Pritet zhvleftesimi i lekut
Vendimi i shumepritur nga qytetaret shqiptare per te levizur pa viza ne zonen Schengen ka vene prej kohesh ne levizje autoritetet ne Shqiperi. Nepermjet medieve apo ne takime te drejteperdrejta me qytetaret fushata sensibilizuese per te drejtat e detyrimet nga ky proces eshte ne pikun e vet. Nderkohe qe ekspertet e ekonomise kane nisur nga kalkulimet se cfare efektesh do te kete liberalizmi i levizjes nga qytetaret shqiptare drejt zones Schengen te BE-se. Njeri prej problemeve qe indetifikohet eshte zhvleresimi i monedhes vendase Lekut si pasoje e nje fluksi te konsiderueshem qytetaresh qe do te dalin nga Shqiperia ne zbatim te vendimit per liberalizmin e vizave.
Per dr. Dr Zef Precin drejtor i Qendres Shqiptare per Kerkime Ekonomike qytetaret duke levizur drejt vendeve te BE-se do te kene me vete dhe sasi eurosh sidomos ata qe nuk kane familjare dhe te afer ne destinacionet ku do te mberrijne.
Ky minimum parash leviz nga parate gjendje ne ekonomine shqiptare.Ne nje fare menyre do te kete nje pakesim te ofertes per para brenda vendit. Kjo do te ndikoje ne vleresimin tim ne momentin e pare dhe tek kerkesa konsumatore e brendshme. Niveli do te varet nga intensiteti i levizjes dmth nga numri i njerezve qe do te dalin ne momentin e pare. Ana tjeter eshte qe ne kushtet kur bashkeatdhetaret prites nuk dergojne me para per ne Shqiperi kuptohet qe kjo mund te krijoje nje impakt te monedhes tone kombetare. Prurjet e emigracionit ne kete vit pritet te jene gjysma e atyre te vitit 2008 pra te shkojne ne rreth 500 milion euro thote Preci per DW.
Gjergj Buxhuku administrator i pergjithshem i Konfederates se Industrive te Shqiperise Konfindustria mendon se periudha kur Leku do te jete nen trysnine e Euros pritet te zgjase nga 6 deri ne 12 muaj. Ai thote se nje fenomen i tille eshte vene re dhe ne rastin e Maqedonise dhe te Serbise nje vit me pare ashtu sikunder dhe ne Bullgari e Rumani ne vitin 2001. Organizata e tij ka bere propozime per institucionet shteterore per amortizmin e efekteve negative nga luhatjet e pritshme ne kursin e monedhes vendase. Ne baze te studimeve qe jane bere ne fazen e pare te zbatimit te vendimit per levizjen pa viza ne zonen Schengen pritet qe te dalin nga Shqiperia rreth 300 mije qytetare thote Buxhuku per DW.
Nje shifer mjaft e natyrshme duke patur parasysh numrin mjaft te madh mbi 1 milion emigrante shqiptare te cilet ndodhen ne vendet e BE-se. Efekti do te jete qe do te kemi nje trysmi mbi monedhen vendase Lekun qe do te thote se institucionet shteterore duhet te marrin masat perkatese. Konfindustria duke qene se kemi te bejme me fenomene objektive me te cilat cdo qeveri do te ndeshej i ka propozuar institucioneve shteterore qe brenda vitit 2010 te kryente nje amnisti fiskale qe do te krijonte flukse hyrese te Euros ne ekonomine shqiptare qe do te balanconin trysnine per zhvleresimin e Lekut.
Nje aktor i rendesishem ne kete aspekt sipas Gjergj Buxhukut nga Konfederata e Industrive te Shqiperise eshte banka qendrore.Me rezervat e konsiderueshme qe ajo ka ne valute ajo duhet te ndikoje per te shmangur ate qe konsiderohet si fenomen psikologjik per zhvleresimin e monedhes vendore. Qe te mos krijohen probleme shtese per ekonomine shqiptare thote Buxhuku per DW.
Autor Arben Muka
Redaktoi Dr. Pandeli Pani