Paralajmerimi i fundit per Evropen
fare po ndodh me euron. Kete pyetje redaksia ekonomike e Deutsche Welle-s e pati shtruar qe para 11 vjetesh. Atehere euro ende nuk ishte hedhur si mjet pagese ne treg por qarkullonte si e ashtuquajtur valute kontabiliteti ne tregjet financiare. Dhe qe atehere ne arkivat tane gjendet kjo fjali Tregjet e valutes ndiejne fare mire nese politika po ndjek apo jo rrugen e duhur per forcimin e nje monedhe. Pas tre javesh mbushen plot dhjete vjet qekurse njerezit ne Eurozone moren per here te pare ne duar euron si mjet pagese nje jubile i cili me siguri nuk do te festohet.
Atehere shqetesimet e shume skeptikeve thjesht u injoruan. Evropa nuk eshte ende gati per nje monedhe te perbashket po hidhet hapi i dyte para te parit paralajmeronin ata. Kush kerkon te jetoje me nje valute te perbashket duhet te kete edhe politike te perbashket fiskale. Perse ju evropianet keni nje monedhe te perbashket por 17 banka qendrore 17 buxhete kombetare dhe 17 ministra financash - krahas institucioneve evropiane Kjo eshte nje pyetje qe sot behet shpesh jashte Evropes. Investuesit kineze do te blenin me shume deshire obligacione evropiane por aspak tituj borxhi te vendeve te vecanta te Eurozones thonte keto dite nje tregtar aksionesh ne Frankfurt.
Tani vijne fjalet e ashpra te mbikqyresve te bonitetit Standard Poors. Ende behet fjale vetem per nje kercenim por ai ra si nje bombe. Natyrisht momenti i publikimit te deklarates eshte zgjedhur me vetedije. Natyrisht politikanet dhe ata qe mbajne pergjegjesi reagojne me refleksin e zakonshem mbrojtes si p.sh. shefi i eurogrupit Jean-Claude Juncker Agjencite e vleresimi nuk duhen marre shume seriozisht.
Gabim Ky paralajmerim nga Standard Poors nuk eshte surprize ai vjen pikerisht ne momentin e duhur pak dite para samitit te ardhshem evropian te krizes. Te tille gjate dy viteve te kaluara ka pasur gjithsej 13 pa sjelle ndonje permiresim te vertete te gjendjes. Ka ardhur koha qe Evropa te kaperceje mungesen e guximit dhe te perballet me faktet. Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Henrik Bhme
Por ka dyshime serioze dhe te perligjura nese zoterinjte ne ndertesen e konferencave ne Bruksel korridoret dhe kthinat e se ciles i njohin mire per shkak te shume neteve plot deshperim do ta bejne kete vertet.
Mjafton te shohesh te veteshpalluren dyshe drejtuese ne Evrope Angela Merkel dhe Nicolas Sarkozy para kamerave tregojne unitet ne menyre demonstrative ndersa pas kulisave zihen hidhur per rrugen e duhur. Kjo vlen sa i takon eurobondeve dhe per ceshtjen nese Banka Qendrore duhet te bleje obligacione shteterore te vendeve ne krize. Ketu Merkel e kudershton qarte presidentin francez. Por kur eshte fjala per propozime te tyre si per shembull ceshtja e sovranitetit te shteteve te vecanta atehere bien dakord ne nje kompromis te dobet keshtu nje padi ne Gjykaten Evropiane per menaxhim te keq buxheti kombetar do te jete e mundur por gjykata nuk do te kete te drejte te anuloje buxhetet kombetare.
Keshtu Evropa nuk i ka punet mire. Po agjencite e vleresimit kane bere gabime ne te kaluaren. Ato jane kritikuar se nuk paralajmeruan ne kohe per rreziqet. Tani ato po bejne pikerisht kete. Nuk ka nevoje per falenderime por fakt eshte qe ato e vene gishtin ne plage. Thenia Ne politike dhe vetem tek ajo ekziston shansi per ta nxjerre euron nga humnera vazhdon te jete e vertete.
Autor Henrik Bhme
Redaktoi E. Xhani