Petersen: BE te kushtezoje Serbine
Ish-shefi i OKB-se ne Kosove, Soren Jessen-Petersen, ka deklaruar se qytetaret e Kosoves duhet te gezojne frytet e pavaresise dhe jo vetem letrat e saj, ne shenimin e pervjetorit te pare te pavaresise. Ai tha se autoritetet ne Kosove mund te benin me shume per njohjen e Republikes, ne fushen e ekonomise dhe krijimin e vendeve te reja te punes. Petersen deklaroi se eshte e pabesueshme qe BE-ja po e pranon nje standard te dyfishte te komplikimit te misionit evropian ne Kosove nga Serbia dhe njekohesisht dergimit te sinjaleve per Serbine, ne procesin e integrimit evropian.
Si e shihni vitin e pare te pavaresise se Kosoves?
Para se gjithash te jem i qarte, une e kam pare ate nga distanca, qe nuk eshte njesoj si te jetosh ne vend. Pra, komentet e mia jane te nje njeriu qe nuk ka qene aty, por qe e percjell situaten nga afer, duke lexuar ne media dhe duke u takuar me miq, kur me jepet rasti.. Lajmi i mire eshte se Kosova ka nje vit qe eshte e pavarur. Mendoj se lajmi i dyte i mire, ashtu sic e shoh une, eshte se ne pergjithesi edhe autoritetet e Kosoves, edhe qytetaret e saj e kane menaxhuar vitin e pare, shume mire. Madje do te thosha ne menyre pershtypjelenese. Sepse, sic e dime te gjithe, ne vitin e pare kishte shume provokime nga Serbia dhe e dyta, sepse kishte shume konfuzion per rolin e aktoreve te ndryshem nderkombetare. Pra, nuk ishte lehte. Duke e vleresuar kete dhe duke verejtur se sa e veshtire ka qene, me komplikimet dhe konfuzionin nderkombetar, mendoj se Kosova e ka menaxhuar vitin e pare shume mire.
Kur flisni per qendrimin e Serbise ndaj Kosoves, a nuk besoni se ky ka qene edhe deshtimi i BE-se, meqe ajo nuk ka bere sa duhet dhe ka qene e ndare, sa i perket statusit te Kosoves?
Para disa ditesh kam pare nje editorial te shkruar nga zoterinjte Ahtisari, Rohan dhe Ishinger. Ata ishin shume te qarte dhe shume kritike ndaj BE-se. Ata kane te drejte. Evropianet nuk jane te bashkuar per sa i takon kesaj ceshtjeje, por ata jane treguar edhe shume te bute ndaj pengesave te vazhdueshme qe ka nxjerre Serbia. Brukseli duhej t'ia kishte bere te qarte Serbise: "Zgjidhni, ose do te vazhdoni drejt integrimeve evropiane, ose do te qendroni ne vend, dhe t'ia veshtiresoni jeten Kosoves". Mendoj se shume probleme jane shkaktuar nga mungesa e nje udheheqjeje me te vendosur ne Bruksel. Me erdhi mire qe e pashe kete shkrim te Ahtisarit, Ishingerit dhe Rohanit.
Por cilat jane menyrat, qe Brukseli ta binde Serbine ne kete qe thoni?
Para se gjithash, ende ngurohet per arsye te ndryshme, qe te pranohet se duhet ta rishqyrtojne qendrimin. Jane 22 vende te BE-se qe e kane pranuar dhe ato jane shume vende te rendesishme, por pese te tjerat qe nuk e kane bere kete jane jashte loje. E dyta, mendoj se do te duhej nje porosi e qarte nga BE-ja per Serbine se ajo nuk mundet qe, njeheresh, edhe te vazhdoje me komplikimin e misionit evropian ne Kosove, edhe te beje sikur asgje s'ka rendesi dhe te vazhdoje me perpjekjet per integrimin ne Evrope. Mendoj se Serbia po ia veshtireson shume punen EULEX-it dhe Misionit Evropian ne Kosove. Me duket e pabesueshme se evropianet po e pranojne kete standard te dyfishte, te komplikimit te Misionit Evropian ne Kosove dhe ne te njejten kohe te marre sinjale nga Brukseli se Serbia, po ecen drejt integrimeve evropiane.
Ka pasur paralajmerime nga administrata amerikane se Kosova kete vit, do te shenoje sfiden me te madhe te sigurise ne Evrope. Pajtoheni me kete konstatim?
