Pse Shqipëria më tërheqëse për investitorët e huaja?

Para pak ditësh në një konferencë për shtyp, ministrja e Integrimit dhe zëdhënësja e qeverisë

Para pak ditsh n nj konferenc pr shtyp, ministrja e Integrimit dhe zdhnsja e qeveris, Majlinda Bregu, bnte me dije rezultatet shum t mira t Shqipris n nj studim t
nga prestigjiozja “Newsweek”. Ndr t tjera flitej pr suksesin e qeveris shqiptare n lidhje me investimet e huaja n vendin ton. Pikrisht, ky fakt m shtyu pr t gjykuar m shum pr investimet e huaja kto vitet e fundit n vendin ton. Sipas prkufizimit t FMN-s, synimi i investimeve t huaja direkte sht t siguroj nj interes t qndrueshm n nj siprmarrje n nj vend t ndryshm nga ai i investitorit. Kjo do t thot q tek Shqipria investitort kan gjetur nj interes t qndrueshm q lidhet jo vetm me t tashmen, por edhe me premisat e vendosura pr t ardhmen.

Sipas ligjit shqiptar, kur themi “investim i huaj” nnkuptohet do lloj investimi n territorin e Republiks s Shqipris, t zotruar drejtprdrejt ose trthorazi nga nj investitor i huaj, i cili konsiston n: a) pasuri t luajtshme dhe t paluajtshme, t prekshme dhe t paprekshme, ose ndonj lloj tjetr t drejt pasurore; b) nj shoqri, t drejta q rrjedhin nga do form pjesmarrje n nj shoqri, me aksione etj. c) huat, detyrimet n t holla ose detyrimet n nj veprimtari q ka vler ekonomike dhe q lidhen me nj investim; ) pasurin intelektuale, duke prfshir veprat letrare dhe artistike, tekniko-shkencore, regjistrimet e zrit, shpikjet, projektet industriale, skemat e qarqeve t integruara, markat tregtare, dizenjot e markave tregtare dhe emrat tregtare; d) do t drejt t njohur me ligj ose kontrata dhe do licenc ose leje t dhna n prputhje me ligjet.

Investimet e huaja jan shum pozitive dhe nj shenj e mir pr zhvillimin e vendit ku kryhen, n rastin ton t Shqipris. Ndikojn n rritjen e ekonomis nprmjet shum rrugve, por rruga kryesore sht ajo e transferimit t teknologjis nga vendet e industrializuara drejt atyre n zhvillim si ne. Ky sht nj prfitim i madh pr vendin ton. Transferimi i teknologjis on n prfitime t tjera direkte, si rritja e rendimentit t puns dhe e produktivitetit. Investimet e huaja jo vetm sjellin teknologji t reja, por ato gjallrojn teknologjit ekzistuese dhe aftsit shkencore t neglizhuara. Po ashtu, bjn transferimin e aftsive manaxheriale e organizative, duke nxitur dhe nj kultur t re korporatash. Pr vendin ton jan t rndsishme edhe pr faktin se rrisin punsimin e njerzve vendas, sepse fuqia puntore merret prher ktu. T gjitha jan shum domethnse n lidhje me zhvillimin e ekonomis vendase. Gjithashtu, rritet qarkullimi i paras n vendit ton, duke u kthyer n nj shtys t mir pr ekonomin.

Por far e ka
Shqiprin m trheqse pr investitort e huaja? Shqipria ofron nj situat makroekonomike t stabilizuar prej gati 5 vjetsh. Jan kryer reforma pr zhvillimin e sektorve t veant. Po ashtu, sht nj terren i paprekur ekonomik q jep shum mundsi pr aktivitete t ndryshme ekonomike. Pavarsisht rritjes s prodhimit kto vite t fundit, vendi yn ka ende shum burime t pashfrytzuara, q jan trheqja e madhe pr investitort.

Shqipria nuk ka pengesa ligjore pr kapitalin e huaj. sht akoma i paeksploruar sektori financiar ku mungojn lojtart dhe vet tregu i kapitaleve, po ashtu edhe sektori i shrbimeve sht i pashfrytzuar. T dyja jan shenja q ekonomia jon e re i mirpret investimet dhe investitort, duke pasur nj mundsi q t jen pjesmarrs aktiv n ndrtimin e ktij tregu t ri kapitalesh dhe shrbimesh.

