Pronat shtetërore, miratohet procedura e privatizimit

Institucionet qendrore dhe vendore, 30 ditë afat për përgjigje

Qeveria miraton procedurat e reja pr vlersimin dhe shitjen e pronave shtetrore. N nj vendim t miratuar n mbledhjen e djeshme t Kshillit t Ministrave, ndryshe nga vendimi i mparshm, jan prcaktuar afate t sakta q kan n dispozicion njsit vendore pr t kthyer prgjigje n lidhje me pronat shtetrore q ato kan n administrim. Gjithashtu, ndryshe nga m par, n vendim prcaktohet mnyra e zgjedhjes s ekspertve q do t bjn vlersimin e pronave shtetrore, por dhe pagesn e tyre. Ekspertt vlersues do t ken tashm pr detyr edhe t hartojn nj genplan pr shoqrit aksionare dhe shoqrit me kapital t prbashkt, t cilat jan n proces vlersimi pr privatizim. Pr sa i prket procedurs s shitjes, hiqen afatet e vendosura ndaj Ministris s Financave dhe Agjencis s Kthimit dhe Kompensimit pr verifikimet q nevojiten pas vlersimit t ekspertve kontabl. Ekzekutivi edhe n kt proces u jep prioritet pronarve t truallit, t cilt do t ken t drejt parablerjeje. Ata kan 50 dit afat, nprmjet dy njoftimeve, pr t paraqitur dosjet q vrtetojn pronsin dhe pr t fituar t drejtn e parablerjes. N rast t kundrt, prona do t dal n ankand pr shitje. Vendimi zyrtarizon iniciativn e
publike nga Kryeministri Sali Berisha m tej dhe nga ministri i Ekonomis, Dritan Prifti pr shitjen e t t gjitha pronave shtetrore q nuk jan n prdorim.

Procedura e privatizimit

Ktij vendimi i nnshtrohen t gjitha ndrmarrjet apo objektet e veuara, mjetet kryesore dhe mjetet e xhiros s ndrmarrjeve, shoqrive tregtare dhe institucioneve, me kapital trsisht shtetror, pr t cilat sht dhn miratimi i ministrit prgjegjs pr privatizimin, pr fillimin e procedurave t privatizimit apo t transformimit n shoqri tregtare. Qeveria prcakton q institucionet qendrore dhe organet e njsive t qeverisjes vendore kan 30 dit afat pr t dhn mendimin e tyre lidhur me privatizimin e ktyre pasurive. Nse tejkalohet afati pa nj prgjigje, ngrihet nj komision pr vlersimin e prons, i cili prcakton t dhna t plota. Vendimi i ri i qeveris, ndryshe nga m par, prcakton edhe mnyrn e przgjedhjes s ekspertve q do t jen pjes e ktij komisioni si dhe pagn e tyre, e cila nuk mund t jet m pak se 60 000 dhe m shum se 300 000 lek.

