Pacientet, 65 vjec pa semundje te dyte ne zemer
Sonila Isaku
Personat te cilet kane kaluar nje problem ne zemer gjate femijerise, nuk do t'u perseritet me deri ne moshen 65-vjecare. Kjo parashikohet nga Karta Evropiane per shendetin e zemres, e cila eshte nenshkruar gjate dites se djeshme nga ministri i Shendetesise dhe drejtuesit e Shoqates se Semundjeve Kardiovaskulare.
Karta
Te jetosh deri ne moshen 65-vjecare pa u prekur nga semundjet kardiovaskulare, ky eshte synimi i Kartes Evropiane te Shendetit te Zemres, te cilen e nenshkroi edhe Shqiperia. Ky dokument evropian bene te mundur ndjekjen e politikave shendetesore per parandalimin e semundjeve te zemres, qe e kane zanafillen qe ne femijeri. "Ju si paciente do ta prekni duke jetuar me gjate, me mire dhe femijet e lindur ne fillim te ketij shekulli, do te mund te jetojne deri ne moshen 65 vjec pa u prekur nga semundjet e zemres te parandalueshme. Kjo do te realizohet nepermjet masave te politikave shendetesore ne nivele evropiane, shteterore dhe krahinore sic e kerkon karta", ka pohuar mjeku, Ahmet Kamberi. Sipas tij, realizimi i kesaj karte do te beje te mundur qe te gjitha semundjet kardiovaskulare, qe kane burim procesin e arterosklerozes, qe nis qe ne moshen femijeve. Sipas specialisteve ky parandalim duhet te filloje qe ne femijeri. Nderkohe per ministrine e Shendetesise, kjo karte do te kete shume vlere. "MSH ka kenaqesine te pranoje dhe nenshkruaje nje dokument te tille, por merr persiper dhe detyrimin per promovimin intensive te kesaj karte dhe njekohesisht per te qene ndermjetesuesja dhe me agjenci te tjera shteterore. Ne menyre qe kjo karte, e cila nuk eshte thjeshte dhe vetem nje sinteze shkencore apo teknike e qendrimeve ne fushen e patologjise se zemres, por detyrimi per veprime te medha qe kane te bejne me fushen e parandalimin", ka pohuar ministri i Shendetesise, Petrit Vasili.
Semundjet
Semundjet e zemres ne vendin tone zene numrin me te larte te pacienteve, por edhe te vdekjeve. Sipas te dhenave nga mjeket specialiste te fushes, rezulton se numri i vdekshmerise nga keto semundje eshte me shume se gjysma e vdekjeve vjetore ne te gjithe vendin. "Sipas te dhenave 50 per qind e vdekjeve, jane si pasoje e semundjeve te zemres, ndersa ne Shqiperi perbejne rreth 53 per qind te vdekjeve te pergjithshme. Kjo do te thote 3 here me shume se te gjitha tumoret te marra se bashku, ose me shume se 26 here nga semundjet e gjakut dhe semundjet e aparatit urogjenital, te marra se bashku" ka pohuar mjeku kardiolog, Kamberi. Sipas tij, Karta Evropiane e Shendetit te Zemres do te shperndahet ne te gjitha poliklinikat e vendit, ne menyre qe te ndikoje ne uljen e numrit te personave te prekur nga kjo semundje.
Faktoret
Faktoret kryesore te cilet ndikojne ne shfaqjen e semundjeve te zemres, jane semundje te tjera te cilet dobesojne punen e zemres. Sipas specialisteve, tre jane faktoret e rritjes se numrit te viktimave si pasoje e semundjeve kardiake; diabeti, tensioni dhe obeziteti nga e cila vuajne 30 per qind e popullsise shqiptare. Nderkohe faktore te jashtem te cilet ndikojne per perkeqesimin apo shfaqjen e semundjes jane edhe duhani, alkooli, menyra e te ushqyerit dhe mungesa e aktivitetit fizik. Kryesisht, semundjet e zemres fillojne pas moshes 45-vjec, por nuk perjashtohen rastet ne mosha te reja. Por, pjesa me e madhe e pacienteve jane mbi 55-vjec. Nderkohe sipas nje studimi te kryer nga Instituti i Shendetit Publik ka rezultuar se pjesa me e madhe e te prekurve nga semundjet e zemres, jane shtresat e mesme. Nga ana tjeter ky institucion ka pergatitur nje model te ri sherbimesh prane mjekut te familjes me qellim kapjen e hershme te shkaqeve te semundjeve kardiovaskulare. Kjo menyre e re do te perfshije trajtimin ne kohe, por edhe faktoret qe ndikojne ne shfaqjen e semundjeve kardiovaskulare. Mjeket gjate vizites duhet te marrin ne pyetje pacientin, per pirjen e alkoolit, duhanit, ushqyerjen e pabalancuar, mbipeshen, menaxhimin e keq te stresit.