Gjithashtu, vendi yn sht n fazn e privatizimeve t mdha, gj q mund t trheq shum investitor t huaj, por edhe t fuqishm. Ofron fuqi puntore t lir dhe t arsimuar. Kostot e ulta t fuqis puntore do t mbeten edhe n vazhdim nj avantazh i Shqipris. Fuqia puntore sht relativisht e lvizshme, ka do t thot se ajo mund t lviz nga nj sektor n tjetrin n krkim t nj pagese m t mir.

Shqipria ofron kapitale t lira. Duke qen se vendi yn ndodhet afr shteteve t Evrops Perndimore, u ofron investitorve mundsin e penetrimit n kto tregje me kosto t ult. Ofron burime natyrore, si naft, gaz, minerale dhe potenciale hidroenergjitike t konsiderueshme dhe akoma t pashfrytzuara. Leku shqiptar ka qen relativisht i qndrueshm gjat viteve t kaluara. Mund t konvertohet lirisht, gjithashtu edhe monedhat e tjera n Shqipri. Po ashtu, vendi yn sht antar i Gjykats Ndrkombtare pr Zgjidhjen e Mosmarrveshjeve mbi Investimet e Huaja. Ka marrveshje dypalshe me shum vende. sht pjestar i t gjitha organizatave ndrkombtare q mbrojn t drejtat e punonjsve.

Qeveria shqiptare, sipas raportit t fundit t USAID-it, vlersohet pr lehtsimin e procedurave t regjistrimit t biznesit. Duke ulur tarifn e aplikantve n vetm 100 lek, duke reduktuar kohn e nevojshme pr t regjistruar nj biznes t ri n vetm 1 dit dhe duke kombinuar t gjitha hapat n nj procedur t vetme. Kjo sjell prfitime t mdha pr investitort shqiptar dhe t huaj. Gjithashtu, investimi i madh i qeveris pr ndrtimin e rrugve dhe krijimin e nj infrastrukture t prshtatshme n t gjith vendin sjell m shum investime. Pr do investitor kjo do t thot t ket mundsi t lviz shpejt dhe pa probleme nga nj vend n tjetrin dhe zgjerohet mundsia e tyre pr t zgjedhur zona me ambientet m t prshtatshme pr ta pa u ndikuar nga largsia apo gjendja e rrugve.

Ndr t tjera, pr thithjen e investimeve t huaja ka ndikuar fakti q Shqipria u b antare e NATO-s dhe sot gzon t gjitha t drejtat e detyrimet me antart e tjer. Ky fakt ka
t mundur q investitort e huaj t mos ken asnj lloj frike pr ndonj situat hipotetike destabilizimi n vendin ton q mund t vinte n rrezik investimin e tyre. Duke qen se jan t sigurt pr parat q hedhin, kjo u rrit edhe dshirn e vullnetin pr t investuar.

Po ashtu, angazhimi serioz dhe i dukshm i qeveris shqiptare n lidhje me antarsimin n Bashkimin Evropian tregon se vendi yn sht i gatshm t zbatoj standardet e t gjitha vendeve antare edhe kur vjen fjala tek investimet e huaja. Investitort me an t ktij fakti kuptojn q rreziku pr t investuar n Shqipri sht i vogl, angazhimi i qeveris pr standarde evropiane dhe pr lehtsira sht i madh, pra nj investim fitimprurs dhe i sigurt.

Edhe pse arritjet dhe suksesi q kemi pasur n thithjen e investimeve t huaja n kto 5 vitet e fundit sht i madh, gjithmon ka gjra q duhen prmirsuar. Pr shembull, sht e nevojshme q t rregullohet prfundimisht shtja e pronsis s tokave n vend. Nj investitor i huaj t ket siguri q po investon me biznesin e tij mbi nj tok q nuk ka probleme pronsie, q t mos ket frik q n t ardhmen mund t prballet me probleme gjyqsore pr tokn ku ka biznesin e tij t ligjshm. Megjithat, edhe ky problem sht n rrugn e tij pr zgjidhje, sepse kjo tregohet nga angazhimi q ka marr qeveria dhe Parlamenti shqiptar. E rndsishme sht q pavarsisht ndonj problemi ekzistues apo ndonj problemi q mund t krijohet n t ardhmen, si n do vend t bots, vullneti pr t vazhduar kt rrug t mbar q sht nisur n drejtim t thithjes s investimeve t huaja, t jet i madh. Kjo sht gjja q na intereson t gjithve dhe q jemi t lumtur sa her q dgjojm se ka m shum investime t huaja n vendin ton.