Procedurat e vlersimit

Procedurat pr vlersimin e pasuris shtetrore fillojn me daljen e urdhrit t ministrit prgjegjs pr privatizimin dhe ngritjen e komisionit t vlersimit. Ky komision inspekton dhe verifikon gjendjen reale t objektit dhe m pas ekspertt vlersues t ktij komisioni brenda 15 ditve prgatisin genplanin e ndrmarrjes apo t objekteve, q do t privatizohen. Komisioni i vlersimit, pas marrjes s genplanit t prgatitur nga ekspertt, i drejton institucionit t prefektit, n territorin e t cilit ndodhet objekti, krkesn pr konfirmimin e ktij genplani. Pas marrjes s genplanit, t konfirmuar nga prefektura prkatse, dega e shoqrive publike i krkon Zyrs s Regjistrimit t Pasurive t Paluajtshme hartn treguese t objektit q do t privatizohet. Hipoteka brenda 10 ditve e shoqron kt hart me vrtetimin hipotekor a certifikatn e pronsis, nse ka. M tej sht AKKP-ja q vrteton nse trualli ku ndodhet objekti, ka apo jo pronar si dhe brenda 10 ditve prcakton edhe mimin e truallit. Afati i plotsimit t dokumentacionit t vlersimit pr ndrtesat dhe ndrtimet, linjat e prodhimit dhe t shrbimit duhet t jet jo m shum se 50 dit nga data e daljes s urdhrit pr ngritjen e komisionit t vlersimit nga titullari, ndrsa pr makinerit, pajisjet, mjetet e transportit etj. afati duhet t jet jo m shum se 20 (njzet) dit nga data e daljes s ktij urdhri. Dokumentacioni i prgatitur nga komisioni i vlersimit i drgohet Ministris s Ekonomis, Tregtis dhe Energjitiks dhe Ministris s Financave. M tej n kt vendim t ri prcaktohet se eksperti vlersues i pasurive t paluajtshme harton genplanin prkats t shoqrive aksionare dhe t shoqrive me kapital t prbashkt, t cilat jan n proces vlersimi pr privatizim, kur del i nevojshm hartimi i nj genplani t ri, i ndryshm nga ai i prgatitur n astin e themelimit t shoqris. Dhe m pas ky genplan konfirmohet edhe nga prefekti. Detyrimet debitore dhe kreditore t ndrmarrjeve shtetrore q privatizohen, mbyllen n astin e ndryshimit t pronsis. Kur bhet privatizimi i gjith ndrmarrjes shtetrore, detyrimet debitore dhe kreditore i kalojn shtetit. Ndrsa, kur bhet privatizimi i pjesshm i ndrmarrjes shtetrore, detyrimet debitore dhe kreditore t ndrmarrjes i kalojn pr ndjekje administrats pr pjesn q mbetet shtetrore.

Shitja, pronart e truallit, 50 dit afat pr t bler objektin shtetror

Pronart e truallit, mbi t cilin jan ndrtuar pronat shtetrore, kan t drejtn e parablerjes. Vendimi i miratuar dje nga Kshilli i Ministrave prcakton nj afat limit prej 50 ditsh pr kto procedura. Nprmjet dy njoftimeve, fillimisht atij t publikuar n mjediset e Ministris s Financave pr 20 dit me radh dhe m pas dhe nj njoftimi publik n media pr 30 dit, pronart kan mundsi t njihen me objektet q jan n listn pr t’u privatizuar, por edhe me vendndodhjen e tyre. Njoftimi prcakton edhe dokumentacionin q ata duhet t dorzojn pr t fituar t drejtn e parablerjes. N rastet kur vrtetohet se nuk ka pronar, ather objekti del pr shitje n ankand.

Vendimi

Qeveria prcakton procedura t sakta pr shitjen e objektit. N baz t vendimit t djeshm t ekzekutivit hiqen afatet q caktoheshin m par pr Ministrin e Financave dhe Agjencin e Kthimit t Pronave, brenda t cilave duhet t verifikohej nse ka pasur vendim t AKKP-s pr truallin prkats. Pr sa i prket shitjes s objektit, prcaktohet se kjo procedur bhet pa ankand kur objekti ndodhet n truallin e subjekteve t shpronsuara. Pronart e truallit njoftohen pr shitjen e objektit q sht n pronn e tyre nprmjet nj njoftimi q afishohet n mjediset e Ministris s Financave pr 20 dit. M pas, nse kta pronar nuk kan marr informacionin e duhur, bhet edhe nj tjetr njoftim n media pr 30 dit. Nse edhe n kt afat t dyt pronari nuk paraqitet, ather kryhet shitja e objektit dhe e truallit me ankand, sipas procedurave t prcaktuara n kt vendim. Vlera e truallit, e prcaktuar sipas harts s vlers, i shkon drejtprdrejt pronarit pr kompensim financiar. N rastet kur konfirmohet se objekti q privatizohet nuk ndodhet n truallin e subjekteve t shpronsuara, si dhe pr rastet kur AKKP-ja nuk sht n gjendje t konfirmoj pronsin e truallit pr objektin q privatizohet, ai i nnshtrohet ankandit, sipas procedurave t ktij vendimi. Kur n datn e zhvillimit t ankandit paraqitet subjekti i shpronsuar i truallit me dokumentacionin ligjor, q vrteton pronsin e truallit t objektit, ather subjekti i shpronsuar gzon t drejtn e parablerjes, me vlern fillestare t objektit.