Shkaktaret e semundjeve te zemres
Pirja e alkoolit ne sasi te medha
Sasia e duhanpirjes
Ushqyerja e pabalancuar
Mbipesha
Menaxhimi i keq i stresit
Tensioni i larte i gjakut
Niveli i sheqerit ne gjak
Kolesteroli larte
Personat te cilet kane kaluar nje problem ne zemer gjate femijerise, nuk do t'u perseritet me deri ne moshen 65-vjecare. Kjo parashikohet nga Karta Evropiane per shendetin e zemres, e cila eshte nenshkruar gjate dites se djeshme nga ministri i Shendetesise dhe drejtuesit e Shoqates se Semundjeve Kardiovaskulare.
Karta
Te jetosh deri ne moshen 65-vjecare pa u prekur nga semundjet kardiovaskulare, ky eshte synimi i Kartes Evropiane te Shendetit te Zemres, te cilen e nenshkroi edhe Shqiperia. Ky dokument evropian bene te mundur ndjekjen e politikave shendetesore per parandalimin e semundjeve te zemres, qe e kane zanafillen qe ne femijeri. "Ju si paciente do ta prekni duke jetuar me gjate, me mire dhe femijet e lindur ne fillim te ketij shekulli, do te mund te jetojne deri ne moshen 65 vjec pa u prekur nga semundjet e zemres te parandalueshme. Kjo do te realizohet nepermjet masave te politikave shendetesore ne nivele evropiane, shteterore dhe krahinore sic e kerkon karta", ka pohuar mjeku, Ahmet Kamberi. Sipas tij, realizimi i kesaj karte do te beje te mundur qe te gjitha semundjet kardiovaskulare, qe kane burim procesin e arterosklerozes, qe nis qe ne moshen femijeve. Sipas specialisteve ky parandalim duhet te filloje qe ne femijeri. Nderkohe per ministrine e Shendetesise, kjo karte do te kete shume vlere. "MSH ka kenaqesine te pranoje dhe nenshkruaje nje dokument te tille, por merr persiper dhe detyrimin per promovimin intensive te kesaj karte dhe njekohesisht per te qene ndermjetesuesja dhe me agjenci te tjera shteterore. Ne menyre qe kjo karte, e cila nuk eshte thjeshte dhe vetem nje sinteze shkencore apo teknike e qendrimeve ne fushen e patologjise se zemres, por detyrimi per veprime te medha qe kane te bejne me fushen e parandalimin", ka pohuar ministri i Shendetesise, Petrit Vasili.
Semundjet
Semundjet e zemres ne vendin tone zene numrin me te larte te pacienteve, por edhe te vdekjeve. Sipas te dhenave nga mjeket specialiste te fushes, rezulton se numri i vdekshmerise nga keto semundje eshte me shume se gjysma e vdekjeve vjetore ne te gjithe vendin. "Sipas te dhenave 50 per qind e vdekjeve, jane si pasoje e semundjeve te zemres, ndersa ne Shqiperi perbejne rreth 53 per qind te vdekjeve te pergjithshme. Kjo do te thote 3 here me shume se te gjitha tumoret te marra se bashku, ose me shume se 26 here nga semundjet e gjakut dhe semundjet e aparatit urogjenital, te marra se bashku" ka pohuar mjeku kardiolog, Kamberi. Sipas tij, Karta Evropiane e Shendetit te Zemres do te shperndahet ne te gjitha poliklinikat e vendit, ne menyre qe te ndikoje ne uljen e numrit te personave te prekur nga kjo semundje.
Faktoret
Faktoret kryesore te cilet ndikojne ne shfaqjen e semundjeve te zemres, jane semundje te tjera te cilet dobesojne punen e zemres. Sipas specialisteve, tre jane faktoret e rritjes se numrit te viktimave si pasoje e semundjeve kardiake; diabeti, tensioni dhe obeziteti nga e cila vuajne 30 per qind e popullsise shqiptare. Nderkohe faktore te jashtem te cilet ndikojne per perkeqesimin apo shfaqjen e semundjes jane edhe duhani, alkooli, menyra e te ushqyerit dhe mungesa e aktivitetit fizik. Kryesisht, semundjet e zemres fillojne pas moshes 45-vjec, por nuk perjashtohen rastet ne mosha te reja. Por, pjesa me e madhe e pacienteve jane mbi 55-vjec. Nderkohe sipas nje studimi te kryer nga Instituti i Shendetit Publik ka rezultuar se pjesa me e madhe e te prekurve nga semundjet e zemres, jane shtresat e mesme. Nga ana tjeter ky institucion ka pergatitur nje model te ri sherbimesh prane mjekut te familjes me qellim kapjen e hershme te shkaqeve te semundjeve kardiovaskulare. Kjo menyre e re do te perfshije trajtimin ne kohe, por edhe faktoret qe ndikojne ne shfaqjen e semundjeve kardiovaskulare. Mjeket gjate vizites duhet te marrin ne pyetje pacientin, per pirjen e alkoolit, duhanit, ushqyerjen e pabalancuar, mbipeshen, menaxhimin e keq te stresit.
Shkaktaret e semundjeve te zemres
Pirja e alkoolit ne sasi te medha
Sasia e duhanpirjes
Ushqyerja e pabalancuar
Mbipesha
Menaxhimi i keq i stresit
Tensioni i larte i gjakut
Niveli i sheqerit ne gjak
Kolesteroli larte