Pushkatimi i hasjaneve qe kishin bashkepunuar me desantet qe zbarkuan nga Kompania 4000

Vlen per tu theksuar fakti se pothuaj te gjitha grupet qe erdhen ne Shqiperi te pergatitura nga operacioni anglo-amerikan ne Kompanine 4000 nga Mynihu i Gjermanise Perendimore me qellim rrezimin e regjimit komunist u kapen dhe u asgjesuan nga ish-sigurimi i shtetit si rezultat edhe i tradhtise se Kim Filbit. Vetem grupi qe zbarkoi ne Zahrisht te Rrethit te Hasit ne nentor te vitit 1950 megjithe perpjekjet e medha te regjimit nuk mundi te kapej. Ai veproi per nje kohe relativisht te gjate ne kushtet e nje lufte te pabarabarte me qindra forca te ndjekjes dhe te batalioneve te Sigurimit. Ishte populli i Hasit qe i strehoi i mbajti me buke dhe bashkepunoi me ta ne perpjekje per te mposhtur diktaturen komuniste ne nje kohe te hershme 40 vjet para se monumenti i diktatorit Enver Hoxha te terhiqej zvarre rrugeve te Tiranes dhe te vinte demokracia e shumepritur. Diktatori Hoxha kurre nuk mund tua falte hasjaneve rezistencen antikomuniste. Kjo edhe eshte arsyeja qe Hasi eshte njera nga krahinat me te persekutuara nga regjimi komunist ne Shqiperi per afro nje gjysme shekulli te diktatures. Rezistenca antikomuniste e popullit te Hasit kunder ketij regjimi barbar nuk ka pushuar pothuajse asnjehere qe nga Nentori i vitit 1944 kur Brigada e 5 Partizane e komanduar nga kriminelet Shefqet Peci dhe Ethem Gjinushi shkelen si pushtues barbare me uren e zjarrit ne dore token e Hasit.
Grupet e ashtuquajtura armiqesore nuk kane reshtur te zbuloheshinnga arma sy shqiponje si quhej ish sigurimi i shtetit komunist. Njera nga keto grupe ishte edhe ai i Rexhep Demirit. Me 20 Qershor te vitit 1963 ne Kukes do te hapej gjyqi kunder hasjaneve te quajtur nje rrjet spiunesh dhe tradhtaresh ne sherbim te spiunazhit amerikan. Gjyqi ushtarak me Kryetar Kolonel Llazi Bolena dhe Prokuror Major Sami Kapllani ne mes te dhjetera kuadrovete partise e pushtetit ne sallen e shtepise se kultures dhe te qindra njerezve qe ishin grumbulluar te degjonin nepermjet altoparlanteve me nje pompozitet te papare do te vazhdonte per tre dite me radhe. Ne bankon e te akuzuarve ishin Rexhep Demiri Fasli Thaqi Rasim Brahimi Kadri Dina Din Xheladini Uk Dina etj. Gazeta Zeri i Popullit e dt. 23 Qershor 1963 do te shkruante ne kryetitullin e saj ne formen e nje reportazhi nga salla e gjyqit -Qe nga ajo kohe dhe derisa u kap nga forcat e sigurimit ky grup ka mbajtur lidhje me te derguarit e spiunazhit amerikan Miftar Maloku Halil Nerguti Ramadan Velia dhe Rexh Berisha te cilet kane qene te hedhur me ane te ajrit per te organizuar nje kryengritje te armatosur. Se bashku kane hartuar plane dhe kane ndare detyrat per te punuar si agjente te zbulimit amerikan per rrezimin e pushtetit popullor. Ne takimet qe kane patur me diversantet ne vitin 1950 Miftar Malokui derguari i zbulimit amerikanu kishte thene atyre se ndashrrini gati se se shpejti Shqiperine do ta clirojme nga regjimi i sotem komunist. Qellimi i ketyre veprimeve armiqesore ashtu sic deponuan edhe kriminelet qe ndodhen ne banken e te akuzuarve ishte pergatitja e terrenit per zbarkimgjetja e bazave ku do te fshiheshin armet qe do te silleshin nga jashte dhe puna per te bere per vete njerez qe do tu sherbenin atyre Po aty Z.Popullit 23 Qeshor 1963. Ishin arrestuar plot nje vit me pare dhe pas nje hetuesie te gjate ne birucat e Deges P.te Brendshme te Kukesit dhe te hetuesise ne Tirane