Une do ta vleresoja gjendjen pak me ndryshe. Do te thosha se kjo vjen per shkak te vazhdimit te pasigurise, jo vetem per shkak te qendrimit te Serbise, por edhe per shkak te konfuzionit te BE-se per Kosoven. Por me lejoni ta theksoj edhe njehere faktin se nuk ka dyshim se pavaresia eshte e qendrueshme dhe kjo nuk mund te ndryshohet. Por ende ka pasiguri per shkak te konfuzionit ne Bruksel dhe per shkak te pengesave serbe. Mendoj se kjo pasiguri ka nje ndikim ne gjithe rajonin e Ballkanit Perendimor. Dhe ketu pajtohem me SHBA-ne se gjithnje, perderisa Kosova te mos jete vendosur fuqishem si nje shtet qe ec perpara drejt integrimeve evropiane dhe duke shfaqur edhe shqetesimet per Bosnjen, e gjithe kjo nenkupton se rajoni nuk po ecen perpara ne teresi dhe ende nuk jane zgjidhur te gjitha konfliktet. Dhe kur e shihni Evropen, eshte ende Ballkani Perendimor qe tregon shenja shqetesuese per stabilitetin. Kjo mendoj une eshte ajo cfare ka pasur ne mend Uashingtoni.
Ka pasur zera ne Serbi qe thone se do te kete shume me shume trazira ne Kosove gjate ketij viti. Vecanerisht kur behet fjale per veriun e saj...
Nuk e di kush e ka thene kete, une vete nuk e kam degjuar. Por ajo qe kam verejtur dhe pershtypja ime e pergjithshme per sa kohe sherbeva ne Kosove ka te beje me ate se shume serbe te Kosoves nuk besojne dhe nuk pajtohen me kete nxitje te problemeve nga Beogradi dhe nga disa udheheqes te vijes se ashper ne veriun e Kosoves qe vazhdojne te jetojne ne te kaluaren dhe qe vazhdojne te besojne se jemi duke jetuar 20 apo 25 vjet me pare. Kam verejtur se me shume serbe te Kosoves po afrohen gjithnje e me shume dhe se duan te shohin nje situate te normalizuar. Madje edhe ne radhet e udheheqesve politike te serbeve te Kosoves ka pasur deklarata te tilla dhe kjo eshte nje gje qe une gjithnje e kam degjuar. Prandaj une nuk e besoj se Beogradi me veprimet e tij po i ben mire shumices se serbeve ne Kosove. Kercenimi me trazira shenon vazhdimin e politikave te deshtuara dhe mendoj se kjo duhet te ndalohet. BBC
Si e shihni vitin e pare te pavaresise se Kosoves?
Para se gjithash te jem i qarte, une e kam pare ate nga distanca, qe nuk eshte njesoj si te jetosh ne vend. Pra, komentet e mia jane te nje njeriu qe nuk ka qene aty, por qe e percjell situaten nga afer, duke lexuar ne media dhe duke u takuar me miq, kur me jepet rasti.. Lajmi i mire eshte se Kosova ka nje vit qe eshte e pavarur. Mendoj se lajmi i dyte i mire, ashtu sic e shoh une, eshte se ne pergjithesi edhe autoritetet e Kosoves, edhe qytetaret e saj e kane menaxhuar vitin e pare, shume mire. Madje do te thosha ne menyre pershtypjelenese. Sepse, sic e dime te gjithe, ne vitin e pare kishte shume provokime nga Serbia dhe e dyta, sepse kishte shume konfuzion per rolin e aktoreve te ndryshem nderkombetare. Pra, nuk ishte lehte. Duke e vleresuar kete dhe duke verejtur se sa e veshtire ka qene, me komplikimet dhe konfuzionin nderkombetar, mendoj se Kosova e ka menaxhuar vitin e pare shume mire.
Kur flisni per qendrimin e Serbise ndaj Kosoves, a nuk besoni se ky ka qene edhe deshtimi i BE-se, meqe ajo nuk ka bere sa duhet dhe ka qene e ndare, sa i perket statusit te Kosoves?
