celular i zakonshm, tregon hetimi pasi n 200 milion versionet vetm nj pjes t japin mundsin t mos jesh i kontrolluar nga askush. Hetimi i USAGI tregon se kto modele pr shkak t softuerit t lejojn q t bsh blerje online me an t llogarive bankare, duke mos dhn asnj informacion sigurie dhe si rrjedhoj nuk ruhet asnj e dhn personale. Pr kt arsye ky lloj celulari sht
edhe kaq “i plqyer”. Hetimi tregon se n Gjermani dhe Holand, pr shkak t problemit t softuerit, hakerat jan duke konfiguruar marrjen e telefonatave nga do lloj telefoni. Pra, ndrsa dikush ju bn nj telefon, numri shkon edhe tek telefoni Nokia 1100. N disa vende t ndryshme evropiane shum llogari bankare jan grabitur vetm me nj SMS, duke u marr klientve kodin personal dhe brenda pak minuta mund t zbrazsh llogarin bankare t kujtdo pasi ke fituar informacione t rezervuara vetm me nj mesazh.

Hakerat: Si kryhen vjedhjet

Ata q merren me vjedhjet, pra hakerat, kan nisur t tregojn me an t videove sesi nuk u prgjohet celulari, madje edhe deri se si arrijn t kryejn vjedhjet e bankave. Sipas tyre nuk mjafton t kesh vetm nj telefon Nokia 1100 pr t kryer nj vjedhje banke. Kjo sht arsyeja prse ata shiten kaq shtrenjt, pasi m pas modifikohen pr t’u prdorur pr qllime kriminale. Nj prej veprimtarive kriminale sht pikrisht vjedhja e t dhnave t rndsishme t klientve t bankave nprmjet numrit t tyre t telefonit. Pra, hakerat prdorin Nokia 1100 pr t vjedhur klientt, duke marr u atyre kodin personal me an t nj mesazhi t shkruar, i cili u shkon paralelisht hakerave dhe klientve t banks. Si dihet, bankat pas do transaksioni q mund t kryesh t drgojn nj mesazh telefonik t quajtur “Transaction Authentication Number” (Numri Autentik i Transaksionit), i cili prdoret pr blerjet online ose shrbime t ngjashme, duke i bashkangjitur transferts shumn s parave, por edhe t dhnat personale. Por, duket se prve ksaj hakerat kan arritur t kryejn modifikime n softuerin e telefonit dhe ta riprogramojn at, n kt mnyr ata arrij t’u marrin klientve numrin e llogaris. Sipas specialistve t bankave, vjedhja kryhet me an t kodit TAN (Transaction Authentication Number). Madje, disa banka e mohojn mundsin e transferimit t krkuar nga hakerat, pasi gjith ky proces ndodh pr nj periudh t shkurtr kohore. “Ne nuk mund t prjashtojm faktin q hakerat, duke marr kt kod, t bjn mashtrime bankare online”, - tha nj burim i Deutsche Postbank. Specialistt e elektroniks theksojn se Nokia 1100 bn t mundur falsifikimin e numrit t telefonit t viktimave, por ka gjasa q e gjith kjo vjedhje t ndodh brenda nj kohe t shkurtr, aq sa ata t ken mundsi para marrsit ose paralel me t t vjedhin kodin TAN. Por, nse prball deklarats s kompanis Nokia se ky model nuk ka asnj defekt t mundshm, ata pranojn se ka gjasa q ky lloj celulari t jet m i leht pr t’u modifikuar n softuere dhe harduere, madje edhe t riprogramohet pr t shrbyer si mjet q dekonspiron t dhnat personale bankare.