ata ishin kthyer ne njerez qe nuk njiheshin nga torturat me te tmerrshme qe mendja e njeriut mundet te imagjinoje. Kryetari i Deges Idriz Seiti dhe bashkepunetoret e tij kishin derdhur mbi trupin e ketyre martireve te demokracise te gjithe mllefin e tyre me shpirt krimineli si te inkuizicionit mesjetarme torturat me te perbindshme. Tortura me e preferuar e tyre ishte prerja e mishit me thike dhe mbushja e plageve me kripe.Pas tre dite te bujshme te ketij gjyqi ku gjemonin pa prere altoparlantet ne qytetin e Kukesit u denuan me vdekje Rexhep DemiriFasli Thaqi dhe Rasim Brahimi nderkohe te tjeret do te merrnin denime te renda me burg. Vlen per tu theksuar qendrimi trimeror dhe i pa perkulur i Rexhep Demirit i cili gjate seancave te gjyqit ka replikuar me trupin gjykues. Llazi Bolena e kercenon Rexhepin duke i thene se nga ky gjyq qyqja do kendoje mbi varrin tend. Me ate shprehjen e malesoreve te veriut ndashmos te qofsha fale-i pergjigjet Rexhep Demiri-sot do te kendoje mbi varrin tim se shpejti do te kendoje mbi varrin tend. Kjo thenie qarkulloi per nje kohe goje ne goje ne popullin e krahinave te veriut dhe tregonte nga ana tjeter bindjen se se shpejti regjimi komunist do te permbysej. Femije pleq burra gra dhe te rinj te gjithe ata qe kishin lidhje farefisnore me grupin armiqesor u internuan. Nje terror i papare shpertheu nga sigurimi i shtetit dhe Komiteti i Partise kunder popullit te Hasit per ta frikesuar dhe nenshtruar. Duke shfletuar materiale arkivore dhe tregimeve te deshmitareve qe ne vjeshten e vitit 1944 kur Brigada e 5 Partizane shkeli token e Hasit ne vitet e para pas vendosjes se regjimit komunist ne Shqiperihasjanet kishin perkrahur strehuar dhe mbajtur me buke e veshmbathje te gjithe kundershtaret e regjimit qe po perpiqeshin te organizonin rezistencen antikomuniste. Ne Has ne ate kohe vepronte ceta nacionaliste antikomuniste e Uk Sadik Gjergjevikut i biri i Sadik Ram Gjergjevikut udheheqesi i Kryengritjes se Rrafshit te Dukagjinit kunder pushtimit serb ne perberje te se ciles ishin luftetaret antikomunist hasjane si Miftar Maloku Iljaz Peka Taf Previzi Sef Sadiku Ahmet Haliti kapiten Hajdar Planeja Hamit Perolli etj. Ishin burra te pushkes dhe te mendjes bij te Kosoves si Prof.Imer Berisha Ndue Perlleshi Dem Ali Pazhari Ejup Binaku Sulejman Gjakova Destan Berisha Daman Lila e dhjetera te tjere qe vepronin ne Has. Ne raportin qe Divizioni i Mbrojtjes se Popullit i dergonte Ministrise se Brendshme ne vitin 1946me nje pasqyre te detajuar informonte se krimineli i luftes Iljaz Peka po strehohej ne Has se bashku me shume te tjere dhe perbejne nje rrezik per pushtetin Arkivi i M.Brendshme viti 1946dosja 97-74. Ne librin e Lazer Radit Njeriu i rruges se gjate ne kujtimet e tij njeri nga luftetaret e kesaj cete Taf Previzi shkruan Nuk mundet tja harrojme Hasit gjithcka beri per ne ne ato dite te veshtira. E kam per detyre ti falenderoj me gjithe shpirt gjithe ato familje te gjithe ata njerez qe nuk kursyen asgje per te na ndihmuar. Bora e madhe e atij viti beri qe te mbylleshin shume prej rrugeve. Batalionet e sigurimit na silleshin ne te dy krahetpor nuk munden kurre te arrinin deri tek ne jo vetem nga veshtiresite e terrenit por edhe per faktin se ne i kontrollonim te gjitha pikat kyce te atyre zonave. Na ndodhteqe shpesh te rrinim jo shume larg tyre duke e kontrolluar njeri tjetrin pa sulmuar. Gjendeshim si ne mes te Skilles dhe Karibdes ne njeren ane ishin