Fokus/Dyzimet e se majtes turke perballe orientimeve te forta te konservatoreve

Kemal Kilicdaroglu udheheqesi kryesor i partise opozitare turke CHP Partia Popullore Republikane mori pjese ne nje shfaqje publike te dhene nga partia e tij. Ai jo vetem qe ishte pjesemarres ne te por ishte edhe nga me aktivet ne kete shfaqje sa te pashijshme aq edhe qesharake kur u perpoq tu jape pergjigje disa pyetjeve qe i rrine mbi shpatulla si shpata e Damokleut. Nese nuk do te kishte qene nje politikan qe kerkon vota nga elektorati mund te thuhej mori fund puna e tij dhe hiqni dore prej tij por kjo nuk mund te ndodhe per sa kohe ai eshte i angazhuar ne nje fushate per ti dhene zgjidhje ceshtjes se lsquovelit pasi ia ka dale mbane te krijoje ndasi me qytetaret e vendit te tij qe mbartin ndjesi religjioze. Ndonese ceshtja e shamise ndali ne gjysme te rruges gjithsesi ceshtja ne fjale pritet te ngjalle diskutime te frytshme ne rrafsh publik. Megjithate Kilicdaroglu hodhi nje hap tjeter perpara duke deklaruar se kishte vendosur te bojkotonte ftesen e Dites se Presidentit te Republikes si dhe qe kjo zgjedhje e tij nuk kishte te bente fare me simbolin qe mban Zonja e Pare e vendit. Eumlshte e njohur per shumekend se mungesa e Kilicdaroglu-se ne kete ngjarje eshte pikerisht ajo qe ai mohoi por termi qe perdori lsquobojkot mund te kuptohet si nje shenje respekti ndaj ndjeshmerive specifike njerezore. Ne kete kohe duket te jete e veshtire per Partine Popullore Republikane te hedhe qofte edhe nje hap perpara pa marre shenje miratimi nga Trupat Ushtarake pasi kjo parti vijon traditen e veprimtarise se saj politike si nje zgjatim i zyrtareve te larte ushtarake te Turqise. Grupi i zyrtareve te larte ushtarake e kane bere publike kundershtine e tyre ndaj shamise ne mjediset presidenciale permes nje qarkoreje te leshuar per zyrtaret ushtarake ku urdheroheshin te largoheshin nga te gjitha mjediset pa bere zhurme kurdo qe do te dallonin kudo qe te ishin te ftuar ne cilendo ngjarje te rastit. Duke iu bindur kesaj qarkoreje kreu i opozites turke nuk mori pjese ne pritjen e dhene ne Pallatin Presidencial. Ceshte me e keqja edhe komandantet e larte ushtarake nuk moren pjese ne pritje duke mos iu bindur udhezimeve te Presidentit te vendit njeherazi Kryekomandant i Forcave te Armatosura TurkeTSK. Ne te kundert ata organizuan nje tjeter pritje me teper si nje ndarje pushtetesh ne vend. Kjo krize lsquoftesash ndodhi pikerisht ne javen ne te cilin Gjykata e Auditit do te merrte ne shqyrtim nderhyrjet e TSK-se si nje nisme kjo qe synon kryesisht te vendose raporte te drejta ne marredheniet civilo-ushtarake. Sidoqofte nje ceshtjeje mjaft te rendesishme i duhet dhene zgjidhje futja e CHP-se ne binaret e qytetarise. Partia opozitare qendron ende ne hava duke leshuar SOS-in vetem ne mjediset e ushtarakeve. Ata thjesht fare nuk jane te afte te lexojne pa gabime Turqine e mijevjecarit te ri e per sa kohe qe nuk shnderrohen ne nje alternative politike civile kjo ben qe Turqia te qeveriset pa teklif e per nje kohe te gjate nga partite konservatore. Turqia nuk ka pasur aq mundesi te udhehiqet nga nje parti e veteshpallur e majte pervec rastit flagrant te Buumllent Ecevit-it qysh nga viti 1970. Partia Memedheu e Turgut Ozal-it humbi per shkak te korrupsionit dhe skandaleve qe perfshine familjen e tij. Keshtu Sulejman Demireli u shnderrua ne nje mundesi qeverisese cka nuk ndodhi me Partine Popullore Socialdemokrate SHP. Kjo gjendje politike ne vend i hapi rruge Demirelit te behej kryeminister e me pas edhe president. Tashme mund te verejme se perqasja politike e Demirelit kundrejt partise qeverisese AKP nuk ndryshon fort nga menyra e sjelljes politike te CHP-se. Demireli u perpoq shume ta shfaqte veten me civil qytetar sesa Partia Popullore Republikane pasi kjo ishte menyra e vetme qe te merrte mbeshtetje me vota popullore. Te gjithe kryepolitikanet e krahut te djathte perfshire ketu edhe Demirelin kishin ngrene nga nje dacke nga ushtaraket e per pasoje populli ishte bezdisur fort per shkak se vullneti i tij i shprehur me vote neperkembej e zhvleresohej. CHP-ja e sotme dhe zyrtaret e saj te larte shfaqin mungese te theksuar te zhdervjelltesise politike qe dikur zoteronte Demireli. Madje ata nuk dine se me ke te kapen dhe e leshojne mllefin e mbartur edhe te Levizja Gylen. Kesaj partie duket se i jane zene syte nga marazi dhe nuk sjellin ndermend rolin e marredhenieve te Ecevit-it me besimtaret dhe me levizjen si dhe respektin qe gezoi ai prej tyre cka i mundesoi marrjen e pushtetit ne zgjedhjet e vitit 1990. Kohet e sotme tregojne se prirjet konservatore jane fuqizuar mjaft ne rrafsh boteror. Realisht Turqia eshte ne rritje dhe ne zhvillim. Por kjo nuk do te thote se jane tejkaluar te gjitha problemet. Socialdemokracia eshte mese e nevojshme ne vend per ti dhene zgjidhje disa problemeve qe nga shperndarja e te ardhurave e deri te mbarefunksionimi i harmonise nderfetare. Kjo eshte mese e vertete ngaqe cdo komb ndjen nevojen e drejtpeshimit demokratik. Sidoqofte nje force civile politike socialdemokrate turke duket e larget ne horizont pasi udheheqesit e sotem te se majtes turke jane bindur se nuk mund ti shkepusin lidhjet me forcat ushtarake duke mbetur keshtu nje relike e etatizmit-kemalist. Ne fakt CHP-se i duhet ta shohe me syte e vet gjithcka qe e rrethon nese leviz kunder rrymes se zhvillime boterore nuk mund te gajasesh dot me ta. Nese sillesh ne menyre te ketille zor se votat e partise do te kalojne shifren e 25-shit dhe do te vazhdosh te perkujtosh Diten e Republikes gjithmone rrugeve perhere ne mes te kater rrugeve. Marre nga Zaman