PS: Grate, 33-50% ne liste
Oli Xhilaga
Socialistet duket se do te marrin "stafeten" ne lidhje me rritjen e perfaqesimit te grave ne vendimmarrje. Mesohet se kreu i kesaj partie, luhatet mes vendimit per te pasur nje liste proporcionale, ne rast se ky variant fiksohet, 50 per qind te kandidateve gra, ose minimumi 33,3 te listes shume-emerore. Nderkohe qe pjesemarrja e gruas ne Kuvendin e Shqiperise do te sanksionohet ne ligjin elektoral. E per pasoje do te respektohet nga te gjitha partite konkurrente ne zgjedhjet e ardhshme parlamentare. Ne kete menyre, nga deklaratat e leshuara here pas here per rritje te kuotes perfaqesuese te gruas ne legjislativin shqiptar, partite parlamentare shkojne me tej, duke i ngurtesuar ne ligj qendrimet e tyre. Keshtu, kodi zgjedhor per nje ceshtje te tille mund t'i referohet ligjit aktual per perfaqesimin e gruas ne administrate, ose propozimeve te ardhura nga drejtuesit politik, te cilet i perafrohen nje perfaqesimi prej 30 per qind te gruas ne parlament. Variantet e mundshme per realizimin e nje perfaqesimi te denje te gruas, jane dy. E para, ne listat renditese te kandidateve per deputete, raporti do te jete nje me nje. Ndersa, varianti i dyte do te parashikoje qe nje nga tre emrat e pare te listes se kandidateve te jete emri i nje gruaje. Por, cilado nga keto dy mundesi qe te zgjidhet, ajo do te perkthehet ne ligj, e mbi te gjitha secila prej tyre do te sillte dhe nje numer te konsiderueshem te grave ne Parlament, duke iu afruar nje mase prej 30 per qind te perfaqesimit te saj ne kete pushtet. Nderkohe qe ne rast mos rakordimi mes te gjitha partive mbi keto dy alternativa, mund te shtohet dhe nje propozim tjeter, sipas te cilit ne 10 kandidatet e pare te listes renditese, te kete nje kandidate per deputete.
Vetem pak dite me pare nga kreret e larte te shtetit dhe drejtues te partive politike vershuan nje lume deklaratash, e qe te gjitha kishin nje emerues te perbashket, rritjen e kuotes se perfaqesimit te gruas ne sfondin politik, e konkretisht ne parlamentin e ri, qe do te sjelle gara elektorale e vitit 2009. Nderkohe qe vec ketij propozimi, kryetari i Partise Socialiste, Edi Rama, shkoi me tej, duke kerkuar qe te ishte Kodi Zgjedhor dhe ndryshimet qe duhet te behen ne te, ato qe te sjellin nje perfaqesim me te madh te gruas ne politike, duke kerkuar ne kete menyre qe cdo vendim mbi kete pike te sanksionohej ne Kod. Kesisoj, perpos parametrave perberes te reformes elektorale, nje vend te vecante ze dhe kjo ceshtje. Per kete arsye, edhe pse ende nuk ka nje vendim perfundimtar, me gjithe gatishmerine qe tregojne drejtuesit e partive politike per te shtuar numrin e grave ne Kuvend, se shpejti do te diskutohet dhe do te behen publike propozimet mbi kete pike. Ne kete menyre, nese deri me tani drejtuesit politike vetem sa e kane reklamuar rritjen e perfaqesimit te gruas, duke bere dhe gare me njeri-tjetrin, sidomos ne dy fushatat e fundit elektorale, ku rezultati e vertetoi me se miri nje gje te tille, tashme mund te thuhet pa frike se do te kemi nje braktisje te tradites se deritanishme. Me ane te sanksionimit ne Kodin Zgjedhor te menyres se si do te jete renditja e grave kandidate per deputete ne listen shume-emerore, te gjitha partite parlamentare jane te detyruara te respektojne nje ligj te tille.