Pronat n truallin pa pronar shiten me ankand

do pron shtetrore e cila sht n nj truall q nuk ka pronar, do t shihet me ankand. Vendimi i qeveris prcakton se ankandi zhvillohet vetm pr vlern e mjeteve kryesore + vlern e truallit dhe vlera e mjeteve t xhiros shtohet sipas inventarit fizik, n astin e dorzimit t objektit. Shitja e pasuris s luajtshme bhet vetm me ankand sipas procedurave t ktij vendimi. Drejtoria e Administrimit dhe Shitjes s Pronave Publike n Ministrin e Financave, pasi ka pranuar dokumentet e vlersimit t objektit, publikon pr 21 dit njoftimin pr ankand si dhe listn e objekteve q do t privatizohen, e cila shfaqet edhe n faqen e internetit t Ministris s Financave, me t dhnat pr do objekt. Drejtoria e Administrimit dhe Shitjes s Pronave Publike n Ministrin e Financave, fillimisht afishon njoftimin n mjediset e saj pr zhvillimin e ankandit t tyre, ndrsa dega e shoqrive publike n prefektur e afishon njoftimin n mjediset e veta n ndrmarrjen n administrim t s cils sht objekti, n objekt si dhe n mjediset e organit t qeverisjes vendore n territorin e t cilit ndodhet objekti. Pjesmarrsit n ankand, pas regjistrimit t krkess n Drejtorin e Administrimit dhe Shitjes s Pronave Publike n Ministrin e Financave, kan t drejt t studiojn dokumentacionin e vlersimit, q ndodhet i depozituar n kt drejtori, si dhe t njihen me gjendjen fizike t objektit. N rastet e shpalljes fitues t ankandit, q zhvillohet pr shitjen e objektit t njrit prej ish-pronarve t truallit, n pagesn e vlers s truallit zbritet vlera e truallit, q i prket pjess s tij, e njohur me vendim t Komisionit t Kthimit dhe Kompensimit t Pronave ish-pronarve, e vlersuar me mimet e harts s vlers s truallit. Pr rastet kur pr objektin q privatizohet ka nj pronar apo disa bashkpronar, t cilt kan nj marrveshje t dokumentuar dhe gzojn t drejtn e parablerjes, por nj pjes e truallit, sipas genplanit t privatizimit, nuk bie n pronn e ish-pronarve, Drejtoria e Administrimit dhe Shitjes s Prons Publike ua ofron pr blerje bashkpronarve, q gzojn t drejtn e parablerjes s objekteve. Blersi, brenda 30 (tridhjet) ditve nga data e zhvillimit t ankandit, sht i detyruar t bj pagesn, vetm me lek, pr pjesn e mbetur, sipas mimit t arritur n ankand pr objektin dhe truallin. Ish-pronart e truallit, t cilt jan shpallur fitues me t drejtn e parablerjes pr objektin apo ndrmarrjen q privatizohet, brenda 30 ditve nga data e lshimit t autorizimit pr kalim pronsie nga Drejtoria e Administrimit dhe Shitjes s Pronave Publike n Ministrin e Financave, jan t detyruar t bjn pagesn e vlers s mbetur t objektit, me letra me vler dhe bono privatizimi.

T ardhurat nga shitja e truallit kalojn pr ish-pronart

Qeveria prcakton mnyrn se si do t ndahen t ardhurat e siguruara nga shitja e prons shtetrore. Sipas vendimit t ekzekutivit, n rastin e shitjes s objekteve shtetrore, prfitues jan Ministria e Financave, Ministria e Ekonomis dhe buxheti i shtetit, ndrsa n rastet kur shitet trualli, prfitues i gjith shums jan ish-pronart, sepse fondi kalon pr kompensimin financiar t tyre. Nse kan mbetur objekte t pashitura, ather ato kalojn n fondin fizik pr ish-pronart.