ushtrite Jugosllave ne krahun tjeter ishin batalionet i Sigurimit shqiptar Shih Njeriu i rruges se gjate Lazer Radifq.56. Ceta e Uk Sadikut veproi ne Has nga viti 1944 deri me 26 Gusht 1946 koha kur 56 burra te kesaj cete se bashku me ate te Muharrem Bajraktarit do te bashkoheshin ne nje udhetim per jete a per vdekje ne drejtim te Greqise. Itinerari i largimit u planifikua qe te behej nepermjet Maqedonise me qellim qe te shmangej lufta dhe vllavrasja me repartet e ndjekjes qe ne ate kohe ishin te mobilizuar djem te rinj nga te gjitha anet e Shqiperise. Nga 56 burra te mendjes dhe te pushkes qe u ndeshen ne nje lufte per jete a per vdekje me formacionet e motorizuara te ushtrise jugosllave per gjate kalimit per ne Greqi vetem 25 munden te mberrinin te gjalle dhe keta pothuajse te gjithe ishin te plagosur. Dhe ne perpjekje per te strehuar dhe ndihmuar nacionalistet antikomuniste ishin te angazhuar edhe keta martir te demokracise qe po denoheshin dhe ndeshkoheshin kaq ashper nga regjimi komunist i Enver Hoxhes. Miftar Maloku dhe Iljaz Peka shume shpejt pas sherimit te plagvene spitalin e Romes do te sterviteshin ne kompanine 4000 ne Mynih te Gjermanise Perendimore ne kuadrin e Aleances se Atlantikut te Veriut qe ne ate kohe ishte formuar.
Sot nga grupi i Rexhep Demirit qe u denuan ne Kukes ne vitin 1963 kane mbijetuar vetem Kadri Dina dhe Fasli Thaqi te cilet kane vuajtur nga 29 dhe 25 vjet burg politik ne burgun sketerre te Burrelit dhe Spacit. Nje miku im me banim ne Belgjike dhe funksionar ne Ministrine e jashtme te Belgjikes po me dergonte me anen e nje e-maili nje ndodhi te dhimbshme lidhur me jeten e ketyre martireve te lirise.-Kur Uk Dina u lirua nga burgupo shkonte ne fshatin e tij ne Domaj te Hasit.Tek kroj i fshatit po mbushte uje nje vajze e re 20 vjecare.-E kujt je moj cike -e pyeti Uka.-Jam e bija e Uk Din Thacit-ju pergjigj vajza e re.Babe e vajze nuk po e njifnin njeri tjetrin. Vajzen e kishte lene Uka te sapolindur e tash ishte e rriturpa e pare kurre te atin e saj. Fasliun dhe Kadrine mundet ti takosh shume here perpara Ministrise se Drejtesise kur vijne qe nga Hasi per te kerkuar mundesine e demshperblimit te viteve te burgut. Por ironia e fatit eshte ajo se Kuvendi i Shqiperise ka perjashtuar nga demshperblimi te gjithe ata ish te burgosur qe gjykatat ne ate kohe kane vendosur nenin e terrorit per denimin e tyre. Kete nen me qellim per ti ndeshkuar me rende edhe ne syte e opinionit u kane vendosur edhe Kadri Dines e Fasli Thaqit dhe tani ligji i perjashton absolutisht me te padrejte nga e drejta e demshperblimit. Ne kete kontekst duhet ti bejme apel Parlamentit te Shqiperise per ndryshimin e ketij neni qe perjashton nga e drejta e demshperblimit pjese me antikomuniste te ish burgosurve dhe te pushkatuarve politik nga diktatura. Lind pyetja a nuk ishin desantet qe parashutuan ne Shqiperi ne vitin 1950ne operacionin ushtarak nga kompania 4000 ushtaret e NATO-s ne perpjekje per rrezimin e regjimit komunist te E.Hoxhes A nuk kontribuan keta martire me te gjithe perkushtimin e tyre per ti mbrojtur ushtaret e NATO-s qe vinin nga Gjermania Perendimore ne perpjekje per rrezimin e regjimit komunist Nese perpjekjet e tyre do te realizoheshindemokracia ne Shqiperi do te vinte 40 vjet para se busti i diktatorit te shembej ne sheshin kryesor te Tiranes. Nuk ka gje me absurde qe keta martire te lirise te konsiderohen si terroriste sot edhe nga Parlamenti Shqiptar.