Pse Ballkani mund te deshtoje

Bosnja dhe Hercegovina vazhdon te jete e zene ne tensione te vazhdueshme etnike raportet ndermjet Kosoves dhe Serbise mbesin te pazgjidhura kurse Maqedonia nuk eshte ne gjendje ti bashkohet NATOs ose BEse perderisa nuk zgjidhet kontestimi i emrit nga Greqia

Nga Soren Jessen-Petersen dhe Daniel Serwer

Ne kohen kur NATO-ja Shtetet e Bashkuara Bashkimi Evropian dhe OSBE-ja pergatiten per takimet e samitit kete vjeshte Ballkani ka gjase ta prishe festen.

Procesi i ndertimit te paqes ne rajon ka shenuar suksese te jashtezakonshme - perfundimi i luftes ne Bosnje renia e Slobodan Milosevicit dhe ngritja e nje Serbie demokratike pavaresia e Kosoves perspektiva evropiane e Kroacise - por njekohesisht deshtimi ne Ballkan eshte ende mundesi dhe do te turperonte evropianet dhe amerikanet njesoj.
Jane tri ceshtje qe perndjekin kete rajon Bosnja dhe Hercegovina eshte nje shtet qe vazhdon te jete i zene ne tensione te vazhdueshme etnike ndonese aktualisht jo te dhunshme raportet ndermjet Kosoves dhe Serbise mbesin te pazgjidhura Maqedonia nuk eshte ne gjendje ti bashkohet NATO-s ose Bashkimit Evropian perderisa nuk zgjidhet kontestimi i emrit nga Greqia.

Problemet e Bosnjes rrenjet i kane ne Kushtetuten e imponuar mbi fraksionet qe ishin ne lufte 15 vjet me pare gjate bisedimeve paqesore te Daytonit. Si e tille krijon nje shtet jofunksional dhe te paafte per ti permbushur kerkesat qofte per anetaresim ne NATO apo BE.

Per Kosoven Asambleja e Pergjithshme e Kombeve te Bashkuara ne tetor ka rekomanduar qe bisedimet ndermjet Prishtines dhe Beogradit mbi ceshtjet praktike te fillojne me ndermjetesimin e Bashkimit Evropian dhe mbeshtetjen e Shteteve te Bashkuara. shte kjo nje ide e mire dhe eshte koha per ta bere por Beogradi eshte ai qe do te perpiqet ti shfrytezoje keto bisedime per te sugjeruar permiresime te kufijve te Kosoves duke ia lejuar Serbise qe te absorboje komunitetin serb ne veri te Kosoves. Kjo levizje e kufijve per ti akomoduar dallimet etnike eshte e rrezikshme dhe do ti hapte ceshtjet e diskutueshme mbi kufijte ne gjithe Ballkanin padyshim ne Maqedoni dhe ne Bosnje por gjithashtu edhe ne rajonet e banuara me shqiptare ne jug te Serbise dhe ne Mal te Zi.

Ne anen tjeter Qeveria ne Shkup perballet me nje beteje ne rritje me Athinen e cila synon qe Maqedonia te kualifikohet ne nje menyre tjeter. Pa zgjidhjen e kesaj ceshtjeje Maqedonia do te kete perballe nje situate te gjate dhe te rende pa anetaresim ne NATO per te cilen ka qene e pergatitur dhe pa nje perspective serioze per anetaresim ne BE.

Misioni i ndertimit te paqes ne Ballkan ende nuk ka perfunduar edhe 15 vjet pas nje bashkepunimi te ngushte ndermjet Shteteve te Bashkuara dhe Bashkimit Evropian. Vetem atehere kur vendet e ketij rajoni te gjenden ne nje kurs te pakthyeshem drejt Bashkimit Evropian ne mund te jemi ne gjendje te festojme.

Gjasat jane qe kjo te realizohet per pese vjet. Deri atehere duhet ta mbajme Ballkanin ne binare duke siguruar qe Bosnja Kosova dhe Maqedonia te jene ne tren.

Autoret jane ligjerues ne Universitetin Georgetoen. Ata kane punuar ne Ballkan per 15 vjet