T ardhurat

Sipas vendimit, prcaktohet se n rast t shitjes s objektit, 5% e vlers s shitjes i kalon Ministris s Financave; 30% e vlers s shitjes i kalon Ministris s Ekonomis, Tregtis dhe Energjitiks dhe 65% e vlers s shitjes i kalon buxhetit t shtetit. Pr shitjen e truallit, 100% e vlers s shitjes kalon pr efekt t fondit t kompensimit financiar, pr subjektet e shpronsuara, prve rasteve, kur sht i identifikuar ish-pronari i truallit. N kto raste, do t veprohet sipas shkronjs "b", t piks 2, t kreut III, t ktij vendimi. Nse personi q ka fituar t drejtn e blerjes s objektit, nuk paguan, brenda 30 ditve pjesn e mbetur t mimit t arritur n ankand, si fitues ankandi, humbet t drejtn e blerjes, si dhe t marrjes pjes n ankandin q do t zhvillohet pr rishitjen e ktij objekti. Pagesa 20%, e ngurtsuar pr pjesmarrje n ankand nuk i kthehet. Objekti rishpallet pr shitje, duke zbatuar procedurat e publikimit nga e para, sipas ktij vendimi.

Nse ish-pronari i truallit q ka fituar t drejtn e blerjes s objektit, nuk paguan brenda 30 (tridhjet) ditve nga data e lshimit t autorizimit pjesn e mbetur t mimit, ather pagesa 20%, e ngurtsuar pr pjesmarrje n blerje, i konfiskohet. Objekti rishpallet pr shitje, duke zbatuar procedurat e publikimit nga e para, sipas piks 2 t kreut III t ktij vendimi. Pas pagess s vlers s plot t objektit, Ministria e Financave, Drejtoria e Administrimit dhe Shitjes se Pronave Publike dhe drejtori i ndrmarrjes q ka n administrim objektin apo personi i autorizuar prej tij, jan t detyruar t nnshkruajn kontratn e shitjes me blersit privat. Dorzimi i objektit bhet, n mnyr t detyrueshme, nga prfaqsuesi i Drejtoris s Administrimit dhe Shitjes se Pronave Publike, n Ministrin e Financave dhe prfaqsuesi i institucionit administrues (n prani t blersit. Procesverbali i dorzimit do t jet pjes prbrse e kontrats s shitjes.

Nuk lejohen dhnia me qira dhe kalimi kapital i objekteve, q jan publikuar pr shitje. Dokumentacioni i vlersimit t objekteve ndrtimore, t cilat nuk jan shitur edhe pasi jan zbatuar t gjitha fazat e shitjes, sipas ktij vendimi, prcillet nga Ministria e Ekonomis, Tregtis dhe Energjitiks, e cila ia drgon Agjencis s Kthimit dhe Kompensimit t Pronave, pr t'u prdorur si fond i kompensimit fizik. Pr makinerit, pajisjet, mjetet e xhiros, inventar ekonomik, t cilat nuk jan shitur edhe pasi jan zbatuar t gjitha fazat e shitjes, veprohet sipas vendimit nr. 70, dat 11.3.1985, t Kshillit t Ministrave, “Pr administrimin, ruajtjen, dokumentimin dhe qarkullimin e vlerave, materiale e monetare”, t ndryshuar. Vendimi i miratuar dje shfuqizon dhe vendimet e Kshillit t Ministrave nr. 1638, dat 17.12.2008, “Pr kriteret e vlersimit t prons shtetrore, q privatizohet apo transformohet, dhe pr procedurn e shitjes”, t ndryshuar dhe nr. 78, dat 21.11.1999, “Pr ruajtjen e pronsis shtetrore n disa shoqri tregtare dhe ndrmarrje”, si dhe udhzimet e dala n zbatim t tyre.