Para disa ditesh kam pare nje editorial te shkruar nga zoterinjte Ahtisari, Rohan dhe Ishinger. Ata ishin shume te qarte dhe shume kritike ndaj BE-se. Ata kane te drejte. Evropianet nuk jane te bashkuar per sa i takon kesaj ceshtjeje, por ata jane treguar edhe shume te bute ndaj pengesave te vazhdueshme qe ka nxjerre Serbia. Brukseli duhej t'ia kishte bere te qarte Serbise: "Zgjidhni, ose do te vazhdoni drejt integrimeve evropiane, ose do te qendroni ne vend, dhe t'ia veshtiresoni jeten Kosoves". Mendoj se shume probleme jane shkaktuar nga mungesa e nje udheheqjeje me te vendosur ne Bruksel. Me erdhi mire qe e pashe kete shkrim te Ahtisarit, Ishingerit dhe Rohanit.
Por cilat jane menyrat, qe Brukseli ta binde Serbine ne kete qe thoni?
Para se gjithash, ende ngurohet per arsye te ndryshme, qe te pranohet se duhet ta rishqyrtojne qendrimin. Jane 22 vende te BE-se qe e kane pranuar dhe ato jane shume vende te rendesishme, por pese te tjerat qe nuk e kane bere kete jane jashte loje. E dyta, mendoj se do te duhej nje porosi e qarte nga BE-ja per Serbine se ajo nuk mundet qe, njeheresh, edhe te vazhdoje me komplikimin e misionit evropian ne Kosove, edhe te beje sikur asgje s'ka rendesi dhe te vazhdoje me perpjekjet per integrimin ne Evrope. Mendoj se Serbia po ia veshtireson shume punen EULEX-it dhe Misionit Evropian ne Kosove. Me duket e pabesueshme se evropianet po e pranojne kete standard te dyfishte, te komplikimit te Misionit Evropian ne Kosove dhe ne te njejten kohe te marre sinjale nga Brukseli se Serbia, po ecen drejt integrimeve evropiane.
Ka pasur paralajmerime nga administrata amerikane se Kosova kete vit, do te shenoje sfiden me te madhe te sigurise ne Evrope. Pajtoheni me kete konstatim?
Une do ta vleresoja gjendjen pak me ndryshe. Do te thosha se kjo vjen per shkak te vazhdimit te pasigurise, jo vetem per shkak te qendrimit te Serbise, por edhe per shkak te konfuzionit te BE-se per Kosoven. Por me lejoni ta theksoj edhe njehere faktin se nuk ka dyshim se pavaresia eshte e qendrueshme dhe kjo nuk mund te ndryshohet. Por ende ka pasiguri per shkak te konfuzionit ne Bruksel dhe per shkak te pengesave serbe. Mendoj se kjo pasiguri ka nje ndikim ne gjithe rajonin e Ballkanit Perendimor. Dhe ketu pajtohem me SHBA-ne se gjithnje, perderisa Kosova te mos jete vendosur fuqishem si nje shtet qe ec perpara drejt integrimeve evropiane dhe duke shfaqur edhe shqetesimet per Bosnjen, e gjithe kjo nenkupton se rajoni nuk po ecen perpara ne teresi dhe ende nuk jane zgjidhur te gjitha konfliktet. Dhe kur e shihni Evropen, eshte ende Ballkani Perendimor qe tregon shenja shqetesuese per stabilitetin. Kjo mendoj une eshte ajo cfare ka pasur ne mend Uashingtoni.
Ka pasur zera ne Serbi qe thone se do te kete shume me shume trazira ne Kosove gjate ketij viti. Vecanerisht kur behet fjale per veriun e saj...
Nuk e di kush e ka thene kete, une vete nuk e kam degjuar. Por ajo qe kam verejtur dhe pershtypja ime e pergjithshme per sa kohe sherbeva ne Kosove ka te beje me ate se shume serbe te Kosoves nuk besojne dhe nuk pajtohen me kete nxitje te problemeve nga Beogradi dhe nga disa udheheqes te vijes se ashper ne veriun e Kosoves qe vazhdojne te jetojne ne te kaluaren dhe qe vazhdojne te besojne se jemi duke jetuar 20 apo 25 vjet me pare. Kam verejtur se me shume serbe te Kosoves po afrohen gjithnje e me shume dhe se duan te shohin nje situate te normalizuar. Madje edhe ne radhet e udheheqesve politike te serbeve te Kosoves ka pasur deklarata te tilla dhe kjo eshte nje gje qe une gjithnje e kam degjuar. Prandaj une nuk e besoj se Beogradi me veprimet e tij po i ben mire shumices se serbeve ne Kosove. Kercenimi me trazira shenon vazhdimin e politikave te deshtuara dhe mendoj se kjo duhet te ndalohet. BBC